تماشای مستندی مملو از احساس متفاوت؛ آموزش وپرورش آینه ای از آینده است

مهران نعمت اللهی کارگردان مستند «مشق امشب» که به زودی از شبکه نمایش خانگی پخش می شود در گفتگو با خبرنگار مهر درباره دغدغه و موضوع این مستند توضیح داد: «مشق امشب» از یک کنجکاوی درباره مستند «مشق شب» عباس کیارستمی آغاز شد؛ اینکه اگر او زنده بود و با وضعیت امروز نظام آموزشی کشورمان مواجه می شد به چه انگاره ای دست می یافت.

آموزش و پرورش آینه تمام نمای آینده است

وی ادامه داد: آموزش و پرورش هر کشوری آینه تمام نمای آینده آن کشور است و این اهمیت بالایی دارد که توجه ویژه ای به آن بشود، درباره آن بحث و صحبت شود و مشکلات و معضلاتش دیده شود تا بتوانیم کاری کنیم که بچه های امروز ما که بعداً سردمداران این کشور می شوند به درستی آینده ای را که از آنِ آنهاست رقم بزنند. من با یک نگاه وارد آموزش و پرورش شدم و با یک نگاه دیگر از آن خارج شدم. این مستند حدود هشت سال پیش ساخته شد و شرایط نسبت به آن موقع تغییرات بسیاری داشته است. فکر می کنم الان نظام آموزشی با چالش های بیشتری روبه رو است. شرایط به شکلی شده که فاصله گرفتن بچه ها از مدرسه باعث شده آنها از فضای آموزش دور شوند و روحیه تلاش گری در آنها کمرنگ تر شود.

این کارگردان با ابراز نگرانی از وضعیت آموزشی امروز اظهار کرد: معدل پایینی که ثبت می شود یکی از مسائل نگران کننده است. از بلوچستان گرفته تا تهران و مراکز استان ها همه چنین وضعیتی دارند و احساس می کنم که این شرایط، شرایطی نیست که ما برای ساختن یک ایران بالنده به آن نیاز داریم. اگر مجلس و دولتمردان ما همه کارهایشان را تعطیل کنند و یک نگاه ویژه به شرایط و معضلات نظام آموزش داشته باشند کار خطایی نکرده اند چراکه صحبت از آینده است و این سرمایه گذاری بعدا به نتیجه می رسد.

حرف مستند حرف امروز جامعه است

نعمت اللهی در رابطه با نقش و شاخصه کودکان در این مستند گفت: اگر شما بخواهید چیزی را به یک بچه تحمیل کنید، خودش آن را نمی پذیرد. مستند، تعریفش از سندیت می آید و این سندیت چیزی است که کاملاً مشخص است. اگر بخواهید در مستند چیزی بسازید که برخاسته از داستانی است که خلقش می کنید، مخاطب کاملا متوجه آن می شود. حرف مستند، حرف امروز جامعه است. افرادی که آنها را در مستند می بینید، در جامعه وجود دارند و وظیفه مستندساز این است که روی آنها تمرکز کند و کمی ریزتر این افراد را کنار هم نشان بدهد و در ادامه به یک نتیجه و دستاورد برسد.

وی افزود: در «مشق امشب» ما با یک فهم وارد مساله شدیم و با یک فهم از آن خارج شدیم. بچه های امروز خیلی خوب می بینند، خوب می شنوند و نسبت به مسائل روزشان بسیار آگاه اند. نسبت به کودکی خودمان، این تفاوت کاملا محسوس است.

کارگردان مستند «مشق امشب» با اشاره به تاخیر چندساله در اکران و اکران آنلاین این مستند بیان کرد: «مشق امشب» جوایز بسیار متعددی به دست آورده و در 15 کشور دنیا به نمایش در آمده و در جشنواره هایشان حضور داشته است. روزنامه گاردین در مورد این اثر یادداشتی نوشته و حتی در کشور خودمان به جشنواره فجر رفته و جزو یکی از سه فیلم برتر از نگاه تماشاگران جشنواره «سینماحقیقت» شده است.

حمایتی که هرگز صورت نگرفت

وی ادامه داد: ما این مستند را با هزینه شخصی، بدون سرمایه گذاری و بدون اسپانسر ساختیم و بسیار دوست داشتیم تا آن را ادامه دهیم اما این پروسه انجام نشد. تمام مستندسازان می دانند که پول مستندساز در حدی است که بتوانند فیلم بعدی اش را بسازد اما در حقیقت همین اتفاق هم برای ما نیفتاد. هزینه ای که ما در سال 97 کردیم به رغم این نرخ تورم هنوز بازنگشته و هیچ حمایتی از ما صورت نگرفته است.

نعمت اللهی با اشاره به بازخوردهای خارجی فیلم گفت: دنیا به دنبال این است که این پژوهش را دنبال کند. در آمستردام هلند، دست اندرکاران سینمای مستند جهان از ما در مورد نحوه پژوهش فیلم می پرسیدند و به دنبال آن بودند که مسیر ما را پی بگیرند و چالش های مشترک آموزشی ای را که وجود دارد، برطرف کنند. ولی نگاه در جامعه ما به این شکل نبود. یعنی منِ فیلمساز باید به تنهایی به دنبال اکران فیلم و اکران آنلاین آن بروم. با خیلی از دستگاه ها صحبت کردم اما اقدامی انجام ندادند. به نظر من مخاطب اصلی این فیلم دانشجویان دانشگاه فرهنگیان و دانشجویان دانشگاه شهید رجایی هستند. آنها باید این فیلم را ببینند، چون می خواهند وارد محیط مدرسه بشوند پس باید قبل از آن با محیط مدرسه آشنا باشند، از لحاظ روانی دانش آموزان را بشناسند و بدانند که این مدرسه چه نوع دانش آموزانی، با چه شرایطی، چه خانواده ای، چه میزان سطح درآمدی و چه دغدغه هایی دارد. در واقع اکران آنلاین آخرین نقطه امید من بوده است.

مستندی مملو از احساسات گوناگون

این کارگردان با اشاره به مساله اکران مستند عنوان کرد: فیلم های این چنینی، فیلم های گیشه ای نیستند؛ یعنی باید مردم را به سمتشان هدایت کرد. چراکه این آثار صرفا سرگرمی نیستند بلکه شما را نسبت به پیرامون خودتان آگاه و فعال می کنند. در خارج از کشور ما می دیدیم که حتی یک صندلی خالی در سالن اکران مستندمان وجود نداشت؛ این اتفاقی بود که می توانست در ایران هم رخ دهد اما هیچ حمایتی از من صورت نگرفت.

نعمت اللهی گفت: امروز 40 میلیون نفر از مردم این کشور درگیر نظام آموزشی هستند؛ یا خودشان دانش آموزند، یا کارمند وزارت آموزش و پرورش هستند، یا پدر و مادر و اولیا بچه ها هستند. ما یک جامعه بسیار بزرگ داریم که احساس می کنم دیدن این فیلم به آنها بسیار کمک خواهد کرد. متأسفانه آخرین امید ما همین پلتفرم است که بتواند فیلم را به گوش و چشم کسانی که مشتاق هستند، برساند.

کارگردان مستند «مشق امشب» در پایان با اعلام زمان اکران آنلاین این فیلم اظهار کرد: این فیلم در مهر و طی هفته کودک از پلتفرم فیلم نت اکران می شود. «مشق امشب» برای طرفداران عباس کیارستمی است، برای کسانی است که سینمای اندیشه و سینمای بدنه را دنبال می کنند. احساس می کنم که مخاطب بعد از دیدن این اثر به حالت سابق برنمی گردند، چون فیلم سرشار از احساسات متفاوتی است که در ما جاری می شود و تا مدت ها درگیرمان می کند.