مسجد نهاد هویت ساز و تمدن ساز است

به گزارش خبرنگار مهر، حجت الاسلام محمد صادقی در سخنان پیش از خطبه های نماز جمعه ساری افزود: قرآن کریم درباره جایگاه مسجد از مفهوم رفعت و تعالی سخن می گوید و این رفعت تنها به بنای فیزیکی مسجد محدود نمی شود، بلکه تعالی فکری، عقلی، اخلاقی و عملی انسان را نیز دربرمی گیرد.

وی تصریح کرد: مسجد باید انسان را از جایگاه یک شهروند منفعل به انسانی مسئول، اثرگذار و برخوردار از روحیه خلیفه اللهی در جامعه تبدیل کند؛ بنابراین کارکرد مسجد را باید در ابعاد مختلف معرفتی، اجتماعی، تربیتی و فرهنگی مورد توجه قرار داد.

مدیر مرکز رسیدگی به امور مساجد مازندران، گفتمان سازی و ارتقای معرفت را از مهم ترین کارکردهای مسجد دانست و گفت: مسجد در صدر اسلام پایگاه اندیشه ناب اسلامی بود و پیامبر اکرم(ص) از مسجد برای پاسخگویی به شبهات، حل مسائل اجتماعی و مقابله فکری با جریان جاهلیت استفاده می کردند.

حجت الاسلام صادقی ادامه داد: امروز نیز مسجد باید در برابر هجمه های اعتقادی، سیاسی، فرهنگی و علمی، رسالت بصیرت افزایی و شبهه زدایی خود را احیا کند و در عرصه جهاد تبیین نقش فعال داشته باشد.

وی با اشاره به تأکیدات امام راحل و رهبر معظم انقلاب درباره نقش مسجد، بیان کرد: مسجد در تراز انقلاب اسلامی یک نهاد راهبردی است، نه نهادی تشریفاتی و تاریخی انقلاب اسلامی نیز نشان داده است که مساجد در مقاطع مختلف، از پیروزی انقلاب تا دوران دفاع مقدس، نقش تعیین کننده ای در هدایت و پشتیبانی از مردم داشته اند.

مسجد باید در متن تحولات جامعه باشد

حجت الاسلام صادقی با بیان اینکه مسجد در دوران انقلاب پایگاه فرماندهی نهضت و در دوران دفاع مقدس سنگر تربیت رزمندگان و پشتیبانی از جبهه ها بود، گفت: سنگر بودن مسجد به این معناست که مسجد باید در خط مقدم تحولات، مسائل و نیازهای روز جامعه حضور داشته باشد.

وی در ادامه نسبت به برخی آسیب های موجود در حوزه مسجد هشدار داد و افزود: یکی از آسیب های جدی، تحجر و نگاه انفعالی است؛ اینکه مسجد صرفاً به محلی برای اقامه نماز محدود شود و از مسائل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی جامعه فاصله بگیرد، با فلسفه وجودی مسجد در اسلام سازگار نیست.

مدیر مرکز رسیدگی به امور مساجد مازندران، روزمرگی و فقدان برنامه را از دیگر آسیب های حوزه مسجد عنوان کرد و گفت: مسجدی که فاقد برنامه راهبردی برای محله و فاقد میز کار اجتماعی باشد، نمی تواند پاسخگوی نیازهای نسل جوان و نوجوانی باشد که امروز با مسائل و بحران های مختلف هویتی و معنایی مواجه است.

چهار رکن مسجد تراز اسلامی

حجت الاسلام صادقی با تأکید بر اینکه باید نگاه جامعه به مسجد از «مکان» به «نظام» تغییر کند، اظهار کرد: مسجد یک مکان صرف نیست، بلکه یک نظام اجتماعی است که ارکان مختلفی دارد و برای فعال شدن این نظام باید ظرفیت های آن به درستی شناخته شود.

وی یکی از ارکان اساسی مسجد را امامت و رهبری فکری جامعه دانست و گفت: امام جماعت نباید صرفاً پیش نماز مسجد تلقی شود؛ بلکه باید نقش راهبر فکری و اجتماعی محله را ایفا کند، بر مسائل روز جامعه اشراف داشته باشد و در عرصه جهاد تبیین و پاسخگویی به نیازهای فکری مردم فعال باشد.

مدیر مرکز رسیدگی به امور مساجد مازندران، جوانان و نوجوانان را از مهم ترین مخاطبان راهبردی مساجد دانست و افزود: اگر می خواهیم مسجد از خطر پیری و خلوت شدن نجات پیدا کند، باید آن را به محیطی برای آموزش، مهارت آموزی، رشد علمی و حتی کارآفرینی تبدیل کنیم.

حجت الاسلام صادقی با اشاره به ظرفیت تاریخی مساجد در آموزش و تربیت نیروهای توانمند، تصریح کرد: همان گونه که در صدر اسلام جوانان در مسجد علوم و مهارت های مختلف را می آموختند، امروز نیز باید زمینه ایجاد پایگاه های علمی و فناوری در جوار مساجد فراهم شود.

وی با تأکید بر ضرورت تغییر برخی نگاه های سنتی به کارکرد مسجد گفت: برای تحقق این هدف، لازم است برخی متولیان و هیئت امنای مساجد نیز نگاه خود را نسبت به ظرفیت های مسجد توسعه دهند و اجازه دهند مسجد به پایگاه فعال علمی، فرهنگی و اجتماعی محله تبدیل شود.

مسجد؛ پایگاه حل مسائل اجتماعی

مدیر مرکز رسیدگی به امور مساجد مازندران، ارتباط مسجد با نظام اجتماعی را یکی دیگر از الزامات مسجد تراز دانست و بیان کرد: مسجد باید میزبان فعالیت هایی همچون هیئت های حل اختلاف، مشاوره خانواده، مراکز خیریه و خدمات اجتماعی باشد تا بتواند در حل مشکلات مردم نقش آفرینی کند.

حجت الاسلام صادقی با اشاره به تجربه فعالیت مساجد در دوران کرونا گفت: در آن دوران، بسیاری از مساجد به کانون های کمک رسانی و حمایت از اقشار نیازمند تبدیل شدند و این موضوع نمونه ای روشن از ظرفیت اجتماعی مسجد است.

وی افزود: در حال حاضر نیز همکاری هایی میان مجموعه امور مساجد و دستگاه های مختلف برای ارائه خدمات در مساجد در حال انجام است و در برخی مناطق استان، خدماتی از جمله مشاوره رایگان، خدمات تخصصی چشم و اهدای عینک به مردم ارائه می شود.

مدیر مرکز رسیدگی به امور مساجد مازندران همچنین از همکاری با مجموعه های مرتبط با حل اختلاف، کمیته امداد، مراکز نیکوکاری، بسیج و کانون های فرهنگی و هنری خبر داد و گفت: این ظرفیت ها باید در خدمت مردم و در بستر مسجد فعال شوند.