حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) و حمزه(ع)؛ ستارگان درخشان آسمان معنویت

15 شوال، یادآور دو واقعه مهم در تاریخ اسلام است: وفات حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) و شهادت حضرت حمزه سیدالشهدا(ع)؛ خبرنگار ایکنا از اصفهان در گفت وگو با حجت الاسلام والمسلمین مهدی اژه ای، استاد حوزه و دانشگاه، به بررسی جایگاه این دو شخصیت تاریخ اسلام پرداخته است.

ایکنا ـ درباره تولد و وفات حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) چه مطالبی در دست است؟

حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) از امامزادگان مدفون در شهر ری، فرزند عبدالله بن علی و علی فرزند حسن بن زید و زید پسر بزرگ سبط اکبر، امام مجتبی(ع) است. ایشان در ربیع الثانی سال 173 قمری در مدینه متولد شد و در پانزدهم شوال 252، یعنی دو سال قبل از شهادت امام دهم، در 79 سالگی در ری چهره در نقاب خاک کشید. از خصایص این سلاله نبوی می توان به کرامت و معنویت، نیک نامی و غم خواری حاجت مندان اشاره کرد. معروف ترین لقب حضرت عبدالعظیم، «سید الکریم» است؛ چرا که همچون جد کریمشان، مهربانی را پیشه خود کرده بود.

ایکنا ـ آیا حضرت عبدالعظیم(ع) محضر ائمه اطهار(ع) را درک کرد؟

ایشان در دوران امام کاظم(ع) متولد شد؛ ولی محضر ایشان را درک نکرد. منابع تاریخی به بهره مندی ایشان از محضر امام نهم و دهم اشاره دارد.

ایکنا ـ شخصیت علمی و دینی حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) از نگاه علما چگونه توصیف شده است؟

صاحب بن عباد، دانشمند بزرگ شیعه در قرن چهارم و وزیر دولت آل بویه در وصف شخصیت ایشان می نویسد: «او پرهیزگار، دیندار، عابد، مشهور به امانت و راستگویی، دانشمند در امور دین، قائل به توحید و عدل (معتقد به اسلام ناب و پیراسته از فرقه های انحرافی) و نیز راوی احادیث بسیاری است.»

ایکنا ـ شرایط اجتماعی و سیاسی دوران حضرت عبدالعظیم چگونه بود؟

ایشان در عصر خفقان عباسی می زیست. عباسیان، شیعیان را به دلیل دوستی با اهل بیت پیامبر(ص) سرکوب می کردند. از این رو، این امامزاده به صورت ناشناس در سفری طولانی وارد ری شد. شیعیان این خطه، از علم و فضایل اخلاقی وی بهره بردند. احادیث نقل شده از ایشان آشکار می کند که این بزرگوار در نشر معارف ناب اسلام سهم چشمگیری دارد.

ایکنا ـ درباره شخصیت حضرت حمزه(ع) و جایگاه ایشان چه نکاتی قابل توجه است؟

در همین تاریخ، شهادت حضرت حمزه(ع) نیز اتفاق افتاد. تاریخ دقیق ولادت ایشان در منابع موثق ذکر نشده است. وی احتمالاً دو تا چهار سال قبل از عام الفیل، سال تولد پیامبر اکرم(ص) به دنیا آمده است. حمزة بن عبدالمطلب، ملقب به اسدالله، اسد رسول الله و سیدالشهداء، عموی پیامبر اکرم(ص) و از شهدای احد بود.

ایکنا ـ حضرت حمزه پیش از اسلام آوردن، چه نقشی ایفا می کرد؟

روزی که پیامبر(ص) خویشان نزدیک خود را برای دعوت به اسلام فراخواند (یوم الإنذار)، حمزه نیز حضور داشت. حمزه حتی در زمانی که هنوز مسلمان نشده بود، همچون ابوطالب از پیامبر اکرم(ص) در مقابل آزار مشرکان حمایت می کرد. اسلام آوردن او در سال دوم یا ششم بعثت گزارش شده است.

ایکنا ـ پس از اسلام آوردن حضرت حمزه، چه تحولاتی در مسیر رسالت رخ داد؟

مسلمان شدن حمزه در گرویدن خویشان او به اسلام مؤثر بود. پس از آنکه پیامبر(ص) دعوت خود را آشکار کرد، حمزه نیز به دعوت علنی پرداخت. وی در کنار پیامبر(ص) ماند و به حبشه مهاجرت نکرد. در سه سالی که مشرکان بنی هاشم را در شعب ابیطالب محاصره کرده بودند، حمزه با مسلمانان همراه بود.

ایکنا ـ درباره القاب حضرت حمزه چه می توان گفت؟

وی را اسدالله و اسد رسول الله لقب داده اند. این لقب پس از شهادت حمزه از سوی جبرئیل به پیامبر(ص) گفته شد. یکی دیگر از القاب مهم حمزه، سیدالشهداء است. شهید مطهری درباره این لقب می نویسد: «حمزه، سیدالشهدای زمان خودش است؛ ولی امام حسین(ع) سیدالشهدای همه زمان هاست.»

ایکنا ـ واقعه احد و نحوه شهادت حضرت حمزه(ع) چگونه بود؟

غزوه احد در تاریخ شنبه، 7 شوال یا 15 شوال سال سوم قمری اتفاق افتاد. در این غزوه، حمزه به دست وحشی بن حرب، غلام حبشی دختر حارث بن عامر بن نوفل یا غلام جبیر بن مطعم به شهادت رسید. ایشان نخستین شهید احد بود و پیامبر اکرم(ص) بر پیکر مطهرش نماز خواند.

زهراسادات محمدی

انتهای پیام