اقدام نوبرانه رشته نوپا و چشم انداز 4 ساله؛هاکی روی یخ الگویی برای همه

به گزارش خبرنگار مهر، در کشوری که کمتر از پنج سال از حضور رسمی هاکی روی یخ در عرصه ورزش آن می گذرد و سابقه لیگ رسمی آن حتی به چهار سال هم نمی رسد، انتشار «برنامه راهبردی و نقشه راه توسعه هاکی روی یخ» از سوی انجمن این رشته زیر نظر فدراسیون اسکی و ورزش های زمستانی، اتفاقی عجیب اما امیدوارکننده است. آن هم در روزگاری که بسیاری حتی به مفهوم «برنامه ریزی» در ورزش باور ندارند.

مروری کوتاه بر تاریخچه هاکی روی یخ و ورزش های زمستانی

اولین نشانه های بازی هایی شبیه به آیس هاکی حدود 250 سال پیش در انگلستان دیده شد. شکل مدرن و امروزی این ورزش اما از سال 1885 در مونترال کانادا با بازی میان دو تیم آغاز شد. فدراسیون جهانی هاکی روی یخ نیز در سال 1908 در پاریس تأسیس شد و امروز بیش از یک قرن است که مهم ترین مرجع بین المللی این رشته محسوب می شود.

اما چرا هاکی روی یخ در ایران هیچ گاه تا امروز جایی نداشته؟ پاسخ ساده است: برای عضویت رسمی در فدراسیون جهانی، وجود یک پیست فعال با سایز المپیکی و لیگ رسمی الزامی است. ایران نخستین پیست تفریحی خود را در سال 1346 با نام «قصر یخ» ساخت، سپس سالن آزادی در سال 1350 صاحب پیست المپیکی شد. با این حال به جهت عدم وجود لیگ هاکی روی یخ همچنان از عضویت فدراسیون جهانی دور ماند و البته سال 1357 تاسیسات آن خاموش شد.

30 سال بعد در سال 1385 هرچند این پیست مجدد بازگشایی شد، اما تنها دو هفته دوام آورد و تعطیل شد تا نشان دهد برای زنده ماندن مراقبت جدی میخواهد. در دهه 1390 پیست هایی چون آرامیس تهران، دامون کیش و پدیده مشهد نیز به صورت تفریحی افتتاح شدند. در نهایت، تنها با افتتاح پیست المپیک سایز ایران مال در سال 1399 بود که زمینه برای راه اندازی لیگ ملی هاکی روی یخ فراهم شد و ایران توانست برای عضویت در فدراسیون جهانی اقدام کند.

برنامه ای همه جانبه با ایده های خلاقانه

این سند چشم اندازی تا سال 1408 ارائه می دهد و اهدافی چون توسعه زیرساخت ها، تربیت ورزشکار و مربی، تعامل بین المللی و حتی توسعه بازی های الکترونیک هاکی روی یخ را دنبال می کند. ایده های جالبی مانند «ایده باغبانی» (مراقبت مستمر از ورزشکار)، «پادشکنندگی» (قوی شدن در خلال شکست)، «شکستن تخم مرغ» (پرورش از درون) و مهم تر از همه «ایده ویکی پدیایی» برای جلب مشارکت داوطلبانه و جمعی در شرایط نبود بودجه، ستون های فکری این برنامه هستند. این سند نشان می دهد که حتی بدون بودجه های کلان، می توان از طریق شبکه سازی اجتماعی و جذب داوطلبان، مسیر توسعه را هموار کرد.

اشاره به ذی نفعان و ظرفیت های موجود

یکی از نقاط قوت برنامه، توجه ویژه به ذی نفعان است؛ از ورزشکاران، مربیان و داوران تا والدین، باشگاه ها، مدارس، دانشگاه ها، شهرداری ها، رسانه ها و حتی بخش خصوصی. سند برای هر کدام از این گروه ها نقش و جایگاه تعریف کرده و مدل همکاری طراحی کرده است. نکته ارزشمند دیگر، توجه به سطح بندی آموزشی است که از رده های سنی پایه تا بزرگسالان با برنامه های خاص مهارتی، ذهنی، روانی و داوری پیش بینی شده است.

در این میان، باید به این افتخار هم اشاره کرد که بیش از 400 ورزشکار و 80 داوطلب (در روزگاری که کار داوطلبی کم رنگ شده) با همکاری دانشگاه هاگا-هلیا فنلاند و فدراسیون جهانی، در تدوین و آماده سازی این سند نقش آفرینی کرده اند.

فراتر از هیاهوی رسانه ای: نوک کوه یخ

هرچند انجمن هاکی روی یخ طی سالهای اخیر فعالیت رسانه ای پررنگی داشته و شاید این سؤال برای افکار عمومی پیش آمده که آیا پشت این هیاهو برنامه ای واقعی وجود دارد، اما مطالعه این سند نشان می دهد که این فعالیت ها تنها نوک کوه یخ اند. در پس این ظاهر، برنامه ای دقیق، علمی و همه جانبه خوابیده که می تواند آینده روشنی برای هاکی روی یخ در ایران رقم بزند.

نتیجه گیری: الگویی برای تمام رشته های ورزشی

این طرح نه تنها امید به شکوفایی یکی از مدرن ترین ورزش های جهان در ایران را زنده می کند، بلکه می تواند الگویی برای سایر رشته ها باشد. رشته هایی که امروز با مشکلات مالی، مدیریتی و انگیزشی دست وپنجه نرم می کنند، می توانند با الگوبرداری از این مدل، توسعه ای پایدار و متکی بر مشارکت مردمی، تعامل رسانه ای و استفاده هوشمندانه از ظرفیت های داخلی و بین المللی رقم بزنند.

نکته جالب و ارزشمند این است که نویسنده این کتاب – که توسط وزیر ورزش رونمایی شده – در پایان اثرش نوشته که این طرح نتیجه خرد جمعی و یک سال کار مداوم بوده است. او همچنین با صراحت پذیرفته که این برنامه حتما نیاز به تقویت داره و متعهد شده اگر پیشنهادها و انتقادها به دستشان برسد، هر سال نسخه به روز شده ای منتشر کنند.