کاهش آسیب به طبیعت با کشت گلخانه ای گیاهان دارویی

به گزارش گروه کشاورزی و محیط زیست خبرگزاری صدا و سیما، حسن وحید در نشست آسیب شناسی فعالیت های مرتبط گیاهان دارویی، آسیب به مراتع، جنگل ها و رویشگاه های طبیعی گیاهان دارویی را یکی از چالش های گسترش این فعالیت ها توصیف کرد و بر لزوم اتخاذ راهکار هایی برای پیشگیری از این آسیب ها تاکید کرد.

معاون آبخیزداری، امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری، توسعه کشت گیاهان دارویی در محیط های کنترل شده و گلخانه ها را یکی از موثرترین راه های کاهش آسیب به طبیعت دانست و افزود: اگر معتقدیم فشار بر رویشگاه های طبیعی باید کاهش پیدا کند، باید در زمینه کشت گلخانه ای و تولید وسیع گیاهان دارویی نیز حرکت کنیم و برای تولیدکننده مسیر مشخصی از کشت تا بازار ایجاد کنیم.

وی افزود: اگر قرار است صادرات توسعه پیدا کند، باید به سمتی حرکت کنیم که بخشی از درآمد حاصل از صادرات به تولید، فرآوری و احیای عرصه های طبیعی بازگردد؛ در غیر این صورت، فشار بر منابع طبیعی افزایش پیدا می کند و این روند پایدار نخواهد بود.

معاون آبخیزداری، امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری با تأکید بر ضرورت رعایت قانون در بهره برداری از منابع طبیعی گفت: بر اساس قانون، هرگونه بهره برداری از عرصه های منابع طبیعی باید در قالب طرح انجام شود و بهره برداری از گیاهان دارویی نیز باید با رعایت الزامات حفاظتی و احیایی صورت گیرد.»

وی اضافه کرد: ما سال ها در مدیریت جنگل، نگاه خود را به چوب محدود کردیم و وقتی بهره برداری چوب متوقف شد، سایر کارکرد های جنگل را به اندازه کافی توسعه ندادیم. امروز نیز نباید همین اشتباه را درباره گیاهان دارویی تکرار کنیم و صرفاً به برداشت از عرصه های طبیعی توجه داشته باشیم.

وحید افزود: وضعیت پوشش گیاهی کشور مناسب نیست و فشار بر مراتع و عرصه های طبیعی هر سال بیشتر می شود؛ بنابراین باید بپذیریم که ظرفیت بهره برداری از طبیعت محدود است و نمی توان برای همیشه افزایش برداشت را راهکار توسعه گیاهان دارویی دانست.

او با اشاره به ظرفیت های موجود در مراتع کشور گفت: حدود 7.5 میلیون هکتار از عرصه های مورد نظر در این حوزه ظرفیت توسعه دارند و حدود 4.5 میلیون هکتار از این سطح به گیاهان دارویی مربوط می شود.

وحید افزود: اگر این عرصه ها به درستی احیا و مدیریت شوند، می توان در یک دوره پنج ساله ظرفیت تولید گیاهان دارویی را به میزان قابل توجهی افزایش داد و در ادامه، زنجیره تولید تا صادرات را تکمیل کرد.

وی همچنین اصلاح دیدگاه ها در مدیریت کلان این صنعت را ضروری خواند و گفت: در بدنه دولت، بخش زیادی از ارتباطات و تصمیم گیری ها همچنان معطوف به بهره برداران سنتی گیاهان دارویی است و در این میان، سایر حلقه های زنجیره، به ویژه تولیدکنندگان، بخش خصوصی، بازار و صادرات، کمتر مورد توجه قرار گرفته اند.

معاون آبخیزداری، امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، حفظ منابع ژنتیکی، حمایت از تولید، حمایت از بهره برداران، ایجاد اشتغال و توسعه سایر کارکرد های منابع طبیعی را از رویکرد های اصلی این سازمان در حوزه گیاهان دارویی عنوان کرد و گفت: هرچه حمایت از سایر کارکرد های منابع طبیعی افزایش پیدا کند، وابستگی به برداشت مستقیم از عرصه و فشار بر منابع کاهش می یابد.

وحید بر ضرورت مشارکت بخش خصوصی و جوامع محلی در مدیریت عرصه های طبیعی تأکید کرد و گفت: اگر بهره برداران محلی در قالب طرح های بهره برداری وارد قرارداد شوند، می توانند هم سرمایه گذاری کنند، هم سهم مربوط به مالکیت و بهره برداری را پرداخت کنند، هم احیای عرصه را انجام دهند و هم برداشت اصولی داشته باشند. در چنین مدلی، تولید، بهره برداری، احیا و صادرات می تواند در یک زنجیره قرار گیرد.

وی با تاکید بر اینکه واگذاری ها باید با دقت و طبق قانون صورت پذیرد، اضافه کرد: در چارچوب قانون می توان عرصه های منابع طبیعی را با رعایت الزامات لازم برای توسعه و کشت گیاهان دارویی در اختیار بخش خصوصی قرار داد؛ اما این واگذاری باید همراه با ضوابط حفاظتی و احیایی باشد.