اصلاح ساختار مصرف به جای شوک قیمتی بنزین

خبرگزاری صدا و سیما ، آقای ابراهیم سقاب اصفهانی در برنامه گفتگوی ویژه خبری به موضوع ناترازی بنزین و بحث مدیریت منابع انرژی کشور پرداخت و به پرسش ها در این باره پاسخ داد. متن کامل این گفتگو به شرح زیر است:

سؤال: در موضوع بنزین داستان هایی دیشب چه در فضای حقیقی و چه در فضای مجازی بسیار مطرح شد، بحث هایی به خود راجع به بنزین در کرمان اختصاص داد، آیا واقعی است؟ و اصلاً داستان چیست؟

سقاب اصفهانی: بنده هم دیشب، هم امروز در حال پیگیری این موضوع بودم، الحمدلله دیشب دستوری که صادر شد؛ توقف آن بود، امروز هم من گفت و گو هایی از صبح با وزارت نفت، اقتصاد و سایر همکاران دولت کردم تا این موضوع را به صورت جدی تر بررسی کنیم. آقای رئیس جمهور در موضوعات مختلف اداره کشور به خصوص در موضوع انرژی همیشه به بنده و همکاران دولت گوشزد کردند که ما از هر اقدامی که مردم را غافلگیر کند و شگفتانه برای مردم باشد باید پرهیز کنیم و ما تلاش کردیم که این اتفاقات نیفتد و حسب برخی بی تدبیری ها از این چارچوب خارج شده بود و ما چیزی که از آقای رئیس جمهور یاد گرفتیم و تأکیدات ایشان این بود که هر تغییری می خواهیم در موضوع انرژی مخصوصاً بنزین که جامعه حساسیت بیشتری دارد که حساسیت به جا، منطقی و حق مردم هم هست، قبل از آن با مردم مسأله را گفت و گو کنیم، ابعاد و راهکار های مختلف آن را بگوییم، دلایلی که چرا به این راهکار رسیدیم را توضیح دهیم و بعد سراغ این راهکار برویم و این کار را در هر خطه عزیز از این کشور؛ چه استان، چه شهرستان می خواهیم انجام دهیم باید این فرایند را برویم.

سؤال: اشاره کردید دیشب تصمیمی متوقف شد؛ یعنی قرار بود اجرایی شود؟

سقاب اصفهانی: بله، یعنی یک تصمیمی از مبادی که به صورتی که من هنوز کامل از آن مطلع نیستم، گفت و گو هایی هم روی آن انجام شده که بالأخره اسناد ماجرا را امروز هم به صورت رسمی نامه های متعدد اداری از مسئولین است که این موضوع را دنبال کردند خواهش کردم در اختیار قرار بگیرد.

سؤال: مگر شما رئیس سازمان بهینه سازی و مدیریت انرژی نیستید؟

سقاب اصفهانی: بله، حرف شما صحیح است، موضوعی که امروز در حوزه بنزین راجع به آن صحبت می کنیم، من، چون از اول سعی کردم و قول دادم که همین دستور رئیس جمهور را حداقل عین آن را اجرا کنم که صادق باشم هم با اعضای دولت، هم با مردم شریف مان، امروز راجع به مسأله 70 ساله صحبت می کنیم؛ مسأله بنزین فوق العاده مسأله پیچیده ای است، از یک طرف شما از یک نظام اداری چند لایه و مراجع متعدد صحبت می کنید، حتماً این زیبنده نیست و حتماً ما باید ترتیبات متناسبی را اتخاذ کنیم، ولی بعضی وقت ها اتفاقاتی می افتد، مهم این است که بالأخره عکس العمل ها این قدر سریع بود که جلوی این اتفاق گرفته شد. حالا یک سری تفویض اختیار هایی شده که بعضی از آنها آسیب هایی زد، یک سری مدیرانی را در بخش های مختلف؛ خارج از چارچوب های مورد نظر، حداقل تا این جا که من اطلاع دارم، عمل کردند که من از خصوصیاتی که از رئیس جمور می شناسم؛ این است که به واسطه این حتماً برخورد جدی خواهند کرد.

سؤال:، چون خود آقای پزشکیان همیشه طبق گفته و تأکید شما و آن چه ما در سخنرانی ها می شنویم، این است که هر تصمیمی قرار است اجرایی شود، برای مردم توضیح داده شود.

سقاب اصفهانی: بله، حتماً می دانم که برخورد جدی خواهد شد، ولی امروز با وزیر مربوطه گفت و گو کردم که بالأخره یکی از بخش های ایشان چنین تصمیمی را جلو برده، حداقل توقع من به عنوان مسئول این سازمان، این است که آن فرد خاطی در آن وزارتخانه حتماً برکنار شود، نمی شود که ما تصمیماتی را خلق الساعه تولید کنیم، بعد ذهن مردم را در شرایطی قرار دهیم، بالأخره شرایط کشور؛ شرایط خاصی است، بنزین هم موضوع خاصی است.

سؤال: و برنامه ریزی های دشمن در حوزه فشار های اقتصادی بسیار خاص تر؟

سقاب اصفهانی: شما الان نمی دانید شخص آقای رئیس جمهور راجع به همین موضوع بنزین، ما ساعت ها خدمت ایشان جلسه گذاشتیم، به ریزترین موضوعات آن، ایشان توجه می کند. این جایش چه می شود، آن جایش چه می شود؟ در این منطقه چه می شود، زیرساختش چه می شود، گفت و گو با مردمش چه می شود، اجماع درون حاکمیتش چه می شود؟ نظر قوای دیگر نسبت به موضوع؛ نمایندگان مجلس، قوه قضائیه و دستگاه های نظارتی و امنیتی چیست؟ بعد می بینیم با این دقت، مطالعات دقیق؛ این گونه ناگهان می بینیم کاری از این سرمنشأ اینها تولید می شود که علامت سؤال پیش می آید که چرا این مسیر را طی نکرد؟

سؤال: الان مردم حتماً در ذهن شان می گویند این حاشیه ها را کنار بگذارید و سؤال اصلی را بپرسید؛ آیا قرار است بنزین گران شود؟

سقاب اصفهانی: من برای این که این سؤال را پاسخ دهم باید ابتدا بگویم وضعیت چیست و بعد بگویم چند راهکار الان در دولت وجود دارد و یک راهکار؛ همین راهکار است که شما می گویید؛ یعنی راهکاری که دیشب در کرمان بحث شد، یک گروه طرفداران جدی در دولت دارد و مستمراً این راهکار را دنبال می کنند و قصدشان این بوده که پایلوت کنند در کرمان و بعد به صورت ملی اجرا کنند، پس حتماً یک قسمتی دنبال گران کردن بنزین هستند.

سؤال: می دانید که گران کردن مستقیم یا غیرمستقیم بنزین، مستقیم و غیرمستقیم فشار های زیادی را به زندگی مردم وارد خواهد کرد؟

سقاب اصفهانی: اگر اجازه دهید گفتگویم را این طور توضیح دهم که اول یک وضعیتی از وضعیت امروز کشور خدمت مردم تقدیم کنم و بعد هم علت آن را بگویم و بعد راهکار هایی که الان روی میز است، واقعاً صادقانه سه راهکار امروز روی میز دولت است؛ موافقین و مخالفینی دارد، راهکار ها را تقدیم می کنم، مردم در جریان راهکار ها قرار بگیرند، البته تأکید می کنم هنوز دولت تصمیم نهایی خود را برای اجرای کدام راهکار نگرفته، برای همین من گلایه دارم از آن وضعیتی که در کرمان پیش آمد، اگر نه، دولت اگر تصمیم خود را قاطعنانه گرفته بود و اگر فرایند مراجع قانونی مصوباتی طی شده بود، حتماً اگر آن تصمیم گرفته می شد، من هم امروز می نشستم از آن تصمیم کامل دفاع می کردم، چون ممکن است نظر کارشناسی من فرق کند، اما آن چیزی که دولت به عنوان خروجی دولت و به عنوان دستور رئیس جمهور می آید، همه ما موظفیم با قدرت از آن دفاع کنیم، ابعاد آن را بگوییم و اجرای آن را تسهیل کنیم، ولی چیزی که قصد نداشتم به آن ورود کنم، ولی تأکید شما بر این بود؛ این است که حتماً اگر تصمیم قاطعی در دولت گرفته شود و آقای رئیس جمهور تصمیم را ابلاغ کنند، همه با همه توان پشت آن هستیم. حالا توضیح خواهم داد که سه راهکار وجود دارد و ابعاد آن راهکار چیست.

سؤال: پس خبر هایی که در فضای مجازی می شنیوم یا توسط خبر ها و خبرگزاری ها منتشر می شود که بنزین قرار است افزایش پیدا کند، فعلاً قرار نیست افزایش پیدا کند؛ فعلاً تصمیم قطعی گرفته نشده است؟

سقاب اصفهانی: نه، الان هیچ تصمیمی در دولت بعضاً اعدادی را می گویند؛ این اعداد 87 هزار و 200 تومان، اعداد 23 تومان در رسانه؛ این اعداد اصلاً اعداد واقعی نیست، هیچ کدام از این اعداد در بحث نشده، موضوع الان فعلا الگوی اجرای کارست، یک الگو همین الگوی افزایش قیمت به صورت تدریجی، که راجع به آن گفت و گو خواهیم کرد، عدد های مختلفی، یکی می گوید عدد 15 هزار تومان، یکی 23 هزار تومان و یکی می گوید 28 و 200 هزار تومان راجع به آن گفت و گو می شود. الان یک اطمینان می دهم هیچ تصمیم جدید و هیچ مصوبه ای در دولت مبنی بر تغییر قیمت بنزین یا تغییر سازوکار فعلی بنزین تخصیص بنزین نداریم.اما این که آیا دولت برنامه ای ندارد، نه خیر، دولت سه تا برنامه جدی دارد، توضیح خواهم داد، روی میزست، در حال تصمیم گیری است، حتما آن طور که آقای رئیس جمهور اطلاع دادند، روز های آخر تصمیم گیری است، حتما هر کدام از راهکار ها تصویب شود و مراجع تصویبش آن راهکار را تصویب کنند، حتما چند هفته قبل از اجراآن راهکار خدمت مردم شریف توضیح خواهیم داد و ابعاد مثبت و منفی آن راهکار را می گوییم، قطعا هر راهکاری مجموعه معایبی خواهد داشت و مجمومه محسناتی خواهد داشت، هیچ راهکار بدون عیبی ندارد که صددر صد بدون حسن باشد، حتما توضیح می دهم، در این جلسه این سه راهکار را بیان کرده و آن تصویب نهایی دولت را می گوییم و حتما مردم مورد وقایع غیر مترقبه و یا به تعبیری شگفتانه ای قرار نمی گیرند، این را به قطع می گویم و چیزی که ما را ناراحت می کند مثل دیشب این رفتار شگفتانه، نه خود موضوع، خود موضوع یکی از راهکار ها راهکاری است که دیشب در کرمان قصد اجرا بود، یکی از راهکار ها همین راهکارست، این که این شکلی اجرا شود، بدون این که مراجع لازم تصویب کرده باشند، بدون این که ابعادش را گفته باشیم و بحث های کارشناسی راجع به مزایا و مضراتش را گفت و گو کرده باشیم، یکهویی اعلام کنیم یک ساعت دیگر می خواهیم چنین کاری کنیم، این مورد پسند نبود و این را گله داریم و این را لایق برخورد می دانیم وگرنه یکی از راهکار های روی میزست که توضیح می دهم.

سوال: چرا که برویم سراغ این سه راهکار، وضعیت بنزین چگونه است، منابع انرژی در کشور ما در بحران به سر می برند؟

سقاب اصفهانی: اولا امروز که ما صحبت می کنیم، از موضوع بنزین، می دانیم در شرایطی گفت و گو می کنیم که با کشوربه ظاهر ابرقدرت دنیا در حال دست و پنجه نرم کردنیم و در حال جنگیم، اگر اعوان و انصاری که کنارش هستند، کنار بگذاریم و فاکتور بگیریم که خیلی هم قابل توجه نیستند، اما ما یک جنگ سختی را انجام می دهیم و ما برای همه سناریو ها هم باید خودمان را آماده کنیم، استمرار، صلح، استمرار کوتاه مدت، بلند مدت، در حوزه انرژی کاری به این که صلح می شود یا ادامه می دهیم، نداریم، درحوزه انرژی کاملا باید خودمان را آماده کنیم برای هر سناریویی که ممکن است اتفاق بیافتد. ما روزانه بنا بر آخرین گزارش مصرف مان 135 میلیون لیترست، تولید کشور این را من خواهش می کنم، این اعداد کم کم این اعداد برای مردم مهم باشد، ما این اعداد صادقانه و شفاف خدمت مردم توضیح می دهم، شاید سابقه نداشته باشد این اعداد با این دقت گفته شود، ما 112 میلیون لیتر از این تولید بنزین کشور.

سوال: از این مصرف بنزین 135؟

سقاب اصفهانی: دوباره بگویم 135 میلیون لیتر مصرف کشورست، از این عدد 135 لیتر، 112 میلیون لیتر در روز مصرف کشورست بنزین، از این عدد 112 میلیون لیتر تولید در پالایشگاه های ما تولید می شود 112 میلیون لیتر، 9 میلیون لیتر بنزینی به اصطلاح بنزین پتروشیمی هاست، بنزین ریفورمیتی به اصطلاح می گویند، این بنزین به لحاظ کیفیت کمی از بنزین پالایشگاه ها کیفیت پایین تری دارد. این 9 میلیون لیتر چی بوده است قبلا، این ها محصولات پتروشیمی بوده که تا سال 1400 داشتیم صادر می کردیم، اما، چون دچار ناترازی بنزین شدیم، آن محصول را تبدیل به بنزین کردیم و امروز در جایگاه ها عرضه می کنیم. عددی خدمت شما بگویم، حدودا دو میلیارد دلار ما از فروش این محصولات در کشور سود می کردیم، این دو میلیارد دلار می آمده است در جدول هدفمندی و برای خرید دارو، خرید کالا های اساسی، گندم و دادن یارانه به مردم توزیع می شده است، امروز آن دو میلیارد دلار به نوعی از دست رفته، به جای این که آن 2 میلیارد دلار صادر کنیم آن محصول و آن درآمدش در بودجه دولت بشیند، عملا آن را مصرف می کنیم و باعث حادتر شدن کسری بودجه کشور شدیم. وقیت کسری بودجه کشور حادتر شود به تعبیر رهبر شهیدمان ام مصائب کسری بودجه یعنی تورم و افزایش نرخ ارز، پس 9 میلیون لیتر این جوری است. 14 میلیون لیتر ما از ذخایر برداشتیم یا وارد کردیم، این عدد 14، عدد واردات است، بعضی از اوقات به دلیل مشکلاتی که برای واردات داشتیم از ذخایر راهبردی کشور مصرف کردیم.

سوال: تمام عدد های شما به صورت روزانه محاسبه می شود؟

سقاب اصفهانی: میانگین روزانه، حتما یک روز هایی کمتر یا بیشترست، میانگین، الان سوالی که مطرح می شود این است که وارد جنگ شدیم، بعضی از ظرفیت های تولید ما آسیب دیده، این عدد هایی که توضیح دادم برخی ها آسیب دیده، البته به همت همکاران در وزارت نفت برخی از آسیب ها برطرف شد ولی این آسیب ها جدی است از آن طرف به دلیل محاصره ای که قرار گرفتیم واردات بنزین دچار چالش شده، یک قسمتی از واردات در جنوب کشور انجام می دهیم و یک قسمت از شمال کشور. آن قسمت از جنوب که انجام می شده با چالش مواجه شده و ما یک قسمتی فقط می توانیم از شمال کشور وارد کنیم.

حالا سوال این است آیا این مصرف 135 میلیون لیتر در روز این عدد ثابت خواهد ماند یا خیر در روز ها یا سال آتی، فعلا که به این شکل تامینش می کنیم، در این عدد تامین آن را انجام می دهیم، هر چند عدد که بالای 120 ما تامین می کنیم، حدودا 112 پالایشگاه، 9 تا پتروشیمی، بگو 121 دقیقا، این عدد 14 به نوعی واردات انجام می دهیم، یا ذخایر که از ذخایر هم یعنی واردات انجام می دهیم، سوال این است که آیا با شرایطی که کشور دارد، باید به این واردات ادامه دهیم یا خیر، فرض کنید که ما محاصره نیستیم و ما واردات داریم که آن هم وجود دارد، به لحاظ ریالی با توجه به محدودیت هایی که داریم و اولویت های بالاتری که داریم، باید توجه کنیم این واردات را صفر کنیم، یکی از اهداف دولت این است که این واردات صفر شود. یعنی پولی که به واردات بنزین تخصیص می دهیم با اولویت های بالاتری تخصیص دهیم.

سوال: دو نکته الان هم کمبود تولید پیدا کردیم با توجه به جنایت ها و آسیب هایی که دشمن به زیرساخت های مان از جمله پالایشگاه ها و پتروشیمی های مان زده، هم الان دچار مشکلاتی در واردات هستیم؟

سقاب اصفهانی: سوال این است که آیا مردم شریف می پسندند که ما به واردات بنزین ادامه دهیم، واردات بنزین دو تا آسیب جدی برای ما دارد، یکی این که ما پولی که به واردات بنزین می دهیم، این پول تقریبا شما بگویید عدد حدودا پارسال 2 و هفت بوده واردات مستقیم بنزین، حدود 2 و 3 آن بنزین پتروشیمی ها را توضیح دادم، اما آیا ما به این واردات باید ادامه دهیم، این عدد امسال چند خواهد شد، طبق پیش بینی های بودجه این عدد نزدیک 4، 4 و نیم میلیارد دلار خواهد بود در واردات، آیا اولویت اصلی کشور برای واردات و تخصیص ارز و منابع کشور بنزین است، آیا امروز اولویت های بالاتری مثل دارو، کالا های اساسی پیش روی مان نداریم که آن اولویت را پاس کنیم، یک سوال جدی این است، سوال دوم محدودیت های واردات است، ما امروز با دو سوال جدی مواجه ایم، یک انتخاب است که ما این منابعی که در اختیارمان است خرج واردات بنزین کنیم و رایزنی ها بکنیم، اجازه ها بگیریم برای دور زدن محاصره یا واردات این یک تزست، یکی هم که نه، گام اول خودکفایی را برداریم و بپذیریم که مصرف کشور را باید در عدد 120 میلیون لیتر در روز تنظیم کنیم یعنی کشور را عاری از، بی نیاز از واردات کنیم، پس الان مسئله اولی که دولت با آن مواجه است در مسئله شناس این موضوع این است، که من عدد 135 روزانه میانگین مصرف می کنم.

سوال: برسانیم به 120؟

سقاب اصفهانی: اما تولیدم 121 است، این 14 امروز می خواهم با تصمیم بگیرم راهکار هایی بیارم بالا، راهکار هایی طراحی کنم که من را بی نیاز از این 14 تا کند، به اصطلاح ما این همه جنگیدیم برای چی، برای این که یک وجب خاک پاک کشورمان پوتین نحس سرباز آمریکایی لمسش نکند، حتی یک وجبش را، همین طور که برای استقلال جنگیدیم، امروز باید برای خودکفایی هم بجنگیم آن یک میدان رزم نظامی است، این میدان رزم اقتصادی، ما باید رهبر شهیدمان بار ها گفت آخریش چند هفته قبل از شهادتش بود، ما باید مصرف مان طوری، بنزین را نام بردند، طوری مصرف مان را کنترل کنیم که به اندازه تولید کشور بتوانیم طراحی کنیم پس من باید راهکار های خدمت مردم شریف بگویم، همکاری از مردم بخواهم که این تعادل بین مصرف و تولید را بتوانیم به آن برسیم، امسال کشور را از واردات بی نیاز کنیم، این منابعی که امروز برای واردات بنزین اختصاص می دادیم، این منابع برای دارو وکالا های اساسی و آسیب های جدی که به زیرساخت های نظامی و اقتصادی کشور ایجاد شده است، این ها را اختصاص دهیم.

امروز حتما تا قبل از جنگ شرایط و اولویت های نظام تخصیص منابع مان فرق کرده، منابع کشور که نامحدود نیست، منابع محدودی وجود دارد، مدیریت این منابع اصلی ترین شرط عقل است، این منابع محدود به بهترین جا ها کار بگیریم، به تولید و اشتغال فرزندان به کار بگیریم. سوال جدی این است، سوال دوم ممکن است مطرح شود، آیا مصرف کشور به این عدد 135 می ماند یا خیر، یعنی روزبه روز این شکاف بیشتر می شود یا نمی شود، این مهم است، سال دیگر چه خبرست، شش ماه دیگر چه خبرست، دو سال دیگر چه خبر است دو تا عدد می توانم خدمت مردم عزیز بگویم، یک اگر بر رشد امسال نسبت به سال گذشته مصرف بنزین شش درصد بود رشد مصرف، حالا چرا، چون امسال ما با جنگ درگیر بودیم و ممکن است بعضی از تعاملات اقتصادی کمتر و رفت و آمد ها کمتر شده باشد، اما رشد 6 درصد، اگر امسال نسبت به میانگین 5 سال گذشته 10 درصد بوده است. اگر این عدد شفاف بگویم، این است که مصرفی که من امروز به حدود 135 با آن مواجه هستیم، من این میانگین تا پایان سال، خودش را به 139 تا 144 می رساند.

سوال: ما همچنان روی تولید 121 هستیم؟

سقاب اصفهانی: ما روی تولید 121 هستیم، می گویم چطور تولید افزایش دهیم، اگر این عدد در سال پایانی دولت آقای پزشکیان با این شیوه هایی که گفتم، عدد بین 156 تا 174 میلیون لیتر در روز خواهد رسید، در پایان برنامه این عدد بین 165 تا 197 میلیون لیتر می رسد، یعنی روز به روز این شکاف بیشتر خواهد شد پس ما باید برای این شکاف تدبیر کنیم، دو تا راه برای شکاف وجود دارد، یک سیاست های تحریک عرضه، یعنی ما عرضه را افزایش دهیم، دو سیاست های کاهش تقاضا، یعنی تقاضا را کاهش دهیم از این دو امر خارج نیست، امر سومی وجود ندارد، ما باید سعی کنیم عرضه را افزایش دهیم یا سعی کنیم تقاضای مان را کاهش دهیم، برای این که این شکاف را ببندیم.

برای سیاست های سمت تحریک عرضه باز من دو تا جمله سعی می کنم با حول و قوه الهی صادقانه خدمت مردم شریف بگویم، اگر ما بخواهیم این شکاف را پوشش دهیم، فرض کنم مبنا را می گذارم پایان برنامه هفتم یعنی سال 1408، فرض کنید تا پایان سال 1408 این بنزین پالایشگاه را استفاده کنیم، بنزین ریفورمیتی را هم استفاده کنیم، با عدد شکافی که مواجه ایم، بعضی ها می گویند این شکافی که مواجه اید پایان سال 1408 بین 43 تا 70 میلیون لیتر می شود این شکاف، فرض گرفتم 9 میلیون لیتر پتروشیمی را استفاده کنیم با رشد 6 درصد می شود 43 میلیون لیتر، با رشد 10 درصد می شود 70 میلیون لیتر فاصله شکاف به اصطلاح ناترازی.

بعضی ها می گویند تولید کنید، این تولید را با افزایش، این ناترازی را با افزایش تولید جبران کنید، خیلی ها هم می گویند در تلویزیون به مردم می گویند ما شبانه روزی تولید را افزایش می دهیم، چون پشتش را به مردم نمی گویم این امر امر پسندیده ای جلوه داده شده، واقعیت را بگویم اولا اگر این عدد را بخواهیم تولید کنیم بین 13 تا 30-20 میلیارد دلار باید سرمایه گذاری کنیم که این میزان تولید کنیم یعنی این میزان میعانات و نفت خام مان را تبدیل به بنزین کنیم، فرض کنیم که وجود دارد که ندارد، ما این سرمایه گذاری کنیم، اما معنی تولید یعنی چی، معنی تولید ساده اش یعنی این، یعنی نفتی که ما تا امروز صادر می کردیم بیاییم تبدیل به بنزین کنیم و داخل مصرف کنیم، دوباره می گویم نفتی که تا الان صادر می کردیم، تبدیل به بنزین و داخل مصرف کنیم، یعنی دیگر نفت صادر نکنیم، اگر این شکاف را با تولید جبران کنیم، 860 هزار بشکه تا یک میلیون و 400 هزار بشکه نفت خام میعانات را باید تبدیل به بنزین کنیم.

سوال: یک نکته که بالغ حاصل از صادرات نفت می رود در یک سری حوزه ها و صرف یک سری از امورات می شود، اگر جلوی آن را بگیریم و سراغ این برویم، دیگر حوزه های کشور دچار چالش شود، روی هر کدام از این نکات از باب ذهنیت هموطنان سوال می پرسم؟

سقاب اصفهانی: فرض کنید ما تصمیم بگیریم با تولید جبران کنیم، اشکال بحث را می گویم، فرض کنیم تصمیم بگیریم با تولید جبران کنیم. باید بین 70 تا 100 درصد صادرات نفت ایران را برای آن شکاف تا پایان 1408 پوشش دهیم، بدهیم به تبدیل بنزین و مصرف کنیم. این یعنی صادرات نفت نکنیم، یعنی چی، یعنی منابعی که در کشور خرج دارو، خرج یارانه کالا های اساسی و خرج این موارد که در کشور می شود، نان، گندم یا یارانه ای که به مردم داده می شود، این منابع را از دست بدهیم. این یعنی تورم افزایش پیدا کند، ما منابع کالابرگ را باید بدهیم ولی با چاپ پول نه منابع نفتی، هم تورم افزایش پیدا می کند، چون کسری افزایش پیدا می کند و هم اتفاق دوم می افتد، نرخ ارز افزایش می کند، چون ارز ورودی به کشور کم می شود یعنی دچار کسری شدید تراز تجاری کشور می شویم. حالا سؤال می شود؛ می گویند یعنی اصفهانی شما مخالف تولید هستی؟ مگر آقا بار ها فرمایش نفرمودند که از خام فروشی جلوگیری کنیم؟ می گویم نه آقا درست فرمودند، قرار بود نفتی را خام نفروشیم، تبدیل به بنزین کنیم و بفروشیم و پول بیشتری کسب کنیم برای توسعه و آینده کشور، قرار نبوده نفت را تبدیل به بنزین و مصرف کنیم. پس فرمایش آقا که بار ها گفتند جلوگیری از خام فروشی، یعنی نفتی که ما خام می فروختیم را باید امروز تبدیل به بنزین و گازوئیل کنیم که اتفاقاً تحریم پذیری اینها کمتر است.

سؤال: پس نیاز داخل را چه کار می کنید؟ الان مردم یک سری نیاز دارند؛ اتومبیل خریدند، نه برای سرمایه گذاری، برای مصرف، مردم الان از آقای سقاب اصفهانی به عنوان معاون رئیس جمهور در امور انرژی یک سؤال دارند؛ قرار است اگر بنزین را مردم مدیریت کنند و به کمک شما بیایند؟

سقاب اصفهانی: می خواستم اول در ذهن مردم بگویم که این کسانی که می آیند در تلویزیون از مسئولین یا کارشناسان ممکن است باشند و بگویند این شکاف را تولید کنید، مردم عزیز بدانند؛ مفهوم تولید کنید یعنی چه؟ من فقط می خواستم همین را بگویم؛ تولید کنید؛ یعنی نفت خام را به جای این که من تبدیل به بنزین و گازوئیل کنم و بفروشم و از آن سود بیشتری کسب کنم؛ یعنی اگر یک میلیون و دو میلیون را می فروختم و 20 میلیارد دلار کسب می کردم، باید بنزین و گازوئیل کنم و 30 میلیارد دلار کسب کنم.

سؤال: شاید سؤال کنند قبلاً به بیرون می فروختیم و الان شما باید پاسخگوی نیاز داخل باشید؟

سقاب اصفهانی: این نیاز داخل را اگر می خواهیم با افزایش تولید جبران کنیم؛ راهش را می گویم؛ باید کل صادرات مان را کم کم ببوسیم و کنار بگذاریم و نیاز داخل را تأمین کنیم و منتظر اتفاق های بعدی که نمی توانیم صادرات کنیم، منابع در کشور بیاید، کسری بودجه ما افزایش پیدا می کند، تورم و نرخ ارز باشد؛ این می شود این. یک راه دیگر این است که وارد کنیم، عیب ندارد، وارد کردن چیست؟ فرض کنید محاصره نیستیم، هیچ مشکلی هم وجود ندارد، جنگی هم نیست، وارد کردن این است که ما پایان این برنامه هفتم که مثال زدم، باید بین 12 تا 20 میلیارد دلار ما وارد کنیم؛ یعنی کل پولی که از فروش نفت بدست می آوریم بدهیم بنزین وارد کنیم.

سؤال: الان در واردات چالش داریم؟

سقاب اصفهانی: بله، سهم واردات مستقیم ما پارسال دو و هفت بوده؛ حدوداً دو هم دیفورمیتی ها بوده، در مجموع دو و سه بوده، در مجموع یک عددی حدوداً عدد پنج را به ما می دهد. امسال ما احتمالاً با چه عددی مواجه هستیم؟ ما حدوداً 4 میلیارد دلار باید واردات کنیم؛ در بودجه نوشتیم، همین طور پیش می رویم، آن دو و سه دیفورمیتی هم سر جای خود می ماند؛ یعنی عدد پنج پارسال می شود شش و نیم و سال به سال این عدد بزرگ می شود تا سال 1400 می رسد 12 تا 20. حالا راه دوم که وجود دارد این است که پس اگر سیاست های تحریک عرضه را کنار بگذاریم، می رویم سراغ تقاضا، یعنی ما باید کاری کنیم تقاضا را کنترل کنیم. حالا سؤال این است؛ اصلاً ریشه کنترل تقاضا چیست؟ مردم الان به ما می گویند تقاضا را می خواهید کنترل کنید؟ پس می خواهید گران کنید؛ ته آن بگویید می خواهیم گران کنیم. نه، مسأله این است که اول بفهمیم چقدر تقاضا بالاست؟

سؤال: تا حالا امتحان کردید و تقاضا را کنترل کردید؟ یعنی مردم را به همراهی گرفتید؟

سقاب اصفهانی: مسأله 70 ساله ایران؛ بنزین است، به این سادگی ها نبوده، اول این سؤال را جواب دهم؛ شما الان ممکن است از من سؤال کنید؛ الان تقاضای بهینه در ایران چقدر است؟ باشد قبول، ما اصلاً می خواهیم تقاضا را کنترل کنیم؛ تقاضای بهینه چقدر است؟ یک عدد 135 است، کمتر یا بیشتر است. ما کشور های مختلف دنیا را بررسی کردیم، مصرف ما نسبت به سایر کشور ها زیادتر است.

سؤال: چقدر؟

سقاب اصفهانی: حدوداً مصرفی که با این جمعیت و با این وسعت با کیلومتر مسافر و بارمسافر ما است؛ چیزی حدود 70 تا 80 میلیون لیتر بیشتر است؛ یعنی مصرف بهینه در ایران باید عدد 50 تا 60 میلیون لیتر در روز باشد نه 135. حالا سؤال می شود؛ چرا این این قدر غیربهینه است؟

سؤال: این خود، نکته دارد؛ یعنی یک بحث تخصصی است؛ بحث استاندارد های خودرو اینجا مطرح می شود؟

سقاب اصفهانی: احسنت، اولین علت که بالاترین شکاف را دارد؛ استاندارد خودرو است، استاندارد خودروی ما در ایران طوری است که این عدد 50 تا 70؛ با نُرم های مختلف دنیا فرق می کند؛ فاصله حدوداً بین 50 تا 70 است؛ عدد بهینه ایران هم بین 50 تا 70 است. دلیل 50 درصد این شکاف؛ از استاندارد خودرو است. خودروی ما؛ خودرویی است که مصرف بالایی دارد و هنوز هم اصلاح نشده است.

سؤال: و هنوز هم شرکت های خودروسازی، خودرو هایی را به دست مردم می دهند، خودشان که بنزین را مصرف نمی کنند؟

سقاب اصفهانی: صادقانه بگویم شاید در جمع میز اعضای دولت، کسی مثل من از این خودرویی که امروز در اختیار مردم است، آسیب نخورده باشد، مشکل این خودرو که فقط مصرفش نیست، ده ها مشکل دیگر دارد و سیاست گذاری امروز خودروی ما باعث این وضعیت شده؛ یعنی علت اصلی این شکاف، وضعیت استاندارد خودرو های ماست.

سؤال: پس چرا به محض این که موضوع می آید برای جبران این کسری، فاصله و این شکاف، شما به سراغ مردم می روید؟

سقاب اصفهانی: توضیح خواهم داد که اتفاقاً راهکاری که در حال طراحی است این شکلی نیست، حالا توضیح می دهم. اول علت ها را بگویم، شاید بالأخره این همه فرزندان مردم شریف؛ جوانان شان مطالعه کردند، یک گزارشی بگیرند که علت این شکاف چیست؟ پس علت اول؛ خودرو است، علت دوم چیست؟ علت دوم این است که مود های حمل و نقل ما در ایران به سمت سبک رفته، در دنیا به سمت نیمه سنگین و سنگین رفته است؛ یعنی چه؟ یعنی ما در ایران تعداد تاکسی های مان را زیاد کردیم، در دنیا ون و اتوبوس شان را زیاد کردند.

سؤال: اصلاً قرار بود از محل صرفه جویی مصرف، حمل و نقل عمومی افزایش پیدا کند و اتفاقات خوبی بیفتد و اتفاق نیفتاد؟

سقاب اصفهانی: پس برخلاف این که همه قضاوت می کنند و می گویند تا اتفاقی می افتد شما می گویید تقصیرکار مردم است، اصلاً ما چنین روایتی نداریم. تقصیرکار؛ اصلاً مردم نیستند، توضیح خواهم داد.

سؤال: ولی شما در نهایت افزایش قیمت را به سراغ مردم می برید؛ نوک پیکان را؟

سقاب اصفهانی: احسنت، برای همین من با آن مخالفم. 50 درصد از این شکاف، سهم استاندارد خودرو های ماست، 30 درصد از این شکاف؛ مود های حمل و نقل ماست؛ یعنی ما به سمت تاکسی رفتیم، باید به سمت ون، اتوبوس و مترو می رفتیم. حدوداً 20 درصد از این شکاف؛ مربوط به ترافیک، تک سرنشین و یک سر خالی بار است؛ یعنی ما نسبت به سایر کشورها، هم شیوه های کنترل ترافیک ما دارای اشکال است. هم سفر های تک سرنشین مان بسیار زیاد است، هم به تعبیری یک سر خالی های ما زیاد است. یعنی وانتی که یک سر پر می رود و یک سر خالی به مقصد برمی گردد. یک سر خالی های ما زیاد است؛ 20 درصد آن هم این است، حالا سؤال می کنید از من می گویید تا حالا در کشور این علت ها را بررسی نکرده؟ می گویم مردم عزیز بررسی کردند، مفصل هم برای آن قانون نوشتند؛ اولی هم سال 86 بود، مفصل هم قانون نوشتند؛ برای همه مواردی که گفتم. استاندارد خودرو ها چه شود؟ مود های حمل و نقل چه شود؟ وضعیت ترافیک چه شود؟ تعداد اتوبوس چند شود؟ درصد آن چه؟؛ همه اینها را گفتند، هیچ کشف جدیدی نیست که ما کردیم، اما سؤال این است؛ چرا علیرغم شناسایی، این ریشه ها جل نشده؟ سال های کمی هم نیست؛ 86، ما امروز صحبت می کنیم.

سؤال: ما صحبت روی دولت خاصی نمی کنیم، این کم کاری بخش های مختلف دولت ها در اجرای قوانین، ما را به این بحران رساند؟

سقاب اصفهانی: در جلسه قبل که خدمت شما بودم، مدام گفتید مطمئنی؟ گفتم مطمئنم که ما در بخش مصرف؛ مجموع دولت های ما نمره قابل قبولی نمی گیریم؛ به چپ و راست آن هم کار ندارم؛ نمره قابل قبولی نمی گیریم؛ اینها را اصلاح نکردیم، حالا می گویم چرا اصلاح نکردیم؟ چرا این علت ها اصلاح نشده؟ مشکل اصلی که این علت ها اصلاح نشده؛ عدم توجه به علت ریشه ای است. علت ریشه ای آن چیست؟ اقتصاد بنزین و انرژی در ایران بیمار است. تا ما می گوییم اقتصاد، یک گروهی فقط قیمت را می شنوند؟

سؤال: می دانید چرا؟ چون مستقیم با جزئیات زندگی آنها مواجه است؟

سقاب اصفهانی: من می گویم آیا این اقتصادی انرژی ایران بیمار است، آیا کسی تا حالا این را کشف نکرده؟ نه، کشف کردند، ترجمه کردند به قیمت؛ یعنی تنظیم گری را گذاشتند کنار، سیاست گذاری را گذاشتیم کنار؛ همه مباحث را گذاشتیم کنار؛ نوع قیمت گذاری را کنار گذاشتیم و مستقیم آمدیم سراغ خود قیمت. دو روش را تا حالا در کشور امتحان کردیم؛ 1- تدریجی بردیم بالا، یک سال هایی درصد هایی بردیم بالا. 2- شوک دادیم؛ تا حالا ما دو بار در تاریخ ایران در همین ادوار اخیر شوک را امتحان کردیم؛ یعنی شاید بنزین پنج برابر شده، گازوئیل چند برابر شده، یک دفعه 430 درصد انرژی افزایش پیدا کرده، عدد های بالایی هم شوک دادیم، اما در مجموع، به علت های آن کار ندارم و از آن می پرم، در مجموع نه آن تدریجی، نه آن شوک جواب نداده، چرا جواب نداده؟ چون وضع کشور الان این است و این شکاف بیشتر شده، عوض این که کمتر شود.

سؤال: می دانم که نقد پذیر هستید؛ الان بیننده ما می گوید آقای سقاب اصفهانی بسیار صحبت های قشنگی می کند؛ همه را با دلیل و برهان و بر اساس یک سیری که شما را می رساند به یک سیر دلیل مشخص که یا باید افزایش قیمت پیدا کند، یا باید اقدام دیگری انجام دهد، الان می پرسند این افزایش قیمت آیا قرار است اتفاق بیفتد؟ اگر قرار است اتفاق بیفتد...؟ یک ربعی زمان داریم.

سقاب اصفهانی: من دو دقیقه دیگر این مسأله را می گویم، بقیه؛ راهکار را می گویم و همین سؤال را جواب می دهم. تا این جا که مسأله را گفتم؛ فقط بعد ناترازی آن را گفتم، اما بنزین یک بعد دیگر هم دارد؛ بعد عدالت است که اتفاقاً بسیار مورد تأکید رهبر شهیدمان و رئیس جمهور عزیزمان است.

سؤال: خود مردم هم آن را قبول دارند؟

سقاب اصفهانی: این بعد عدالت چه می گوید؟ می خواهم دو عدد بدهم؛ 47 درصد مردم خودرو ندارند، سؤال می کنم؛ اگر ما قیمت بنزین را افزایش دهیم، فقط خودرودار ها متأثر می شوند یا همه مردم؟

سؤال: نه، همه مردم. برای همین نگران هستند؛ حتی کسی که ماشین ندارد؟

سقاب اصفهانی: پس این را در ذهن داشته باشید، پس 47 درصد خودرو ندارند، ولی متأثر می شوند. سؤال دوم؛ آیا آن 53 درصدی که خودرو دارند، در دهک های جامعه به صورت نرمال توزیع شده است؟ خیر، 99 درصد دهک یک خودرو ندارند، 87 درصد دهک دو خودرو ندارند، 70 درصد دهک سه ندارند، 57 درصد دهک چهار ندارند، 40 درصد دهک پنج ندارند و فقط دو درصد دهک 10 ندارند؛ یعنی چه؟ دهک یک؛ 99 درصد خودرو ندارند، دهک 10؛ دو درصد خودرو ندارند، سؤال پس این جا مطرح می شود؛ این یارانه ای هم که امروز کشور می دهد، به صورت غیریکسان توزیع می شود؛ یک عدد دوباره بگویم؛ 47 درصد مردم خودرو ندارند، 40 درصد مردم یک خودرو دارند، 10 درصد مردم دو خودرو دارند، سه درصد مردم هم سه خودرو بیشتر دارند؛ یعنی ما به روایتی، این وارداتی که می کنیم، آن سه خودرو بیشتر را هم تأمین می کنیم؛ یعنی به روایت خیلی ساده؛ شیوه توزیع یارانه امروز کشور ما؛ این جمله است؛ دارندگی و برازندگی.

سؤال: من بیشتر روی سؤال اول شما متمرکز می شوم که اگر بنزین افزایش پیدا کند، کسی که ماشین هم ندارد باید ضررش را بدهد؟

سقاب اصفهانی: شاید مطالعات ما نشان می دهد یک قسمت جدی از اعتراضات اتفاقاً مخصوص آن است، مخصوص چه کسانی است؟ مخصوص کسانی که خودرو ندارند یا یک موتورسیکلت دارد که به هر دلیل کارت سوخت ندارد، ما الان چند میلیون موتورسیکلت در کشور داریم که با آن کار می کنند و کارت سوخت هم ندارند. این حرف هایی که می زنیم که این قدر سهمیه یک بگیرد، این قدر دو و این قدر سه و بقیه را به قیمت سنگین بگیرید، یعنی کسی که موتور را کار دارد و کارت سوخت ندارد باید به او به قیمت سنگین دهیم. برای همین اینها دارای اشکال است. پس گفتم سکه مسأله بنزین در ایران دو رو دارد؛ یک روی سکه ناترازی است که توضیح دادم، یک روی سکه هم بی عدالتی است و ما هر وقت می خواهیم به ناترازی فکر کنیم، باید به عدالت آن هم فکر کنیم، چرا؟ چون من رهیافتم از جامعه ای که در آن زندگی می کنم، این است؛ اگر رهیافتم اشتباه است شما اصلاح کنید. مردم ممکن است با فقر و نداری کنار بیایند، اما با تبعیض و ویژه خواری کنار نمی آیند؛ نمی دانم این رهیافتم درست است یا نه؟ شما رد کنید؛ رد است یا تأیید است؟ بین فقر و تبعیض؛ آن چیزی که مردم بیشتر را بیشتر اذیت می کند؛ مردم همیشه به من می گویند همه ما خودروی داخلی سوار می شویم، عیبی ندارد همه سوار شوید، چرا یک کسانی سوار نمی شوند؟ این سوال جدی من است، خوب سوار شوید، اگر همه باید استفاده کنیم، مگر حمایت از تولید داخلی خوب نیست، مگر دستور نیست، خوب همه خودروی داخلی سوار شوید، چرا بعضی ها باید خودروی خارجی سوار شوند، حتی خودروی ادارات شان باید خارجی باشد، من سوال دارم، ببخشید سوال می کنیم، به عنوان یک جوان سوال می کنم، من می گویم ما نداریم، می گوید این سیاست جیره بندی باید بشود، من یک نون می خورم، بغلی هم یک نون بخورد. اصلا من کاری ندارم بغلی می خواهد دو تا نون بخورد، حداقلی رایانه نونی که به من می دهید.

سوال: مردم صحبت شان این است، اشکالی ندارد او دو تا نون بخورد، تهیه نون من دچار مشکل نشود، الان روی صحبت این جاست که اگر قرارست بنزینی گران شود، اگر قرارست بحث افزایش قیمتی اتفاق بیافتد، باید دولت تدابیر ویژه ای برای سایر ارکان زندگی مردم داشته باشد؟

سقاب اصفهانی: حرف این است که اگر ما دو واحد یارانه داریم، دو خانوار داریم، دو واحد و دو خانوار داریم، باید هر خانوار فاقد از این که، حداقلش این است، آقای رئیس جمهور معتقدست که کسی که دارد نباید بگیرد، من می گویم از این گذر کردم در فاز اول، حداقل از دارندگی و برازندگی کوتاه بیاید، الان این جوری است که آن کسی که دارد دو واحد می گیرد، آن کس که ندارد صفر واحد.

سوال: البته کارت سوخت های آن هایی که تعداد ماشین های شان از یک دانه بیشتر بوده، آن یک دانه ها؟

سقاب اصفهانی: بله یک مرحله رفتیم جلو، در همین دولت جلو رفتیم، ما معتقدیم خانوار خودرو لحاظ شود، ما الان فرد خودرو لحاظ شده.

سوال: پس می شود بدون افزایش قیمت بنزین؟

سقاب اصفهانی: توضیح می دهم، نتیجه اش را شما نگویید، سوال آخر را بگویم، بعد راهکار را بگویم، سوال آخر از ما می شود، چرا شما با مردم این قدر متفاوت درباره بنزین صحبت می کنید، وقتی ما از بنزین با مردم صحبت می کنیم، چی می بینیم کسری، واردات، ارز را می بینیم، مردم وقتی از بنزین صحبت می کنند، خودروی فرسوده شان، حمل و نقل و مزدشان را می بینند.

سوال: گوشت، مرغ و برنج شان را می بینند؟

سقاب اصفهانی: پس باید به یک مفاهمه مشترکی با مردم برسیم، اول به یک دیدگاهی مشترکی با مردم برسیم، اول خودمان از سمت مردم دیدگاه را بگیریم، مردم امروز یک قسمت عمده شان با افزایش قیمت مخالف هستند، اما هنوز مردمی که از آن ها سوال می کنیم، می گوید اگر من محدودیت، اگر کشور محدودیت دارد، من سهمیه بندی، جیره بندی را می پذیرم، اما همان مردم می گویند افزایش قیمت برای خودرو های لوکس و چند خودرویی ها باشد، این ها برای مردم اهمیت دارد. امروز سه راهکار وجود دارد، سه تا راهکار، راهکار اول، این راهکار صادقانه روی میز دولت است و در حال بررسی است و تا الان هیچ راهکاری مصوبه مکتوب ندارد.

از این سه راهکار، همه در حال بررسی است، این را توضیح دهم، بد نیست که در دولت سه سناریو وجود دارد، من جزو طرفداران این دیدگاه هستم، من با دولت تک سناریو مخالف هستم، دولت باید سناریوی متعدد برای این مسئله داشته باشد که رقابت کند و بهترین سناریو انتخاب شود و اجرا شود، حتما تک سناریو غلط است، این که می گویند سازمان بهینه سازی یک سناریو دارد، سازمان برنامه، وزارت نفت یک سناریو دارد، این بد نیست، اشکالم به این است که یک سناریو مصوب نشده جا می زند و خودش را می خواهد در عمل انجام شده قرار دهد، به این اشکال دارم، نه اصل سناریو، اصل سناریو معایب و مزایایی دارد.سناریوی اول، مثل سال من بچه که بودم یکی از وظایفی که داشتم صف شیر می ایستادم، یادم می آید اگر ساعت شش و نیم می رفتم شیر گیرم می آمد، اگر یک ربع خوابم می برد و دیرتر می رفتم شیر گیرم نمی آمد. سناریو اول این است، بنزین 120 میلیون لیتر داریم در پمپ بنزین ها توزیع کنیم، تا لحظه ای که بود بنزین بزنند، لحظه ای که نبود خاموش شود.

سوال: این با عدالتی که گفتید فاصله دارد؟

سقاب اصفهانی: خوبیش چیه، خوبیش این است که این میزان تولید کشورست، مبناش این است که هرکس زودتر رفت در صف، مثل صف شیر سال 9-68، نزدیک 70، من 6-5 سالم بود، این منطق دارد، می گوید من قیمت را دست نمی زنم، همین قیمت، اصلا کمتر می کنم، همه هزار و 500، به قیمت دست نمی زنم، ناسزای قیمت هم نمی خورم، تا هر جایی که بود، تولید هم 120 میلیون لیترست، اعلام می کنم و توزیع می کنم، هر چقدر بود می زنم، بقیه اش خاموش می کنم، می نویسم پمپ بنزین بنزین شان تمام شد، الان در بعضی از استان ها این اتفاق افتاده است، شاید گزارش هاش گرفته باشید.

سوال: شما پایلوت هر کدام را امتحان می کنید؟

سقاب اصفهانی: ما مطالعه می کنیم، ما معتقد نیستیم، پایلوت اجرایی.

سوال: اشاره کردید؟

سقاب اصفهانی: به صورت مکانیزم طبیعی این اتفاق افتاد، نه نه پایلوت نیست، به صورت طبیعی اتفاق افتاده، پس ولی برای این که مردم ذهنیت شان همه پیدا کنند، مثال صف مثال 70 زدم، همه خاطرات زنده شد.پس مسئله ای که وجود دارد یک دیدگاه این است، امروز طرفدارانی دارد، خوبیش این است که خوبیش اصلا قیمت و افزایش قیمت توش نیست، موضوع به میزان تولید مصرف است.

سوال: اکثریت مردم که گفتگوی ویژه را می بینند، یک علامت سوال راجع به راه حل اول در ذهن شان ایجاد شده است؟

سقاب اصفهانی: اول گفتم که می خواهیم 135 را به اندازه تولید کشور کنیم، 121، فعلا این مبنا، تمام، ان شاءالله سال های بعد که تولید افزایش دادیم، این عدد افزایش دهیم، برای این که 135 بشود 120 سه تا راهکار وجود دارد. اول این که 120 را توزیع کنیم، هر کس برود در جایگاه تا داشت بزند، بعد که نداشت خاموش شود، تمام شد، این راهکار شماره یک.

سوال: بدون افزایش قیمت؟

سقاب اصفهانی: افزایش قیمت ندارد، عدالتش اشکال، بسیار اشکال دارد، قاچاق و بازار سیاه درست می کند، دیگر جایگاه دار می دانید چکار می کند، الان دو تا اکتان می ریزد، آن روز رفتم در صف بنزین، می گوید کارت جایگاه ندارم، من هم کارت سوخت همراهم نبود، دو اکتان بریزم، کارت جایگاه دارم، دو اکتان دارد آن وقت کارت جایگاه پیدا می شود، ما هم با همین مسئله رو به رو هستیم مثل بقیه مردم، من چند وقت پیش سفر می رفتم، البته خانواده ما در قید حیات بودند، در جاده می رفتیم، بعد رفتم در جایگاهی ساعت حدود 11 و نیم شب بود، بین راهی، بعد گفتم، گفت کارت سوخت ندارم، کارت خودم را کشیدم، دیدم کار نمی کند، گفتم چرا کارت من کار نمی کند، گفت امروز سوخت زدی، گفتم ها دیگه وقتی که از تهران حرکت کردم، سوخت زدم دیگه، گفت 12 شب به بعد کار می کند، گفتم تو کارت خودت را بده، گفت من کارت ندارم، گفتم چکار کنم، گفت مثل ملت شهید پرور همه آن گوشه ایستادند، همه منتظرند، منتظر باش ساعت 12، من که تا 12 همه از بالا تا پایین همه را صلوات فرستادم منتظر شدم. ما همین جوری اذیت می شویم، مردم تصور دارند که ما پمپ بنزین خاصی دارند، نه پمپ بنزین خاصی است، نه ماشین خاصی.

سوال: تلفن نزدید که کارت تان سریع حل شود؟

سقاب اصفهانی: نیم ساعت نمی رسید، شاید می گفتند سه ساعت وایسا، شاید تحریک می شدم که بزنم، شاید لطف خداست، این پدیده اتفاق افتاد.پس راهکار شماره یک این است که برای این که تولید به اندازه مصرف کنیم، پمپ بنزین را خاموش کنیم، راهکار یک تمام شد، مزایا و معایبش را گفتم، مفصل است، مردم شریف 20 عیب و 20 حسن می نویسند. راهکار دوم همین چیزی که در کرمان مطرح شد، ما بیاییم تا میزانی که سوخت داریم به مردم بدهیم، 120 میلیون لیتر، بین خودرو ها تقسیم کنیم، بگوییم هر خودرویی مثلا 140 لیتر به آن می رسد، بین خودرو ها تقسیم کنیم.

سوال: به عدالت تقسیم شود؟

سقاب اصفهانی: بین خودرودار ها به عدالت تقسیم شود، نه فاقدین خودرو، ایده دوم این است، می گوید هر خودروداری یک خودروش را بیشتر نمی دهم، یک خودروش را 140 یا 130 لیتر می دهم، این 130 لیتر مصرف کن، هر چقدر مصرف کن، هر چقدر بیشتر خواستی بزنی، دیگر آزاد بزن، آزاد چیه، آزاد قیمتی است که واردات می شود، قیمت پتروشیمی است، هر قیمت دیگری که روش می گذارند. من دولت اصلا واردات نمی کنم، می کشم کنار، خود پالایشگاه ها بفروشند، خود واردکننده با هرقیمتی، من 120 میلیون لیتر داشتم، توزیع کردم، نمی گویم من قیمت را افزایش می دهم، مردم، ایده کرمان این است، مردم مصرف شان را روی این عدد کنترل کنند.

سوال: آن عدد را کی تعیین می کند؟

سقاب اصفهانی: عدد تولید کشور تقسیم بر تعداد خودروها.

سوال: عدد آزاد را کی تعیین می کند؟

سقاب اصفهانی: عدد و سهمیه اوکی شد، تعداد خودرو ها تقسیم می کنیم، البته آن جا دیگر خودرو.

سوال: مرحله دوم افزایش قیمت روی بنزین یارانه ای؟

سقاب اصفهانی: نه، هیچ افزایش قیمتی نیست.

سوال: می رود روی سهمیه آزاد، قیمت را کی تعیین می کند؟

سقاب اصفهانی: احسن، ایده دوم این است که ما به میزان سهمیه ای که داریم در اختیار مردم قرار می دهیم بدون هیچ افزایش قیمتی، سه بعد هرچقدر بود آزاد، حالا آزاد چیه، عدد آزاد چیه، عدد آزاد عددی است که کشور باید وارد کند. یعنی بنزین من چقدر وارد می کنم، همان قدر که وارد می کنم می فروشم به آن هایی که می خواهند.

سوال: شما معاون رئیس جمهورید، حتما عدد دارید روی این عدد، الان چقدرست؟

سقاب اصفهانی: باتوجه به قبل از این که اوکراین پالایشگاه های روسیه را بزند، عدد فرق کرده، یک عالمه، متفاوت است، من نمی خواهم ذهن را درگیر کنم.

سوال: الان با این بحث دوم، با این روش دومی موافق باشند؟

سقاب اصفهانی: همین عددی که کف کف دیشب در داستان کرمان دیدید، کف کف این عددست، حدودا این عددست، انگار من این اعداد اشکال برای آن قائلم، برای این از بیان آن خودم را معذور می دانم، ولی چنین اعدادی در ایده دوم طراحان وجود دارد.

سوال: باز هم در همه چیز در کشور یک افزایش قیمتی خواهیم داشت؟

سقاب اصفهانی: این ایده حرفش این است، می گوید بسم الله رحمان رحیم، هر چقدر تولید دارم به عدالت و هر چقدر توزیع دارم به عدالت بین خودرو ها تقسیم می کنم، هر چقدر هر خودرویی دیگر بیشتر از این عدد خواست باید آزاد بزند. سوال این است که این باعث می شود که واردات را صفر می کند.

سوال: مردم با این موافق هستند، روی این عدد، روی این قیمتیه؟

سقاب اصفهانی: این عدد پایینی نیست، حول و حوش این عدد ها به بالاست، اگر بخواهد واردات را صفر کند، الان به تعبیری ما هشتاد سنت پول واردات می دهیم.

سوال: ما که هنوز واردات مان صفر نشده؟

سقاب اصفهانی: ما هیچ راهی جز صفر کردن واردات نداریم، دولت می خواهد عدد 135 لیتر به اندازه تولید داخل توزیع کند، تخصیص کند، چرا. می خواهیم اولویت های بالاتری تخصیص دهیم، ما امروز دارو، گندم، بازسازی جنگ، صنعتی، نظامی اولویت های بالای کشورست، امروز اولویت بنزین واقعا نیست، در رده اولویت های کشور نیست، حتما ما باید در این بنزین خودکفا شویم، این تصمیم قطعی است و این عدد را به عدد 120 برسانیم.

سوال: در روش دوم حمل و نقل عمومی را افزایش می دهید، راهکار می دهید، بحث های حمایتی برای این که مردم استفاده کنند؟

سقاب اصفهانی: در روش دوم حمل و نقل عمومی بنا به پیمایش پرداخت می شود، همان یارانه ای، در روش دوم، این روش دوم تمام، می خواهم برای این اول عرایضم گفتم که این روش طرفدارانی دارد و روش بدی هم نیست، اما من به نسبت به شگفتانه کردنش اعتراض داشتم.

سوال: شاید بگویند که ما مدیریت می کنیم، میزان بنزینی که به خانوار یا خودروی من داده می شود؟

سقاب اصفهانی: در این روش اعتقاد بر این است که این میزانی که در اختیار مردم قرار می دهیم، 110 – 120 – 130 لیتر. بستگی به سیاست دولت.

سوال: ولی اثرات افزایش قیمت را باید دولت تدبیر کند در زندگی مردم، مخصوصا آن 47 درصدی که خودرو ندارند؟

سقاب اصفهانی: هیچ تدبیری در راهکار دوم نیست، همه را با هم نخواهید، راهکار دوم این است، هیچ تدبیری نیست.

سوال: چرا می گویید نخواهیم، توقع مردم از دولت اگر هر کدام می دهد، برای افزایش قیمت در زندگی مردم، در جزئیات، ما صادقانه را دوست داریم ولی زندگی را هم بیشتر؟

سقاب اصفهانی: در راهکار دوم فکری به حال فاقدین خودرو نشده است، عیب این راهکارست، چه عیبی به این راهکار دوم وجود دارد، این 47 درصد فاقدین خودرو نمی بیند، این عدالت در آن ضعیف است، کسی که ماشین دارد، از یک یارانه ای برخوردار می شود، کسی که ندارد، برخوردار نمی شود، باز دوباره یارانه می رود روی دارندگی و برازندگی، چرا، چون 47 درصد ندارند و از اثراتش متاثرند. راهکار سوم این است، این میزان 120 میلیون لیتر، 30 میلیون لیترش اختصاص پیدا کند به حمل و نقل عمومی بنا به پیمایش داده شود، مثل راهکار دوم. یعنی ما در حمل و نقل عمومی راهکار دوم و سوم هیچ گونه افزایشی نمی خواهند بدهند، اما آن قسمت 90 میلیون لیتری که می ماند، به جای خودرودار ها تخصیص بدهد، به همه آحاد مردم تخصیص دهد.

سوال: از شما قول می گیریم به محض این که بخواهید هر کدام از این ها را عملی کنید، اول با مردم صحبت کنید راجع به هر کدامش؟

سقاب اصفهانی: من خواهشم این است که همکاران صدا و سیما این سه تا راهکار را با کارشناسان مختلفی که دعوت می کنند، هر کدام موافقین و مخالفینی دارد، به دولت کمک کنند برای تصمیم گیری، هر کدام از این راهکار ها، نگذاریم تصمیم نهایی گرفته شود، هر کدام از این راهکار ها میز های کارشناسی قراردهیم و این سه راهکار را بررسی کنیم، ابعاد مثبت و منفی، شاید نظرسنجی هایی که از مردم گذاشتید، خود مردم ما را هدایت کردند به سمت راه صحیح.