نقش حیاتی فیزیوتراپی در مدیریت توانبخشی بیماران ام اس

عبدالرحمان اهوازیان دبیر شاخه ورزشی انجمن علمی فیزیوتراپی ایران، به بهانه روز جهانی ام اس، در گفتگو با خبرنگار مهر، گفت: مولتیپل اسکلروزیس یا همان ام اس ، یک بیماری خودایمنی مزمن و پیش رونده است که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه به پوشش محافظ اعصاب (میلین) در مغز و نخاع حمله می کند. این اختلال در انتقال پیام های عصبی، منجر به بروز علائمی نظیر ضعف و گرفتگی عضلات، بی حسی، اختلال در تعادل، خستگی شدید و گاه مشکلات بینایی و گفتاری می شود.

وی با اشاره به شیوع این بیماری در سنین 20 تا 40 سالگی و در میان زنان، افزود: اگرچه ام اس درمان قطعی ندارد، اما می توان با رویکرد چندجانبه، روند پیشرفت آن را کنترل کرده و کیفیت زندگی بیماران را حفظ کرد. در این میان، فیزیوتراپی نه تنها یک مداخله حمایتی، بلکه در بسیاری از موارد یک درمان محوری و مؤثر محسوب می شود.

فیزیوتراپی؛ ابزار حیاتی برای حفظ عملکرد فیزیکی

به گفته اهوازیان، با توجه به تأثیر مستقیم ام اس بر تعادل، قدرت عضلانی و توانایی انجام فعالیت های روزمره، مداخلات فیزیوتراپی می توانند به صورت چشمگیری از بروز ناتوانی های حرکتی جلوگیری کنند.

وی ادامه داد: در فیزیوتراپی، برنامه درمانی با توجه به شرایط هر فرد و شامل ارزیابی دقیق عملکرد، خستگی، تعادل و راه رفتن آغاز می شود و با طراحی تمرینات هدفمند ادامه می یابد.

اهوازیان گفت: این برنامه ها شامل، تمرینات مقاومتی و تعادلی، تکنیک های درمان دستی، تحریک الکتریکی عضلات، تمرینات تنفسی و ذهن-بدن و آموزش وضعیت صحیح بدن و صرفه جویی در انرژی است.

وی افزود: آموزش بیمار و خانواده بخش جدایی ناپذیر از درمان است. به بیماران یاد می دهیم چطور با خستگی مقابله کرده، فعالیت هایشان را مدیریت کرده و در عین حال مستقل باقی بمانند.

درمانی پویا و انعطاف پذیر برای بیماری نوسان پذیر

یکی از ویژگی های مهم بیماری ام اس، نوسانات جسمی و حرکتی است، اهوازیان در این باره توضیح داد: یک بیمار ممکن است روزی آمادگی خوبی برای تمرین داشته باشد و روز دیگر دچار ضعف و خستگی شدید شود. بنابراین برنامه فیزیوتراپی باید کاملاً منعطف و قابل تطبیق با وضعیت روزانه بیمار باشد.

وی افزود: تمرینات فیزیوتراپی در این بیماران باید با شدت پایین اما استمرار بالا طراحی شوند تا انرژی بیمار حفظ شده و در عین حال، اعتماد به نفس او افزایش یابد.

فرهنگ سازی لازمه ارتقای درمان

اهوازیان در ادامه گفت: متأسفانه در جامعه ما هنوز فیزیوتراپی به عنوان یک درمان مکمل شناخته می شود و بسیاری از بیماران زمانی مراجعه می کنند که بخش زیادی از عملکرد حرکتی شان از دست رفته است. ما نیاز به فرهنگ سازی جدی در سطح جامعه و سیستم ارجاع پزشکی داریم.

وی تأکید کرد: آغاز به موقع توانبخشی می تواند نتایجی بسیار مؤثر و پایدار در پی داشته باشد. پزشکان، خانواده ها و خود بیماران باید بدانند که فیزیوتراپی بخش اصلی درمان در ام اس است، نه گزینه ای جانبی.

فیزیوتراپی، تمرین زندگی است

اهوازیان در پایان با نگاهی امیدبخش، گفت: ام اس پایان راه نیست. فیزیوتراپی فقط تمرین عضله نیست، تمرین زندگی است؛ راهی برای بازگرداندن استقلال، عزت نفس و احساس کنترل. به بیماران توصیه می کنم با امید، پیگیری و دانش، مسیر درمان را جدی بگیرند. فیزیوتراپی در ام اس یعنی، ایستادن دوباره، راه رفتن دوباره و زندگی دوباره.