اجرای 28 برنامه بهزیستی در طرح سلام محله

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از سازمان بهزیستی، نشست بررسی طرح سلام محله با حضور سیدجواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی برگزار شد.

در این نشست سلام محله نه فقط به عنوان یک طرح خدماتی بلکه به عنوان الگویی برای تغییر شیوه مواجهه با مسائل اجتماعی و حرکت به سمت حکمرانی محله محور مورد بررسی قرار گرفت.

حسینی در این نشست، نخستین گام طرح را ورود نظام مند به محله عنوان کرد و گفت: شناخت ظرفیت های موجود، شناسایی دارایی های محله و شکل گیری سازمان اجتماعی محله نقطه آغاز این مسیر است.

به گفته رئیس سازمان بهزیستی، در گام دوم، کانون های سلام محله در نقاطی انتخاب شده اند که از دسترسی مناسب و فضای کافی برای اجرای فعالیت های اجتماعی برخوردارند و در همین چارچوب از ظرفیت مراکز مثبت زندگی، مساجد، مدارس، مراکز توانبخشی، فرهنگسراها، پارک ها، سراهای محله و سایر نقاط دارای جاذبه برای مردم استفاده شده است.

بر اساس این برنامه، 2 هزار و 750 کانون محله محور در سراسر کشور شناسایی شده که از این تعداد، هزار و 706 کانون در مراکز مثبت زندگی، 493 کانون در مساجد، 232 کانون در مدارس، 118 کانون در مراکز توانبخشی و 71 کانون در فرهنگسراها و سایر مراکز مستقر هستند.

اما انتخاب مکان پایان کار نیست و مرحله بعد، انتخاب افرادی است که بتوانند این کانون ها را به نقطه اتصال مردم و خدمات اجتماعی تبدیل کنند.

2750 تسهیلگر برای مدیریت کانون های سلام محله

حسینی با اشاره به گام سوم طرح گفت: مدیران و تسهیلگران محلی سلام محله از میان نیروهای دارای تجربه فعالیت محله محور انتخاب شده اند و پس از طی دوره های آموزشی، 2 هزار و 750 نفر برای مدیریت کانون های طرح انتخاب شده اند.در واقع قرار است تسهیلگر محله صرفاً مجری یک برنامه نباشد بلکه با ورود به محله داوطلبان علاقه مند را شناسایی و آموزش دهد و با کمک آنها، ظرفیت های اجتماعی محله را فعال کند.

370 هزار داوطلب سرمایه اجتماعی سلام محله

گام چهارم طرح به پویش سلام محله اختصاص دارد. پویشی که به گفته حسینی تاکنون 370 هزار نفر در آن اعلام داوطلبی کرده و در سامانه مربوط ثبت نام کرده اند. این داوطلبان در 11 محور برای همکاری اعلام آمادگی کرده اند که بیشترین میزان مشارکت با 108 هزار و 257 نفر به حوزه خدمات عمومی اختصاص داشته و پس از آن، حوزه های فرهنگی و رسانه ای قرار گرفته اند.

اما مسئله مهم در این مرحله، چگونگی ساماندهی این سرمایه اجتماعی است.

حسینی تشکل ها و گروه های اجتماع محور موجود در سازمان بهزیستی را یکی از مهم ترین بسترهای ساماندهی داوطلبان دانست یعنی گروه هایی مانند توانبخشی مبتنی بر جامعه (CBR)، برنامه های مانا و خاتم و همیاران سلامت روان و اجتماعی که پیش از این نیز در محلات فعالیت داشته اند.برآیند این ظرفیت ها طراحی 28 فعالیت اجتماع محور در محلات است.برای نمونه برنامه خاتم با محوریت خودمراقبتی زنان و دختران در 774 کانون فعال است و برنامه CBR نیز با هدف توانمندسازی افراد دارای معلولیت و بازگشت آنان به جامعه در 742 کانون فعالیت می کند. در این بخش 7 هزار داوطلب مشارکت دارند و حدود 600 هزار فرد دارای معلولیت تحت پوشش فعالیت های آن قرار گرفته اند.

منطق سلام محله بر این اساس است که خدمات اجتماعی منتظر مراجعه مردم به مراکز نماند بلکه نماینده و تسهیلگر به محله برود، افراد و ظرفیت های موجود را شناسایی کند و با کمک داوطلبان دامنه خدمات را به سراسر محله گسترش دهد.در همین راستا، انجمن ها و گروه های تخصصی نیز به طرح پیوسته اند. یکی از نمونه ها، ظرفیت های حوزه اپتومتری است که در قالب سلام محله تاکنون 50 هزار خدمت رایگان و 18 هزار عینک رایگان ارائه کرده است.

خانه خلاق از استعداد تا اثر اجتماعی

بخش دیگری از طرح سلام محله به شناسایی استعدادها و تقویت خلاقیت و نوآوری اختصاص دارد.بهزیستی در حال طراحی شبکه خلاقیت و نوآوری است و در مرحله نخست در 31 استان با راه اندازی 31 خانه خلاق و نوآوری و 31 باشگاه توانمندسازی، کارآفرینی و مهارت آموزی توسعه خواهد یافت و در مرحله دوم به سطح محلات می رسد. بر این اساس پیش بینی شده 2750 خانه خلاق و نوآوری در کانون های سلام محله در سراسر کشور شکل گیرد.

این خانه ها صرفاً برای کودکان و نوجوانان تحت پوشش بهزیستی طراحی نشده اند و قرار است به بستری برای شناسایی و حمایت از استعدادهای افراد 18 تا 25 ساله محله تبدیل شوند و چشم انداز آن، ایجاد شبکه ملی خلاقیت، توانمندسازی و نوآوری از استعداد تا مهارت، از ایده تا کارآفرینی و از نوآوری تا اثر اجتماعی است.

بانک دارایی محله گام بعدی سلام محله

حسینی در ادامه، شکل گیری بانک دارایی محله را یکی دیگر از گام های مهم طرح دانست که قرار است ظرفیت های انسانی، اجتماعی، اقتصادی و خدماتی هر محله را شناسایی و قابل استفاده کند.در ادامه نیز اجرای طرح های مختلف در سه سطح دنبال خواهد شد. بخشی از برنامه ها توسط سازمان بهزیستی، بخشی توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و مجموعه های وابسته به آن و بخشی نیز با مشارکت سایر دستگاه ها و نهادهای محلی اجرا می شود. در حوزه بهزیستی، 28 فعالیت اجتماع محور طراحی شده و برنامه هایی همچون مانا، CBR و پاتوق های سالمندی می توانند در محلات توسعه یابند.

در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز پیشنهادهایی از سوی معاونت های مختلف ارائه شده است از ایجاد تعاونی های محله محور و تقویت مشاغل خرد و خانگی گرفته تا برنامه های حوزه سالمندان، ورزش محلات، غربالگری سلامت، مهارت آموزی و خدمات رفاهی.

از حساب امید تا داشبورد هوشمند محله

در ادامه نشست بر ضرورت ایجاد یک سامانه متمرکز برای رصد عملکرد کانون های سلام محله تأکید شد، سامانه ای که بتواند علاوه بر ثبت فعالیت ها، کانون ها را بر اساس عملکرد رتبه بندی کند.

حسینی نیز داشبورد مدیریتی را یک ضرورت دانست و بر طراحی داشبوردی حتی مبتنی بر هوش مصنوعی تأکید کرد تا تمام فعالیت های طرح به صورت مستمر قابل رصد و ارزیابی باشد. حساب امید محله ابتدا در 10 منطقه به صورت تدریجی اجرا و سپس توسعه یابد که می تواند به رویکرد محله محوری جان تازه ای ببخشد.

سیدمحسن دلبری سرپرست فدراسیون آماتوری ورزش کارگری نیز در این نشست از آغاز طرح نبض محله از هفته دولت خبر داد و گفت: 500 ایستگاه ورزش عمومی و محله ای برای اجرای این طرح پیش بینی شده است.

به گفته دلبری، در مرحله نخست ورزش همگانی محور برنامه است و مربیان ورزشی نیز برای اجرای فعالیت ها تأمین خواهند شد و در ادامه گروه هایی همچون خردسالان، سالمندان و افراد دارای معلولیت در برنامه ها هدف گذاری می شوند.

حسینی نیز پیشنهاد کرد مجموعه های ورزشی کارگری به عنوان پایگاه های طرح سلام محله مورد استفاده قرار گیرند.

سالمندان محله ای برای عبور از تنهایی

یکی دیگر از محورهای مورد توجه در این نشست، مسئله سالمندی و ضرورت ایجاد فضاهای اجتماعی برای سالمندان بود. بر اساس این طرح تاکنون 250 کانون مهر و گفت وگو در محلات شکل گرفته است که می توانند به بستری برای ارتباط اجتماعی سالمندان و کاهش تنهایی آنان تبدیل شوند.در همین زمینه، ظرفیت خانه های امید صندوق بازنشستگی کشوری نیز مورد توجه قرار گرفت. این صندوق در 26 استان، 59 مرکز اجتماعی با عنوان خانه امید دارد که می توان از ظرفیت آنها در اجرای برنامه های محله محور استفاده کرد.

حسینی در پایان با تأکید بر ضرورت شناسایی همه ظرفیت های در اختیار سازمان بهزیستی و دعوت از بخش های مختلف برای پیوستن به طرح سلام محله، ابراز امیدواری کرد: این طرح بتواند به تغییر پارادایم در حکمرانی دولت و حرکت به سمت حکمرانی اجتماعی و محله محور کمک کند.