تنش دوباره در روابط مسکو و باکو، احضار سفیر روسیه در جمهوری آذربایجان

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما، روزنامه پراودا چاپ مسکو در این باره نوشت: تصمیم اخیر دادستانی باکو در خصوص آغاز پیگرد های بین المللی علیه تعدادی از کارشناسان روسی، نقطه غیر قابل بازگشت جدیدی را در روابط دو کشور رقم زده است.

این روزنامه افزود: سه روزنامه نگار سیاسی روس به درخواست دفتر دادستان کل جمهوری آذربایجان به اتهام «دعوت به تروریسم، نقض تمامیت ارضی کشور و تحریک نفرت قومی» به صورت غیابی محاکمه شده اند.

بنا بر این گزارش، سمیون اورالوف کارشناس علوم سیاسی، ایوان کنیازف مجری شبکه «مسکو 24» و الکسی چادایف مشاور وزیر حمل و نقل روسیه در فهرست تحت تعقیب اینترپل قرار گرفته اند.

روزنامه «نیزاویسیمایا گازیه تا» چاپ مسکو نیز نوشت: وزارت خارجه جمهوری آذربایجان، میخائیل یِودوکیموف سفیر روسیه در باکو را احضار کرد.

بنا بر این گزارش، باکو اعتراض شدید خود را به این دیپلمات به دلیل مطالب انتقادی که به تازگی در رسانه های روسیه منتشر شده اند، ابلاغ کرد.

این وزارتخانه در بیانیه ای اعلام کرد: «نگرانی های جدی در مورد اظهارات تحریک آمیز، توهین آمیز و تهدیدآمیز علیه جمهوری آذربایجان، مردم و رهبری آن که به تازگی در رسانه ها و فضای اطلاعاتی روسیه منتشر شده است، به طرف روسی ابلاغ شده است.»

به نوشته این رسانه روس، این واکنش جمهوری آذربایجان در وهله اول مربوط به پخش برنامه ای در کانال یوتیوب سمیون اورالوف است؛ به طور مشخص، او، ایوان کنیازف و الکسی چادایف مجریان این برنامه از جمهوری آذربایجان به دلیل کمک به اوکراین انتقاد کردند.

چادایف از افراد تحت تعقیب در حکم جدید قضایی باکو، اتهام وارد شده درباره تحریک نفرت قومی را رد کرد.

او در اظهاراتی گفت: همیشه نسبت به آذربایجانی ها نگرش خوبی داشته و هرگز چیزی منفی در مورد آنها نگفته است. در عین حال، او آماده است تا نظر خود را در مورد الهام علی اف رئیس جمهور جمهوری آذربایجان در هر قالبی مورد بحث قرار دهد.

در ادامه گزارش این رسانه روس آمده است: پیش تر روابط بین روسیه و جمهوری آذربایجان دی 1403 پس از سقوط هواپیمای خطوط هوایی آذربایجان، رو به وخامت گذاشت. 67 نفر در هواپیما بودند که 38 نفر از آنها جان باختند.

پس از این رویداد، چندین شهروند جمهوری آذربایجان متهم به جنایاتی که در اوایل دهه 2000 مرتکب شده بودند، در روسیه دستگیر شدند و پس از آن، ایگور کارتاویخ و یوگنی بلوسوف روزنامه نگاران اسپوتنیک به همراه 11 شهروند روس دیگر، در جمهوری آذربایجان بازداشت شدند.

این روزنامه نگاران پس از مذاکرات ولادیمیر پوتین و علی اف رؤسای جمهور روسیه و جمهوری آذربایجان در اکتبر 2025 (مهر – آبان 1404) آزاد شدند.

در همان زمان، رئیس جمهور روسیه تصریح کرد که هواپیمای مسافربری جمهوری آذربایجان در نتیجه هدف قرار دادن پهپاد های اوکراینی از سوی پدافند هوایی روسیه سقوط کرده است. با این وجود، در ماه مه 2026 (اردیبهشت – خرداد 1405)، سه نفر از روس های بازداشت شده به اتهام پولشویی به حبس از سه تا چهار سال محکوم شدند.

این روزنامه روس در ادامه نوشت: مقامات جمهوری آذربایجان به صورت علنی از اوکراین حمایت می کنند. به عنوان مثال، در آوریل 2026 (اردیبهشت – خرداد 1405)، ولودیمیر زلنسکی رئیس جمهور اوکراین از محل اقامت علی اف در نزدیکی مرز جمهوری آذربایجان و روسیه، بازدید کرد. در آنجا، علی اف همکاری راهبردی باکو با کی یف را اعلام و پیشنهاد همکاری در تولید تسلیحات نظامی را مطرح کرد.

وزیران خارجه روسیه و جمهوری آذربایجان 26 تیر 1405 پس از مذاکرات دوجانبه خود در مسکو اعلام کردند که مناسبات این دو کشور به صورت کامل به حالت عادی بازگردانده شده است.

ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه نیز ششم مرداد 1405 برای نخستین بار پس از اعلام رسمی مسکو و باکو درباره عادی سازی کامل روابط، با الهام علی اف رئیس جمهور جمهوری آذربایجان به صورت تلفنی گفت و گو کرد.

سخنگوی کرملین 23 تیرماه 1405 در پاسخ به پرسشی درباره سخنان الهام علی اف رئیس جمهور جمهوری آذربایجان در مورد مسأله اوکراین گفت: ما این دیدگاه را اشتباه می دانیم و به طور مداوم و قانع کننده از طریق تمام کانال ها توضیح خواهیم داد که چرا این موضع را نادرست می دانیم.

دیمیتری پسکوف اظهار کرد: تعدادی از کشور ها وجود دارند که روسیه با آنها روابط نزدیکی دارد و موضع نادرستی را در مسأله اوکراین دارند، موضعی که ما قاطعانه با آن مخالف هستیم، اما در عین حال معتقد هستیم که این دلیلی برای سایه افکندن این موضوع بر روابط دوجانبه ما نیست؛ ما در این موضوع، رویکردی عمل گرایانه اتخاذ می کنیم.

پسکوف ادامه داد: معتقدیم که باید روابط خود را از هر طریق ممکن به ویژه با کشوری مانند جمهوری آذربایجان توسعه دهیم.