وحدت ایجابی و عاملیت جمعی؛ راهبردی برای مقابله با جنگ های ترکیبی

به گزارش ایکنا، مسعود پورفرد، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، در تاریخ 27 مردادماه و در اولین نشست از سلسله نشست های علمی با موضوع «رهبری سوم انقلاب اسلامی (شرایط و الزامات جدید)» که توسط گروه سیاست پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و با همکاری انجمن مطالعات سیاسی حوزه علمیه برگزار شد، اظهار داشت: باید به صورت جمعی و مردمی حرکت کنیم تا وحدت و انسجام شکل بگیرد.
وی افزود: رهبر فرهیخته و شهید ما در چندین سخنرانی طی سالیان گذشته، از جمله در زمان تشکیل مجلس قبلی، بر انسجام و وحدت در عین بیان نقدها و ضعف ها، با زبانی دور از تفرقه، تأکید زیادی فرمودند. از منظر رهبری شهید، وحدت کلمه و اتحاد، امری مقدس و وظیفه ای همگانی است؛ با این حال، ایشان بر بحث نظارت و نقد نیز تأکید ورزیده اند. نکته مهم دیگر در سخنان و پیام های ایشان این است که سخنان و رفتار ما نباید به گونه ای باشد که دشمن بتواند از آن سوءاستفاده کند.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با اشاره به مفهوم وحدت گفت: وحدت به صورت «سلبی» به معنای عدم تفرقه و به صورت «ایجابی» به معنای یکپارچگی است؛ بدین معنا که افراد باید از منفعت طلبی دور باشند و نگاه حزبی و غیرمردمی نداشته باشند.
وی در ادامه با اشاره به دیدگاه رهبر انقلاب در مورد وحدت بیان کرد: اولین عامل در وحدت از منظر ایشان، ایجاد امنیت و تعامل در روابط اجتماعی است. قرآن کریم در آیه 103 سوره آل عمران، خطر سقوط و افتادن در آتش را نتیجه تفرقه دانسته و فرموده است: «وَاعْتَصِمُوا بحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا ۚ وَاذْکُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَیْکُمْ إِذْ کُنْتُمْ أَعْدَاءً فَأَلَّفَ بَیْنَ قُلُوبکُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا وَکُنْتُمْ عَلَیٰ شَفَا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ فَأَنْقَذَکُمْ مِنْهَا ۗ کَذَٰلِکَ یُبَیِّنُ اللَّهُ لَکُمْ آیَاتِهِ لَعَلَّکُمْ تَهْتَدُونَا».
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی تصریح کرد که در آیه شریفه «قُلْ هُوَ الْقَادرُ عَلَی أَنْ یَبْعَثَ عَلَیْکُمْ عَذَابًا مِنْ فَوْقِکُمْ أَوْ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِکُمْ أَوْ یَلْبسَکُمْ شِیَعًا وَیُذیقَ بَعْضَکُمْ بَأْسَ بَعْضٍ انْظُرْ کَیْفَ نُصَرِّفُ الْآیَاتِ لَعَلَّهُمْ یَفْقَهُونَ » نیز تفرقه معادل جنگ و نزاع تلقی شده است. وی با بیان اینکه در عبارات رهبر فرهیخته انقلاب، استحکام صفوف ملت ایران (که برگرفته از آیات قرآن است) مورد تأکید زیادی بوده و هست، اظهار کرد: چالش و اختلاف سبب سستی در صفوف شهروندان می شود. آیه 4 سوره صف مؤید این موضوع است: «إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الَّذینَ یُقَاتِلُونَ فِی سَبیلِهِ صَفًّا کَأَنَّهُمْ بُنْیَانٌ مَرْصُوصٌ»؛ یعنی صفوف مؤمنان باید مستحکم و فشرده باشد که این مسئله به بحث «عاملیت جمعی» باز می گردد.
این پژوهشگر در ادامه با تأکید بر اینکه حضور شبانه مردم در خیابان، نوعی عاملیت جمعی کم نظیر و حتی بی نظیر در دنیاست، گفت: اگر بخواهیم در دنیا به یک نمونه خوب دیگر اشاره کنیم، سوئیس است که مردم در این کشور با چندین زبان از جمله ایتالیایی و فرانسوی تکلم می کنند اما اتحاد مردمی در بین آنان بالا است. تفاوت عاملیت مردمی در ایران با دیگر کشورها پورفرد بیان کرد: البته در سوئیس برای حضور در تشکل های سیاسی و اجتماعی و تجمعات، ثبت نام و عضویت شرط لازم است؛ برای مثال، اگر کسی بخواهد رأی دهد، باید عضو همین تشکل ها باشد. اما در ایران، به خصوص با تجربه این دو جنگ ترکیبی، به جهانیان نشان داده شد که وحدت و انسجام نیازی به این ثبت نام ها و تشکیلات رسمی ندارد و مردم به صورت خودجوش در تجمعات حضور می یابند. بنابراین، ما تشکیلات داریم، اما این تشکیلات خشک و بوروکراتیک نیست.
وی افزود: بحث دیگر در فرمایش آیت الله سیدمجتبی خامنه ای، عظمت و شوکت ایرانیان است که این موضوع خود مستند دینی دارد؛ زیرا ایرانیان براساس ایمان دینی خود به حمایت از انقلاب برخاسته اند. قرآن کریم در سوره انفال و سوره های دیگر بر پرهیز از وهن و سستی تأکید کرده و از جمله در آیه 139 سوره آل عمران فرموده است: «وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ».
پورفرد بیان کرد: مردم پس از دو جنگ ترکیبی در صحنه حضور یافتند و همچنان حضور دارند؛ این وحدت و انسجام برقرار است و برقرار خواهد بود، زیرا بحث وحدت و انسجام یک راهبرد در کلام رهبری شهید و رهبر معظم انقلاب اسلامی بوده و هست و در کلام رهبر جدید نیز متبلور است. ایشان فرمودند این وحدت در تنافی با نقد و نظارت نیست، البته به شرطی که نقد و نظارت به گونه ای باشد که دشمن احساس ضعف در داخل کشور نکند. در دوره پیامبر اکرم(ص) نیز مواردی بود که برخی وحدت را برنمی تافتند، اما پیامبر شمشری بر روی آنان نمی کشید؛ البته چون غلبه با افراد متحد بود، این افراد رسوا شده و خودبه خود در انزوا قرار می گرفتند.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی تصریح کرد: در حال حاضر ممکن است فرد یا حزبی با یکی از مسئولان سیاسی یا سایرین مخالفت کند، اما چون آگاهی مردم بسیار بالا رفته است، این نوع حرکت ها برای تفرقه، عملاً خنثی می شود. در پیام رهبری نیز انتقاد مشروط به شروطی است و نخستین شرط این است که بنیان نظام اسلامی تضعیف نشود.
پورفرد در پایان تصریح کرد: در ایام جنگ مواردی داشتیم که برخی افراد و گروه ها انتقادات تندی داشتند که خطر تفرقه را نیز دامن می زد، اما به مرور زمان، این افراد و گروه ها مورد بی توجهی مردم قرار گرفتند. انتهای پیام