ولایت الهی در منظومه فکری قرآن محور هدایت و نجات بشر است

در آموزه های قرآنی، قرآن کریم به روشنی بر ضرورت ولایت الهی تأکید می کند، چراکه انسان سراسر وجودش فقر ذاتی به هدایت و حمایت خداوند است. آیه «اللَّهُ وَلِیُّ الَّذینَ آمَنُوا یُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَی النُّورِ» (بقره/257) نشان دهنده محوریت ولایت در جریان نجات انسان است.

ولایت در متون قرآنی، هم مراتب تکوینی دارد که مخصوص ذات اقدس الهی است و هم مراتب تشریعی که به پیامبران و اولیای الهی واگذار شده، اما هرگز استقلالی از خداوند ندارد. تنها ولایتی معتبر و موجه است که در امتداد ولایت الهی قرار گرفته باشد.

ایکنا ـ چه شروط و معیار هایی برای شمول ولایت الهی بیان شده و این گستره تا کجا ادامه می یابد؟

ولایت ویژه الهی اختصاص به مؤمنان حقیقی و اهل عمل صالح دارد؛ صرف ادعا یا ظواهر آراسته کافی نیست. براساس نکته آیه 55 سوره مبارکه مائده، ولایت خداوند و رسولش و سپس «الذین یؤمنون» (مؤمنان خاص)، متعلق به کسانی است که هم ایمان قلبی دارند، هم به لوازم آن در عمل پایبندند. پس شرط ورود در دایره ولایت، ایمان بصیرانه، اخلاص عملی و پیروی از پیامبر(ص) و اولیای حق است؛ نه صرف عضویت اسمی در جماعت مسلمانان.

ایکنا ـ کارکرد های بنیادین ولایت در فرد و اجتماع از منظر قرآن چیست و امامان و پیامبر دارای چه نقشی هستند؟

ولایت الهی مهم ترین عامل برای هدایت انسان ها به سوی نور، پیروزی بر موانع و دشمنان، نزول رحمت ویژه و شرح صدر در زندگی است. قرآن تصور جامعه بدون ولایت را بی پایه می داند و تحقق سعادت فرد و نظام مطلوب اجتماعی را موکول به تحقق ولایت تبیین می کند. پیامبر(ص) و اولیای الهی به عنوان مجریان و بسط دهندگان ولایت، مسئولیت هدایت امت، حمایت معنوی و برنامه ریزی سعادت آفرین بشر را برعهده دارند و تنها در سایه پذیرش عملی ولایت اولیای الهی، سلامت معنوی و اجتماعی بشر تضمین می شود.

ایکنا ـ چرا فهم عمیق ولایت برای پاسخ به شبهات جدید ضروری است و چگونه می تواند راه گشای جامعه باشد؟

در شرایط امروز، پاسخ منطقی و تحلیلی به شبهات عقیدتی و اجتماعی جز با بازخوانی هوشمندانه نظریه ولایت ممکن نیست. ولایت به مفهوم قرآنی، راهنما، سامان ده و محور وحدت امت اسلامی است و می تواند با ایجاد انسجام و امید، جامعه را به سوی آینده ای مطلوب و قرآنی سوق دهد. این تبیین نقشی کلیدی در پیوند نسل جوان با معارف اهل بیت(ع) و ارتقای معنویت و مقاومت جامعه قرآنی ایفا خواهد کرد.

گفت وگو از علی پاداشی

انتهای پیام