زبان و ادبیات فارسی مزیت مهم فرهنگی در عرصه جهانی

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما، قهرمان سلیمانی، دبیر بنیاد سعدی در نشست با خبرنگاران که در بنیاد سعدی برگزار شد، با تشریح مأموریت ها، فعالیت ها و برنامه های این بنیاد اظهار کرد: هر کشوری برای معرفی خود در عرصه بین المللی بر مزیت های فرهنگی اش تکیه می کند و زبان، ادبیات، هنر و میراث فرهنگی از مهم ترین ابزار های معرفی ملت ها هستند.

وی با تأکید بر جایگاه زبان و ادبیات فارسی به عنوان یکی از مهم ترین مزیت های فرهنگی ایران در عرصه بین المللی گفت: گسترش آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان صرفاً یک فعالیت آموزشی نیست، بلکه بخشی از ظرفیت فرهنگی و قدرت نرم ایران برای ارتباط با جهان و معرفی چهره واقعی فرهنگ و تمدن کشور است.

سلیمانی با بیان اینکه سخنگوی ایران در قلمرو فرهنگ جهانی، زبان و ادبیات فارسی است گفت: حضور گسترده زبان فارسی در تاریخ و فرهنگ جهان، ظرفیت بزرگی برای معرفی ایران ایجاد کرده است.

وی با اشاره به جایگاه آثار ادبی فارسی در کشور های مختلف اظهار کرد: برای نمونه، در روسیه ترجمه های متعددی از رباعیات خیام انجام شده و این شاعر ایرانی همچنان بخشی از حضور فرهنگی ایران در فضای فرهنگی این کشور محسوب می شود.

دبیر بنیاد سعدی ادامه داد: تأثیر زبان فارسی تنها به حوزه ادبیات محدود نیست و در عرصه های علمی و فرهنگی نیز آثار دانشمندان و محققان ایرانی مانند ابن سینا و بیرونی قرن ها در خارج از ایران مورد توجه بوده است.

سلیمانی همچنین با اشاره به تجربه کشور های مختلف در زمینه گسترش زبان های ملی گفت: کشور هایی مانند آلمان، اسپانیا برای معرفی زبان و فرهنگ خود نهاد های تخصصی ایجاد کرده اند و بنیاد گوته و بنیاد سروانتس نمونه هایی از این رویکرد هستند.

وی درباره پیشینه شکل گیری این نهاد توضیح داد: ایده ایجاد یک نهاد تخصصی برای گسترش زبان فارسی از سال ها پیش مطرح بود و در نهایت اساسنامه بنیاد سعدی در سال 1389 به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید و این بنیاد از سال 1392 فعالیت رسمی خود را آغاز کرد.

سلیمانی، غلامعلی حدادعادل، رئیس بنیاد سعدی را از چهره های اصلی شکل گیری بنیاد سعدی دانست و گفت: این بنیاد با هدف فعالیت تخصصی در زمینه آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان، پژوهش، تدوین منابع آموزشی، تربیت مدرس، استانداردسازی آموزش و استفاده از فناوری های نوین در این حوزه شکل گرفته است.

وی تأکید کرد: بنیاد سعدی درباره «سعدی شناسی» فعالیت نمی کند، بلکه مأموریت اصلی آن آموزش و گسترش زبان فارسی در خارج از مرز های ایران است.

سلیمانی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت توجه به مخاطبان خارجی گفت: یکی از مشکلات جدی در حوزه دیپلماسی فرهنگی این است که بخش قابل توجهی از تولیدات فرهنگی ایران با نیاز مخاطب داخلی تولید می شود، در حالی که مخاطب خارجی نیاز ها و پرسش های متفاوتی دارد.

وی افزود: امروز اگر یک مخاطب خارجی بخواهد در مدت کوتاهی با خیام یا سعدی آشنا شود، در برخی زبان های خارجی منابع خوشخوان، علمی، معتبر و امروزیِ کافی در اختیار او نیست و این یک خلأ جدی است که باید برطرف شود.

دبیر بنیاد سعدی تأکید کرد: باید محصول فرهنگی متناسب با نیاز مخاطب جهانی تولید کنیم؛ محصولی که بتواند در قالب کتاب، فیلم، موسیقی و محتوای دیجیتال، چهره واقعی و فرهنگی ایران را به جهان معرفی کند.

سلیمانی با بیان اینکه فرهنگ می تواند نقش مهمی در اصلاح تصویر ایران در افکار عمومی جهان داشته باشد، گفت: ایران در طول دهه های گذشته با تصاویر متفاوتی در جهان معرفی شده، اما چهره فرهنگی و تمدنی ایران تصویری ماندگار است که ریشه در هزاران سال تاریخ و تمدن این سرزمین دارد.

وی افزود: حتی در شرایط دشوار سیاسی و بین المللی، فرهنگ و زبان فارسی می تواند زمینه ارتباط میان مردم ایران و دیگر ملت ها را فراهم کند و چهره ای واقعی تر از ایران به جهان نشان دهد.

دبیر بنیاد سعدی در پاسخ به پرسش در مورد وضعیت فعالیت های فرهنگی ایران در تاجیکستان نیز گفت: روابط فرهنگی ایران و تاجیکستان در سال های اخیر با برخی پیچیدگی ها مواجه بوده، اما ایران و تاجیکستان جسم و روح واحدی هستند و برخی مشکلات نمیتواند خللی در ارتباطات فرهنگی دو کشور ایجاد کند. خوشبختانه دو کشور روابط خوبی دارند.

سلیمانی از فعالیت پژوهشگاه زبان فارسی ـ تاجیکی در تاجیکستان خبر داد و گفت: این پژوهشگاه اکنون فعال است و نماینده بنیاد سعدی در آنجا مستقر شده و ارتباط با استادان، پژوهشگران و اهل فرهنگ تاجیکستان را دنبال می کند.

سلیمانی همچنین از برنامه ریزی برای ایجاد ارتباط مستمر با افرادی که در دوره های مختلف بنیاد سعدی زبان فارسی آموخته اند، خبر داد و گفت: این افراد می توانند به شبکه ای از فارسی آموزان و علاقه مندان زبان و فرهنگ ایران تبدیل شوند.

وی افزود: ایجاد باشگاه فارسی آموزان و استفاده از ظرفیت فضای مجازی برای تداوم ارتباط با استادان و فارسی آموزان کشور های مختلف از جمله برنامه هایی است که باید با جدیت دنبال شود.

دبیر بنیاد سعدی تأکید کرد: آموزش زبان فارسی زمانی اثرگذاری بیشتری خواهد داشت که فارسی آموز پس از پایان دوره آموزشی نیز در معرض ارتباط، گفت و گو و محتوای فارسی قرار داشته باشد.

سلیمانی در پایان با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت های هنری گفت: زبان فارسی را نمی توان صرفاً از طریق روش های رسمی و دانشگاهی گسترش داد و باید از ظرفیت شعر، موسیقی، سینما، نمایش و تولیدات جذاب فضای مجازی نیز استفاده کرد.

وی گفت: همکاری میان نهاد های فرهنگی، رسانه ها و بنیاد سعدی می تواند به تولید محتوای جذاب برای مخاطبان خارجی و معرفی بهتر زبان و فرهنگ ایران کمک کند.

دبیر بنیاد سعدی با قدردانی از همکاری رسانه ها با این بنیاد اظهار کرد: حضور خبرنگاران در میان فارسی آموزان و مشاهده فعالیت های واقعی آنان می تواند تصویری ملموس تر از اقدامات بنیاد و علاقه مردم کشور های مختلف به زبان فارسی ارائه کند.

در ادامه نشست احمد رمضانی، معاون آموزشی و پژوهشی بنیاد سعدی، با تشریح برنامه های این معاونت، سیاست گذاری در حوزه آموزش زبان فارسی، تربیت مدرس، برگزاری دوره های حضوری و برخط، تدوین منابع آموزشی و طراحی نظام های سنجش را از مهم ترین برنامه های بنیاد عنوان کرد.

رمضانی افزود: تاکنون حدود 40 اثر آموزشی در بنیاد سعدی منتشر شده و تلاش می شود با راه اندازی و تقویت سامانه های یکپارچه یادگیری، دسترسی فارسی آموزان به منابع مکتوب و چندرسانه ای افزایش یابد.

وی همچنین از برنامه ریزی برای برگزاری آزمون های تخصصی سنجش سطح زبان فارسی و المپیاد زبان و ادبیات فارسی خبر داد و گفت: استفاده از ظرفیت شرکت های دانش بنیان و همکاری با معاونت علمی ریاست جمهوری برای توسعه آموزش مجازی زبان فارسی در دستور کار قرار دارد.

معاون آموزشی و پژوهشی بنیاد سعدی با تأکید بر ضرورت استفاده از ابزار های جذاب در آموزش زبان فارسی اظهار کرد: موسیقی، فیلم، پویانمایی و دیگر محصولات فرهنگی می توانند به جذاب تر شدن فرآیند یادگیری زبان فارسی کمک کنند.

رمضانی با اشاره به اهمیت تربیت مدرس در کشور های مختلف گفت: آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان یک تخصص دانشگاهی است و صرف آشنایی با ادبیات فارسی به معنای برخورداری از مهارت لازم برای آموزش زبان فارسی به خارجی ها نیست.

وی افزود: بنیاد سعدی طی سال های اخیر دوره های مختلف تربیت مدرس را برای کشور های گوناگون برگزار کرده و این روند با هدف ایجاد ظرفیت پایدار برای آموزش زبان فارسی در کشور های مختلف ادامه خواهد داشت.

معاون آموزشی و پژوهشی بنیاد سعدی درباره توجه به زبان نسل جدید نیز گفت: در تدوین منابع آموزشی بنیاد سعدی، زبان گفتاری و رایج فارسی مورد توجه قرار گرفته و تلاش شده است آموزش زبان به شکل طبیعی، کاربردی و متناسب با نیاز زبان آموزان انجام شود.

رمضانی همچنین از انجام مطالعات تخصصی برای آموزش زبان فارسی به کودکان نسل دوم و سوم ایرانیان خارج از کشور خبر داد و گفت: در این زمینه، پس از بررسی منابع موجود، مجموعه ای سه جلدی در دست تدوین است.

وی افزود: جلد نخست این مجموعه مراحل نهایی آماده سازی را طی می کند و تلاش می شود منابع آموزشی ویژه کودکان ایرانی خارج از کشور با سرعت بیشتری در اختیار مخاطبان قرار گیرد.

رمضانی با تأکید بر ضرورت به روز شدن شیوه های آموزش زبان فارسی استفاده از فناوری های نوین، محتوای چندرسانه ای و ظرفیت شرکت های دانش بنیان را از مسیر های مهم توسعه آموزش فارسی دانست و بر ضرورت ایجاد دسترسی آسان تر فارسی آموزان به منابع آموزشی تأکید کرد.

در ادامه سید علی موسوی زاده، معاون امور بین الملل بنیاد سعدی با اشاره به سابقه فعالیت خود در عرصه بین الملل درباره نقش رایزنی های فرهنگی در ترویج زبان فارسی اظهار کرد: بنیاد سعدی رایزن فرهنگی اعزام نمی کند و این مسئولیت برعهده سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی است. رایزنی های فرهنگی کارگزاران کشور در حوزه زبان و ادبیات فارسی هستند و در برخی رایزنی ها بخش قابل توجهی از فعالیت ها به آموزش و گسترش زبان فارسی اختصاص دارد.

همچنین محمدعلی کیانی، معاون توسعه مدیریت و منابع بنیاد سعدی، نیز با معرفی سوابق خود با اشاره به فعالیت های فرهنگی بنیاد سعدی اظهار کرد: ایجاد باشگاه زبان فارسی برای دیپلمات ها و فارسی زبانان از جمله طرح هایی است که در بنیاد سعدی در دست پیگیری است.

وی افزود: این باشگاه می تواند با حضور دیپلمات ها و همسران سفرا و با هدف تقویت ارتباط فرهنگی و زبان فارسی شکل بگیرد و برنامه های فرهنگی بنیاد را توسعه دهد.

در این نشست، خبرنگاران با طرح پرسش هایی، درباره برنامه ها و فعالیت های بنیاد سعدی با دبیر و معاونان این بنیاد گفت و گو کردند. همچنین بر ضرورت بهره گیری از ظرفیت رسانه ها، دانشگاه ها، استادان و نهاد های تخصصی برای تقویت جایگاه زبان و ادبیات فارسی و گسترش آموزش آن در سطح بین المللی تأکید شد.