سامانه اطلاعات حافظان راه اندازی می شود؛ بازنگری 115 اقدام سند ملی حفظ قرآن

به گزارش خبرنگار ایکنا، محمدمهدی بحرالعلوم، دبیر ستاد راهبری حفظ قرآن کریم، در نشست خبری «گزارش عملکرد یک ساله ستاد و تشریح برنامه های پیش رو» ضمن قدردانی از حضور و همراهی اصحاب رسانه، به حضور نمایندگان دستگاه های مختلف قرآنی در این نشست اشاره و اظهار کرد: یکی از اهداف اصلی برگزاری این جلسه، معرفی تیمی است که از دستگاه های مختلف در موضوع حفظ قرآن کریم، به صورت هماهنگ و همراه فعالیت می کنند. نخستین نشست خبری ستاد نیز در آذرماه سال گذشته برگزار شد و امروز تلاش داریم گزارشی از روند فعالیت ها و برنامه های پیش رو ارائه کنیم.

بحرالعلوم ادامه داد: اساساً یکی از مهم ترین ارزش های افزوده ستاد ملی راهبری حفظ قرآن کریم، ایجاد هماهنگی و هم افزایی میان نهاد های مختلف قرآنی و فرهنگی کشور در حوزه حفظ قرآن است. دستگاه های مختلف هر یک ظرفیت ها و مأموریت های مشخصی دارند و ستاد تلاش می کند این ظرفیت ها را در یک مسیر مشترک و هدفمند قرار دهد.

تحقق برنامه هفتم؛ اولویت نخست ستاد

دبیر ستاد ملی راهبری حفظ قرآن کریم با اشاره به سیاست های شش گانه این ستاد در سال 1405 گفت: یکی از مهم ترین سیاست های ما، تحقق اهداف تعیین شده در برنامه هفتم پیشرفت است. در این برنامه، در حوزه حفظ قرآن کریم دو هدف مشخص پیش بینی شده است؛ نخست، تربیت 10 میلیون نفر حافظ قرآن و دوم، تأسیس مدارس حفظ قرآن کریم.

وی افزود: در مجموع هفت عنوان قرآنی در برنامه هفتم پیشرفت پیش بینی شده که دو عنوان آن به صورت مستقیم به حوزه حفظ قرآن مربوط است. دستیابی به این اهداف، که برای نخستین بار در برنامه های پس از انقلاب اسلامی با یک عدد کمی و مشخص مورد توجه قرار گرفته، از نظر ما کاملاً قابل دستیابی است؛ البته تحقق آن نیازمند فراهم کردن الزامات و زیرساخت های لازم و همکاری جدی همه دستگاه های مسئول است.

بحرالعلوم با اشاره به عملکرد سال گذشته اظهار کرد: در سال 1404 نسبت به سال 1403، بیش از 2.7 برابر رشد در برخی شاخص های مرتبط با برنامه های حفظ قرآن رقم خورد و این یک گام رو به جلو بود. امیدواریم در سال 1405 این روند با افق بالاتر و جدیت بیشتری دنبال شود. مقدمات لازم برای تحقق این هدف فراهم شده و بخشی از آن نیز در ادامه توسط همکاران تشریح خواهد شد.

ضرورت حضور حافظان قرآن در عرصه های اجتماعی

دبیر ستاد ملی راهبری حفظ قرآن کریم، «کنشگری و حضور حافظان قرآن در عرصه واقعی جامعه» را یکی دیگر از سیاست های مهم ستاد عنوان کرد و گفت: حفظ قرآن نباید صرفاً به کسب یک عنوان یا محفوظات ذهنی محدود شود؛ بلکه حافظان قرآن باید در عرصه های مختلف اجتماعی و فرهنگی جامعه نقش آفرین باشند.

وی با اشاره به شرایط خاص کشور در ماه های گذشته اظهار کرد: بخشی از سال 1404 و ماه های ابتدایی سال 1405 کشور درگیر مسائل خاصی ازجمله جنگ و پس از آن آتش بس بوده است. در چنین شرایطی، این موضوع که حافظان قرآن چه نسبتی با مسائل و تحولات جامعه دارند و چگونه می توانند در عرصه های واقعی جامعه ایفای نقش کنند، برای ما اهمیت زیادی دارد و در این زمینه نیز اقداماتی انجام شده است.

مردمی سازی؛ محور جدی فعالیت های ستاد

بحرالعلوم «مردمی سازی فعالیت های حفظ قرآن» را از دیگر سیاست های مهم ستاد دانست و تصریح کرد: در حوزه حفظ قرآن، حاکمیت و دستگاه های دولتی باید نقش خود را به درستی ایفا کنند، اما واقعیت این است که بخش عمده محصولات حوزه حفظ، یعنی حافظان قرآن، معلمان و مدرسان حفظ، به واسطه انگیزه های واقعی میدان و توسط شخصیت ها و مجموعه های حقیقی و حقوقی مردمی تربیت می شوند.

وی ادامه داد: بنابراین باید زمینه حضور و نقش آفرینی بیشتر مردم و مجموعه های مردمی در عرصه حفظ قرآن فراهم شود. در این زمینه برنامه هایی در دست اجراست که جزئیات آن از سوی همکاران ستاد تشریح خواهد شد.

ایجاد سامانه ملی اطلاعات حافظان قرآن

دبیر ستاد ملی راهبری حفظ قرآن کریم، «هوشمندسازی آمار و اطلاعات» را سیاست دیگر ستاد برشمرد و گفت: در حال حاضر اطلاعات مربوط به حافظان قرآن کریم به صورت پراکنده در دستگاه های مختلف ثبت و نگهداری می شود. این اطلاعات در مواردی با یکدیگر همپوشانی دارند و بخشی از آمار ها نیز به صورت دستی محاسبه و تجمیع می شوند که طبیعتاً احتمال خطا، حذف یا اضافه در این آمار ها وجود دارد.

وی افزود: از سال ها قبل موضوع ایجاد یک سامانه جامع اطلاعات حافظان قرآن بر اساس کد ملی مطرح بوده و اقداماتی نیز در این زمینه صورت گرفته است. تلاش ما این است که در سال 1405 و تا پایان این سال، بخش قابل توجهی از این مسئله را سامان دهیم تا بتوانیم تصویر دقیق تر و قابل اتکاتری از وضعیت حافظان قرآن در کشور داشته باشیم.

استانداردسازی آموزش حفظ قرآن

بحرالعلوم از استانداردسازی آموزش های حفظ قرآن به عنوان یکی دیگر از سیاست های ستاد یاد کرد و گفت: در سال های گذشته پژوهشی در زمینه روش های آموزش حفظ قرآن با سفارش ستاد انجام شد که نتایج ارزشمندی به همراه داشت. اکنون کمیته علمی ستاد در حال به روزرسانی این پژوهش هاست و امیدواریم نتایج جدید در سال 1405 در اختیار فعالان این حوزه قرار گیرد.

وی با اشاره به مطرح شدن روش های جدید حفظ قرآن در کشور اظهار کرد: روش های مختلفی در نقاط مختلف کشور برای حفظ قرآن در حال اجراست. ستاد باید نسبت به این روش ها رویکرد علمی داشته باشد؛ به این معنا که آنها را بررسی، ارزیابی و در صورت تأیید، رد یا پذیرش مشروط، موضع و سیاست مشخصی اتخاذ کند.

راهبری کلان و نظارت بر فعالیت های ملی حفظ قرآن

دبیر ستاد ملی راهبری حفظ قرآن کریم، ششمین سیاست ستاد را «هدایت و نظارت بر اقدامات ملی و کلان حفظ قرآن کریم» عنوان کرد و گفت: دستگاه های عضو ستاد از متخصصان و مدیران توانمندی برخوردارند و همین دوستان مسئولیت بخش مهمی از فعالیت های حفظ قرآن را در دستگاه های خود برعهده دارند؛ اما در کنار این ظرفیت ها، وجود یک نگاه بالادستی، هماهنگی میان دستگاه ها و یک راهبری کلان در حوزه حفظ قرآن ضروری است که این مأموریت برعهده ستاد است.

حفظ موضوعی؛ حلقه ای مؤثر در توسعه فرهنگ حفظ قرآن

بحرالعلوم با اشاره به برنامه ستاد برای توسعه «حفظ موضوعی قرآن کریم» اظهار کرد: حفظ موضوعی به خودی خود دارای ارزش و جایگاه است و در کنار حفظ ترتیبی می تواند بسیار مؤثر باشد. بسیاری از حافظان کل قرآن نیز فعالیت خود را از حفظ موضوعی، آیات و سوره های کوتاه آغاز کرده و به تدریج وارد مسیر حفظ ترتیبی شده اند.

وی افزود: بنابراین حفظ موضوعی هم یک هدف ارزشمند و مستقل است و هم می تواند به حفظ ترتیبی قوام ببخشد و زمینه ای برای ورود افراد به این مسیر باشد. به همین دلیل، این موضوع در ستاد مورد تصویب قرار گرفته و آیین نامه آن نیز به تصویب رسیده است که جزئیات اجرایی آن از سوی همکاران ستاد تشریح خواهد شد.

بازنگری در 115 اقدام سند ملی حفظ قرآن

دبیر ستاد ملی راهبری حفظ قرآن کریم با اشاره به سند ملی حفظ قرآن کریم گفت: در سال 1398، 115 اقدام براساس سند ملی حفظ قرآن کریم به دستگاه های مختلف ابلاغ و وظایف هر دستگاه نیز مشخص شد. اکنون پس از حدود شش تا هفت سال، نیازمند بازنگری و به روزرسانی این اقدامات هستیم.

وی افزود: در این مدت برخی اقدامات انجام شده، برخی دیگر ممکن است دیگر موضوعیت نداشته باشند و در بعضی دستگاه ها نیز رویکرد های مدیریتی و اجرایی تغییر کرده است. به همین دلیل، اکنون با همکاری خود دستگاه ها در حال بازنویسی و به روزرسانی این اقدامات هستیم.

بحرالعلوم تصریح کرد: هدف ما این است که مجموعه اقدامات جدید، مانند قطعات یک پازل در کنار یکدیگر قرار بگیرند و یک مجموعه منسجم از فعالیت های حفظ قرآن در کشور شکل بگیرد؛ به گونه ای که هیچ فعالیت مؤثر و ضروری در حوزه حفظ قرآن روی زمین نماند و اقدامات دستگاه ها نیز مکمل و مؤید یکدیگر باشد.

وی ادامه داد: تلاش می کنیم تا پایان برنامه هفتم پیشرفت، دقیقاً مشخص باشد که هر یک از دستگاه های عضو ستاد چه اقدامات مشخص، مؤثر و قابل ارزیابی را در حوزه حفظ قرآن برعهده دارند؛ بنابراین به جای توصیف کلی و برنامه های غیرقابل سنجش، باید با تقسیم کار روشن و شفاف، مجموعه ای از اقدامات واقعی و قابل ارزیابی داشته باشیم.

پیگیری بودجه حفظ قرآن در سال 1405

بحرالعلوم به موضوع بودجه فعالیت های قرآنی اشاره کرد و گفت: در بودجه کشور، در جدول 12 که به فعالیت های فرهنگی، رسانه ای و موضوعات مشابه اختصاص دارد، بخشی برای فعالیت های قرآنی در نظر گرفته شده است. ستاد ملی راهبری حفظ قرآن نیز پیشنهاد های خود را در حوزه تخصیص این منابع ارائه کرده است.

وی افزود: در سال 1404 توانستیم بخشی از بودجه فعالیت های قرآنی را با مذاکره و جلب نظر دستگاه ها به سمت فعالیت های حفظ قرآن هدایت کنیم و اقداماتی در این زمینه انجام شد که جزئیات آن توسط همکاران تشریح خواهد شد.

دبیر ستاد ملی راهبری حفظ قرآن کریم ابراز امیدواری کرد: در سال 1405 بتوانیم سهم بیشتری از بودجه واقعی فعالیت های قرآنی را به حوزه حفظ قرآن اختصاص دهیم. معتقدیم اگر منابع به شکل صحیح جذب شود و با برنامه ریزی ستاد و مشورت با دستگاه های مربوطه در مسیر درست هزینه شود، می توانیم در سال 1405 رشد جدی تری نسبت به سال 1404 در حوزه حفظ قرآن داشته باشیم.

بحرالعلوم در پایان گفت: تلاش ما این است که ستاد ملی راهبری حفظ قرآن کریم به معنای واقعی کلمه نقش «راهبری» خود را ایفا کند؛ یعنی ضمن استفاده از ظرفیت دستگاه های مختلف، هماهنگی، هم افزایی، تقسیم کار، نظارت و سیاست گذاری کلان را دنبال کند و زمینه را برای حضور جدی تر مردم و مجموعه های مردمی در عرصه حفظ قرآن فراهم سازد. امیدواریم با استمرار این همکاری ها و همراهی رسانه ها، بتوانیم گام های مؤثرتری برای تحقق اهداف برنامه هفتم و توسعه فرهنگ حفظ قرآن کریم در کشور برداریم.

انتهای پیام