پتروشیمی تبریز در آستانه ورود به بازار سرمایه؛ جزئیات ظرفیت، سبد پلیمری و برنامه های توسعه

بورس24 ، امیدنامه پذیرش و درج شرکت پتروشیمی تبریز (سهامی عام) منتشر شد؛ شرکتی که با استقرار در جوار پالایشگاه نفت تبریز، یکی از تولیدکنندگان محصولات پلیمری در شمال غرب کشور به شمار می رود و در کنار ظرفیت اسمی 376.6 هزار تنی فعلی، برنامه هایی برای ارتقای مقیاس تولید و تقویت پایداری تأمین خوراک در دستور کار دارد.

پتروشیمی تبریز در زمینی به مساحت حدود 391 هکتار و در فاصله تقریبی 36 کیلومتری جنوب غربی تبریز، در ساحل جنوبی دریاچه ارومیه واقع شده است. این شرکت در سال 1369 تأسیس شد و پس از ثبت در اداره ثبت شرکت ها و مؤسسات غیرتجاری تهران، بر اساس مصوبه مجمع عمومی فوق العاده در سال 1375 به شرکت سهامی عام تبدیل شد.

کلیات طرح این مجتمع در بهمن ماه 1365 به تأیید هیئت مدیره شرکت ملی صنایع پتروشیمی رسید. فعالیت های طراحی و مهندسی در نیمه دوم سال 1368 آغاز شد و عملیات نصب نیز از سال 1371 آغاز شد. موقعیت جغرافیایی مجتمع در مجاورت پالایشگاه تبریز، یکی از مزیت های مهم آن در دسترسی به خوراک نفتا محسوب می شود.

سرمایه ثبت شده پتروشیمی تبریز 4,982,000 میلیون ریال است که در قالب 4,982 میلیون سهم یک هزار ریالی با نام و تماماً پرداخت شده تقسیم شده است. بر اساس اطلاعات امیدنامه، سرمایه شرکت از ابتدای فعالیت تاکنون تغییری نداشته است.

سهامدار عمده پتروشیمی تبریز، شرکت پالایش نفت تبریز با نماد «شبریز» است. در عین حال، شرکت گروه گسترش نفت و گاز پارسیان با مالکیت مستقیم و غیرمستقیم در پالایش نفت تبریز، به عنوان کنترل کننده نهایی پتروشیمی تبریز شناخته می شود.

گروه گسترش نفت و گاز پارسیان نیز در زنجیره سهامداری خود تحت اثر شرکت سرمایه گذاری پارسیان قرار دارد. بر پایه اطلاعات مندرج در امیدنامه، ترکیب سهامداری پارسان شامل حدود 65 درصد شرکت سرمایه گذاری پارسیان، 12 درصد صندوق بازنشستگی نیروهای مسلح و 23 درصد سایر سهامداران است.

پارسان در زنجیره ارزش نفت، گاز و پتروشیمی فعالیت دارد و حوزه های سرمایه گذاری در سهام شرکت ها، واحدهای سرمایه گذاری صندوق ها، اوراق بهادار دارای حق رأی، خدمات اجرایی، طراحی و مهندسی، مطالعات، تأمین منابع مالی، تدوین سیاست های کلی و شناسایی فرصت های سرمایه گذاری را دنبال می کند.

پالایش نفت تبریز با ظرفیت فرآورش روزانه 110 هزار بشکه نفت خام، یکی از حلقه های مهم زنجیره تأمین خوراک پتروشیمی تبریز است. خوراک اصلی این مجتمع، نفتا است که از پالایشگاه تبریز و دیگر منابع، از طریق خط لوله و حمل جاده ای تأمین می شود.

بررسی مقایسه ای ظرفیت پالایشگاه های بورسی و فرابورسی نیز نشان می دهد پالایشگاه نفت تبریز از نظر ظرفیت پالایش نفت خام، در جایگاه هفتم قرار دارد. قرار گرفتن پتروشیمی تبریز در کنار این پالایشگاه، دسترسی به خوراک و نزدیکی به زیرساخت های پالایشی را به یکی از مؤلفه های اثرگذار در فعالیت شرکت تبدیل کرده است.

پتروشیمی تبریز در حوزه تولید محصولات پلیمری فعال است و سبد محصول آن شامل پلی اتیلن سبک و سنگین، پروپیلن، پلی استایرن های معمولی، مقاوم و انبساطی، ABS و پنتان است.

ظرفیت اسمی سالانه واحدهای اصلی شرکت به شرح زیر اعلام شده است:

محصول

ظرفیت اسمی سالانه

پلی اتیلن سبک و سنگین 100,000 تن پروپیلن 56,800 تن پلی استایرن معمولی، مقاوم و انبساطی 130,000 تن ABS 35,000 تن پلی استایرن معمولی و مقاوم 2 50,000 تن پنتان 1 2,400 تن پنتان 2 2,400 تن جمع ظرفیت اسمی 376,600 تن

محصولات پلیمری شرکت در صنایع متنوعی نظیر بسته بندی، لوازم خانگی، قطعات خودرو، لوله و اتصالات، رنگ، مصالح ساختمانی، تجهیزات الکترونیکی، اسباب بازی، فیلم های بسته بندی، روکش های شفاف و دیگر صنایع پایین دستی کاربرد دارند.

برنامه توسعه؛ هدف گذاری برای تولید 1.56 میلیون تن

در امیدنامه، محدودیت ها و ریسک های مربوط به تأمین خوراک نفتا به عنوان یکی از چالش های اصلی شرکت مطرح شده است. با این حال، موقعیت شرکت در کنار پالایشگاه تبریز، استفاده از ظرفیت های خوراکی موجود و تلاش برای توسعه زنجیره تأمین، از فرصت های مهم پتروشیمی تبریز به شمار می رود.

بر اساس مطالعات اقتصادی شرکت ایتالیایی SAIPEM و برنامه استراتژیک تدوین شده از سال 1396، پتروشیمی تبریز توسعه واحدهای تولیدی، افزایش توان تولید محصولات پلیمری و شیمیایی، انعطاف پذیری بیشتر در تأمین خوراک و حرکت به سمت مقیاس اقتصادی بالاتر را دنبال می کند.

هدف گذاری شرکت، دستیابی به ظرفیت تولید سالانه حدود 1 میلیون و 560 هزار تن است؛ برنامه ای که در صورت اجرا می تواند ضمن گسترش ظرفیت های تولیدی، به کاهش بهای تمام شده، تقویت مزیت رقابتی و افزایش ظرفیت سودآوری شرکت کمک کند.

پتروشیمی تبریز همچنین  11 پروژه در دست اجرا در افق 5 ساله معرفی کرده است.

ردیف طرح یا پروژه توضیح بسیار کوتاه وضعیت پیشرفت اعلامی 1 به روزرسانی و یکپارچه سازی سیستم های کنترل نیروگاه و HMI توربین های گاز II نوسازی سامانه کنترل نیروگاه برای افزایش پایداری تولید برق و بخار، کاهش توقفات و تسهیل بهره برداری. 93.4٪ 2 احداث واحد دوم پلی اتیلن سنگین (HDPE) احداث واحد 310 هزار تنی HDPE با فناوری دوغابی، با هدف تولید گریدهای متنوع و ارزش آفرینی از اتیلن دریافتی. 50.1٪ 3 احداث مخزن کروی ذخیره سازی گاز مایع LPG ایجاد مخزن 2,200 مترمکعبی برای افزایش ذخیره سازی LPG و پشتیبانی از خوراک کوره های الفین. 99٪ 4 انتقال پساب از تصفیه خانه مرکزی شهر تبریز به مجتمع پتروشیمی تبریز انتقال سالانه 5 میلیون مترمکعب پساب شهری برای جایگزینی بخشی از آب دریافتی از زرینه رود و تأمین آب طرح های توسعه. 91.1٪ 5 احداث واحد تصفیه پساب شهری تصفیه پساب انتقالی شهر تبریز و تبدیل آن به آب صنعتی مورد نیاز مجتمع و واحدهای توسعه ای. 48٪ 6 پروژه توسعه واحد کولینگ آب افزایش ظرفیت تأمین آب خنک کننده مورد نیاز واحدهای موجود و طرح های توسعه شرکت. 4٪ 7 افزایش ظرفیت واحد نیتروژن و هوای ابزار دقیق تقویت تأمین نیتروژن و هوای ابزار دقیق برای پشتیبانی از واحدهای توسعه ای. 5٪ 8 پروژه تأسیسات طرح های توسعه ای ایجاد زیرساخت ها و یوتیلیتی های لازم شامل آب، برق، خوراک و سایر تأسیسات مورد نیاز واحدهای جدید. 1.2٪ 9 پروژه EBSM؛ واحد اتیل بنزن و استایرن منومر احداث زنجیره اتیل بنزن و استایرن منومر با هدف تأمین خوراک واحدهای پلی استایرن و کاهش وابستگی به خرید استایرن. 1.75٪ 10 خرید و نصب اکسترودر واحد پلی پروپیلن تبدیل پودر پلی پروپیلن به گرانول و ایجاد ارزش افزوده و بازارپذیری بیشتر برای محصول پلی پروپیلن. — 11 تأمین مالی پروژه های توسعه ای ردیف تجمیعی برای تأمین منابع مالی طرح ها؛ پروژه عملیاتی مستقل محسوب نمی شود. —

نکات مهم

واحد دوم HDPE مهم ترین طرح تولیدی شرکت در این فهرست است؛ ظرفیت اسمی آن 310 هزار تن در سال اعلام شده و راه اندازی آن برای اسفند 1403 هدف گذاری شده بود.
پروژه EBSM با ظرفیت 100 هزار تن در سال، تأمین استایرن منومر مورد نیاز زنجیره پلی استایرن را هدف گرفته است.
در حوزه پایداری تولید، طرح های انتقال و تصفیه پساب شهری، توسعه کولینگ آب، افزایش ظرفیت نیتروژن و هوای ابزار دقیق و تأسیسات طرح های توسعه ای نقش زیرساختی دارند.
پروژه های مربوط به LPG و به روزرسانی کنترل نیروگاه در زمان تهیه امیدنامه، پیشرفت بالایی داشته اند.