طب ایرانی؛ از دیپلماسی بین المللی سلامت تا فرصت برندسازی جهانی همدان

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، آرمان زرگران، مشاور بین الملل مرکز طب ایرانی و مکمل، در این اجلاسیه ضمن تبریک روز پزشک و بزرگداشت زادروز ابوعلی سینا، به پیشینه تمدنی طب های سنتی در جهان اشاره و خاطرنشان کرد: در سطح جهانی، سه حوزه تمدنی بزرگ در زمینه نظام های طبی کهن وجود دارد که عبارت اند از حوزه های چین، هند و ایران. طب ایرانی نیز در فلات ایران، به عنوان یکی از مهم ترین کانون های تمدنی پزشکی در جهان، در گستره فلات ایران و در تعامل با تمدن هایی همچون بین النهرین، مصر و یونان شکل گرفته و تکامل یافته است.

وی تصریح کرد: امروز طب های دیرپای جهان دیگر در مرز های جغرافیایی یا فرهنگی یک کشور محصور نیستند؛ بلکه به یکی از ارکان کلیدی نظام سلامت، چرخ دنده های اقتصاد سلامت و اهرم های نوین دیپلماسی و همکاری های فرامرزی بدل شده اند.

وی افزود: نگاه به طب ایرانی باید از چارچوب یک فعالیت صرفاً داخلی یا سنتی خارج شود و در تراز یک ظرفیت بین المللی ارزیابی گردد.

وی با برشمردن ظرفیت های تاریخی، علمی و جغرافیایی استان همدان، اعلام کرد که این شهرستان با برخورداری از آرامگاه حکیم ابوعلی سینا، گونه های متنوع گیاهان دارویی، اقلیم مناسب و میراث غنی پزشکی، می تواند به برندی بین المللی در حوزه طب ایرانی، گردشگری سلامت و مرکزیت دیپلماسی سلامت تبدیل شود.

مسئول حوزه بین الملل معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، با اشاره به جایگاه جهانی نظام های طبی دیرپا، اظهار داشت: طب های سنتی امروز دیگر موضوعی منحصر به یک کشور یا فرهنگ خاص نیستند؛ بلکه به یکی از ارکان مهم نظام سلامت، اقتصاد، دیپلماسی و همکاری های فرامرزی بدل شده اند.

زرگران با تأکید بر اینکه ایران در کنار چین و هند، از صاحبان اصلی یکی از کهن ترین و بزرگ ترین مکاتب پزشکی جهان به شمار می رود، این موضوع را یک ظرفیت راهبردی برای کشور دانست و تصریح کرد: نگاه به طب ایرانی نباید صرفاً در چارچوب یک موضوع داخلی یا سنتی خلاصه شود؛ چراکه کشور های مختلف جهان امروز با برنامه ریزی های جدی، این حوزه را به بخشی از نظام سلامت و اقتصاد خود تبدیل کرده اند.

مشاور بین الملل مرکز طب ایرانی و مکمل با استناد به گزارش های سازمان جهانی بهداشت، افزود: بر اساس داده های موجود، حدود 50 درصد از 194 کشور عضو این سازمان، سیاست های ملی در حوزه طب های سنتی تدوین کرده اند، 124 کشور برای دارو های گیاهی قوانین و مقررات مشخص وضع نموده اند و 170 کشور نیز استفاده از روش های سنتی را در نظام سلامت خود به رسمیت شناخته اند.

زرگران با اشاره به راهبرد جهانی سازمان جهانی بهداشت در حوزه طب سنتی و مکمل، گفت: این سازمان سندی راهبردی برای این حوزه تدوین کرده و طب سنتی را یکی از مؤلفه های مهم تحقق پوشش همگانی سلامت می داند. وی افزود: این راهبرد سال گذشته در مجمع جهانی سلامت با حضور وزیران بهداشت کشور های عضو تصویب شد و خود نیز به عنوان عضو گروه تدوین کننده، در فرآیند تهیه این سند بین المللی حضور داشته است.

وی بیان کرد: این سند چهار محور اصلی شامل تولید شواهد علمی، تنظیم گری و قانون گذاری، ادغام در نظام سلامت و توسعه همکاری های بین بخشی را دربرمی گیرد. طب ایرانی نیز تنها به درمان بیماری محدود نیست؛ بلکه ارتقای سلامت، پیشگیری از بیماری ها و حفظ تندرستی از کارکرد های اصلی آن به شمار می رود.

مشاور امور بین الملل مرکز طب ایرانی و مکمل وزارت بهداشت افزود: طب ایرانی با برخورداری از پیوست های فرهنگی و تمدنی، می تواند در کاهش هزینه های درمان، توسعه اقتصاد سلامت و اقتصاد دانش بنیان و افزایش تولید نقش آفرینی کند؛ زیرا زنجیره فعالیت های آن، علاوه بر خدمات درمانی، حوزه هایی، چون کشاورزی، تولید گیاهان دارویی، صنعت، فناوری، محصولات دانش بنیان، گردشگری و معیشت مردم را نیز شامل می شود.

مشاور امور بین الملل مرکز طب ایرانی و مکمل وزارت بهداشت با اشاره به جایگاه نوین دیپلماسی سلامت، گفت: طب ایرانی می تواند به عنوان یکی از ابزار های مهم دیپلماسی سلامت و گسترش همکاری های بین المللی مورد استفاده قرار گیرد. امروز سازمان ها و پیمان های بین المللی نیز به این حوزه توجه ویژه دارند؛ به گونه ای که در سازمان همکاری شانگهای، نخستین نشست مرتبط با طب سنتی در سال 2024 برگزار شد و نشست های تخصصی و عملیاتی آن ادامه دارد.

همچنین در اجلاس اخیر وزیران بهداشت کشور های عضو بریکس، یک روز از برنامه چهارروزه به طب سنتی اختصاص یافت و چارچوب همکاری و تشکیل کارگروه تخصصی طب سنتی مورد توافق قرار گرفت.

مسئول حوزه بین الملل معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با اشاره به مدل موفق هندوستان در رسمیت بخشی، تأسیس وزارتخانه مستقل و ایجاد بازار چند ده میلیارد دلاری طب سنتی، بر ضرورت بهره گیری از ظرفیت های تاریخی از جمله آرامگاه بوعلی سینا و پتانسیل های اقلیمی و گیاهی همدان جهت برندسازی ملی و جهانی تأکید کرد.

وی همچنین با اشاره به تجربه موفق کشور های جهان در برندسازی محصولات بومی، افزود: اگر همدان بتواند یک ظرفیت مشخص و قابل اتکا را با پشتوانه علمی و فناوری به یک محصول یا برند بدل کند، می تواند در حوزه هایی، چون گردشگری سلامت، آموزش عالی، تولید محصولات سلامت محور و اقتصاد دانش بنیان، به مرکزی تأثیرگذار در کشور تبدیل شود.

زرگران در پایان با تأکید بر ضرورت اجرایی سازی طرح های عملیاتی، خاطرنشان کرد: نباید ده ها پروژه بزرگ و غیرقابل اجرا تعریف شود؛ بلکه اگر استان همدان بتواند حتی یک موضوع را به صورت دقیق انتخاب و تا مرحله نهایی عملیاتی کند، تحولی شگرف در این عرصه رقم خواهد خورد.