افزایش سهم ریل؛ راهکار کاهش مصرف سوخت و توسعه اقتصاد

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، در برنامه «میز اقتصاد» با موضوع اهمیت راهگذرهای ریلی در توسعه اقتصادی کشور، نورالله بیرانوند، معاون تأمین سرمایه و اقتصاد حمل ونقل راه آهن، و مرتضی ناصریان، کارشناس صنعت حمل ونقل، درباره ظرفیت ها و چالش های توسعه حمل ونقل ریلی گفت وگو کردند.

در این برنامه تأکید شد: حمل ونقل ریلی به دلیل مصرف سوخت کمتر، کاهش فشار بر جاده ها، کاهش تصادفات و تلفات جاده ای و تقویت زنجیره تأمین کالاهای اساسی، از اهمیت راهبردی برای اقتصاد کشور برخوردار است.

بر اساس مطالب مطرح شده، مصرف سوخت در حمل ونقل ریلی حدود یک ششم حمل ونقل جاده ای است و افزایش سهم ریل می تواند به کاهش مصرف سوخت و مدیریت ناترازی انرژی کمک کند.

معاون تأمین سرمایه و اقتصاد حمل ونقل راه آهن گفت: سهم حمل ونقل ریلی از جابه جایی بار کشور اکنون حدود 10 درصد، معادل 42 میلیون تن و 30 میلیارد تن کیلومتر است؛ در حالی که در برنامه هفتم توسعه، افزایش این سهم به 30 درصد هدف گذاری شده است.

بیرانوند افزود: حدود 85 درصد ظرفیت حمل ونقل ریلی به جابه جایی کالاهای راهبردی از جمله محصولات صنایع و معادن، سوخت و کالاهای اساسی اختصاص دارد و راه آهن نقش مهمی در زنجیره تأمین این کالاها ایفا می کند.

وی پایین بودن قیمت سوخت جاده ای را یکی از عوامل کاهش جذابیت حمل ونقل ریلی برای صاحبان بار دانست و گفت: انعطاف پذیری بیشتر جاده و دسترسی آسان تر آن به مراکز تولید، از دیگر عواملی است که موجب می شود بخشی از بار به جای ریل، از طریق جاده جابه جا شود.

معاون راه آهن، نبود اتصال بسیاری از مراکز صنعتی و چشمه های بار به شبکه اصلی ریلی را از دیگر موانع توسعه این بخش اعلام کرد و افزود: حمل ترکیبی، در صورت نبود خطوط فرعی، هزینه و زمان جابه جایی را افزایش می دهد و از رقابت پذیری ریل می کاهد.

بیرانوند ادامه داد: حدود 70 درصد شبکه ریلی، 30 درصد بار را جابه جا می کند و 70 درصد بار ریلی نیز روی 30 درصد شبکه متمرکز است؛ بنابراین لازم است با توسعه زیرساخت ها، ظرفیت شبکه متناسب با حجم بار در نقاط مختلف کشور افزایش یابد.

وی با اشاره به ظرفیت های معدنی شرق کشور گفت: مسیرهای ریلی بافق، تربت و سنگان، با وجود برخورداری از حجم بالای بار، در برخی بخش ها تک خطه هستند و برای پاسخگویی به نیاز حمل ونقل این منطقه باید توسعه و دوخطه شوند.

در ادامه این برنامه بر تکمیل راهگذرهای مهم ریلی از جمله راه آهن رشت ـ آستارا و چابهار ـ زاهدان تأکید شد؛ طرح هایی که می توانند ظرفیت ترانزیت کشور را افزایش دهند و بخشی از فشار حمل ونقل و مصرف سوخت را از جاده ها کاهش دهند.

معاون تأمین سرمایه و اقتصاد حمل ونقل راه آهن همچنین از ارائه پیشنهادهایی برای ایجاد مشوق صاحبان بار خبر داد و گفت: لایحه ای برای تشویق شرکت های صنعتی و صاحبان بار به استفاده از حمل ونقل ریلی به دولت ارائه شده است که در صورت تصویب، اجرای آن می تواند از سال آینده آغاز شود.

بیرانوند افزود: برای افزایش مشارکت بخش خصوصی، «زیست بوم سرمایه گذاری» در حمل ونقل ریلی طراحی شده است که یکی از محورهای آن افزایش بازدهی سرمایه گذاری از محل صرفه جویی انرژی و استفاده از ظرفیت ماده 12 است.

وی گفت: در 18 ماه گذشته، حدود 800 میلیارد تومان یارانه سوخت از محل صرفه جویی انرژی به حدود 15 شرکت سرمایه گذار پرداخت شده است.

در این برنامه همچنین بر توسعه خطوط فرعی و اتصال کارخانه ها، معادن و مراکز عمده بار به شبکه ریلی، تکمیل راهگذرهای ترانزیتی و فراهم کردن مشوق های اقتصادی برای افزایش سهم ریل در جابه جایی بار کشور تأکید شد.