ادب؛ سرمایه ای جاودان برای جوانان امروز و والدین فردا

به قلم حجت الاسلام والمسلمین علی احمد پناهی، دانشیار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

جوانی، بهار هستی و فصل شکفتن انسان است؛ دلی تازه و مشتاق و جانی چون نهالی نورسته، آماده برای بالندگی. اما هیچ بهاری بی آب ادب، بهار نیست و هیچ نهالی بی مایه متانت، به بار نمی نشیند. چه خوش گفتند که «قرآن کریم، والاترین الگوی ادب را در داستان جوانانی به تصویر می کشد که در برابر ستم، ایستادند و گفتند: «پروردگار ما، خدای آسمان ها و زمین است.» ادبی که از تواضع در برابر حق سرچشمه گیرد، نه زبونی است و نه سکوت بزدلانه؛ بلکه عزتی است که در حلم، استوار می ماند.

امیرالمؤمنین(ع) می فرمایند: «أَدَبُ الوَلَد خَیرٌ مِن مالِهِ؛ ادب فرزند، از مال و دارایی او بهتر است.» این کلام ژرف، نشان می دهد که ادب، سرمایه ای پایدار و میراثی جاودان است. جوانی که به ادب آراسته شود، علمش را زینت می بخشد و عملش را استحکام می بخشد.

آثار ادب در جوانی، بسی ژرف و گسترده است. نخست محبوبیت دل ها و گشایش مسیرها را فراهم می آورد؛ دوم از لغزش های زبان و دام های نادانی بازمی دارد؛ سوم زمینه پذیرش تذکر و تربیت را در دل پدید می آورد و از همه مهمتر، جوان را برای مسئولیت بزرگ والد بودن آماده می سازد؛ زیرا آنکه خود به متانت نرسیده، چگونه می تواند سرمشق اخلاق برای فرزندان خویش باشد؟

پس ای جوان نیک فرجام، بدان که هر دم که در برابر خشم، صبر پیشه می کنی، هر گاه که زبان از گناه گفتار بازمی کشی و هر بار که با مهربانی به فرودستان می نگری، گوهری در گنجینه شخصیت خویش می نهی که گردش روزگار نتواند رباید.

ادب، ثمره خویشتنداری است و متانت، نشان بلوغ روح. جوانی که این دو را شعار جان کند، نخستین گام مردانگی و نخستین پله تقرب به خداوند کریم را پیموده است.

کردم از عقل سوالی که بگو ایمان چیست

عقل بر دوش دلم گفت که ایمان، ادب است

آدمیزاد اگر بی ادب است، انسان نیست

فرق ما بین بنی آدم و حیوان، ادب است

انتهای پیام