ضرورت پژوهش های کاربردی در عرصه تولید رسانه ای

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، محسن شاکری نژاد در حاشیه نمایشگاه «روایت تحول»، درباره شاخص های ارزیابی عملکرد رسانه ملی در دوره تحول افزود: یکی از معیار های ارزیابی تولیدات رسانه ملی، میزان مخاطب بوده است، اما امروز با توجه به تنوع گسترده تولیدات صوتی و تصویری در جهان و به ویژه گسترش فناوری های نوین و هوش مصنوعی، دسترسی مردم به انواع محتوا بسیار آسان تر از گذشته شده است، بنابراین معیار های ارزیابی نیز باید متناسب با این شرایط تغییر کند.

وی با اشاره به تغییر فضای تولید و شهرت در شبکه های اجتماعی گفت: امروز در فضای مجازی انسان رسانه ها و چهره هایی شکل گرفته اند که ممکن است از فیلتر ها و فرایند های حرفه ای گذشته عبور نکرده باشند. در گذشته، فرد برای تبدیل شدن به بازیگر باید سال ها آموزش می دید و تجربه کسب می کرد و ویژگی های حرفه ای متعددی در حوزه چهره، صدا، بدن و بازیگری داشت، اما امروز ممکن است فردی صرفاً به واسطه شهرت و تعداد بالای دنبال کنندگان خود در فضای مجازی، با حضور در یک سریال یا برنامه تلویزیونی موجب افزایش مخاطب شود.

شاکری نژاد ادامه داد: بنابراین صرف اینکه یک محتوا مخاطب بالایی دارد، نمی توان آن را موفق تلقی کرد. باید دید این محتوا تا چه اندازه به مبانی فرهنگ ایرانی و اسلامی وفادار است و چه میزان تأثیر مثبت یا منفی بر جامعه گذاشته است.

رئیس مرکز تحقیقات صداوسیما تصریح کرد: بر همین اساس، مرکز تحقیقات صداوسیما در دوره تحول، در کنار سنجش میزان مخاطب، براساس سند تحول به سمت اثر سنجی محتوا حرکت کرد تا مشخص شود هر برنامه و محصول رسانه ای چه میزان تأثیر مثبت بر جامعه داشته است.

شاکری نژاد گفت: در کنار سنجش دیدگاه عموم مردم، نظر نخبگان نیز موردتوجه قرار گرفت تا مشخص شود آنها درباره محتوای تولیدشده چه ارزیابی ای دارند. به این نتیجه رسیدیم که نمی توان صرفاً میزان مخاطب یک محتوا را ملاک ارزیابی قرار داد و باید در کنار درصد مخاطب، شاخص های دیگری را نیز در نظر گرفت.

رئیس مرکز تحقیقات صداوسیما با اشاره به تدوین مدل کارنامه برای ارزیابی محتوا افزود: در این مدل، عوامل مختلفی ازجمله ساعت پخش برنامه، شبکه ای که برنامه در آن پخش می شود، هزینه تولید و سایر شاخص های مؤثر در کنار میزان مخاطب موردبررسی قرار می گیرد. این رویکرد باعث شد ارزیابی عملکرد محتوا متفاوت از گذشته باشد و صرفاً به یک درصد مخاطب محدود نشود.

شاکری نژاد با اشاره به جایگاه مرکز تحقیقات در سند تحول گفت: آنچه به صورت مستقیم در سند تحول به مرکز تحقیقات صداوسیما مربوط می شد، موضوع اثرسنجی بود. در این دوره، نسبت به ادوار گذشته، اثرسنجی به صورت بسیار گسترده تری انجام شد و تقریباً می توان گفت چندین برابر گذشته، محتوا های مختلف سازمان موردبررسی و اثرسنجی قرار گرفتند.

وی یکی دیگر از اتفاقات مهم دوره تحول را نزدیک شدن حوزه پژوهش به حوزه تولید دانست و گفت: در این دوره، پژوهشگران در نمونه های مختلف در کنار تیم های تولید قرار گرفتند و بعضاً تیم های تولید برمبنای نتایج پژوهش و نظرسنجی، مسیر تولید خود را طراحی و اصلاح کردند.

رئیس مرکز تحقیقات صداوسیما افزود: نتیجه این رویکرد، تولید محتوا های موفقی بود که نشان می دهد در دوره جدید، توجه جدی تری به پژوهش و نظرسنجی در طراحی برنامه های رسانه ملی صورت گرفته است.

شاکری نژاد درباره میزان موفقیت رسانه ملی در جذب مخاطب و تحقق اهداف دوره تحول گفت: اگر بخواهم واقع بینانه نمره بدهم، به رسانه ملی نمره قبولی می دهم. اما باید این نکته را هم درنظر داشت که در این پنج سال، نه تنها دکتر جبلی و تیم مدیریتی او، بلکه هر تیم دیگری هم که مدیریت سازمان را برعهده داشت، با توجه به چالش های عجیب و غریبی که در این مدت برای کشور و به تبع آن برای رسانه ملی ایجاد شد، با فرازوفرود های جدی مواجه می شد.

رئیس مرکز تحقیقات صداوسیما با اشاره به شرایط کشور در سال های اخیر افزود: اگر شرایط کشور عادی بود، طبیعتاً باید نمره بالاتری می گرفتیم و به تراز های بالاتری می رسیدیم؛ اما با وجود تمام این شرایط، من به رسانه ملی نمره قبولی می دهم. اینکه در شرایط جنگ و با وجود حمله به زیرساخت های رسانه ملی، مردم احساس نکردند خللی جدی در فعالیت سازمان ایجاد شده، نشان می دهد که رسانه ملی در بسیاری از حوزه ها توانسته عملکرد موفقی داشته باشد.

وی در پاسخ به پرسشی درباره رویکرد تحولی سازمان در مسر پیش رو و ارزیابی خود از نمایشگاه «روایت تحول» گفت: با توجه به شرایطی که پشت سر گذاشتیم، حجم فعالیت ها و دستاورد هایی که در این دوره به دست آمده، نشان دهنده یک عزم جدی در مدیران این دوره برای رسیدن به آرمان ها و تحقق مفاد سند تحول است. این عزم که با وجود همه مشکلات، در فاصله پنج سال چنین حجم گسترده ای از فعالیت و دستاورد را رقم زده است، نویدبخش آینده ای امیدوارکننده است،  نمایشگاه «روایت تحول» با محوریت دستاورد های پنج ساله دوره تحول سازمان صداوسیما به طور رسمی از دوم شهریور در مرکز همایش های صداوسیما آغازبه کار کرده است و تا اواسط شهریوردر این محل برپاست. در این نمایشگاه، معاونت های مختلف سازمان صداوسیما، فرایند تحول در حوزه های مأموریتی خود را از مرحله آسیب شناسی و طراحی راهبردی تا تعیین اولویت ها، تدوین برنامه عملیاتی و اجرای اقدامات تحولی را برای بازدیدکنندگان درون و برون سازمانی تشریح می کنند.