نقش یک پروتئین طبیعی در مقابله با بیماری سرطان

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از نیچر ، محققان مرکز سرطان پیتر مک کالوم استرالیا، در این پژوهش، رفتار پروتئین Rb و ژن هایی را که تحت تأثیر آن قرار می گیرند بررسی کردند. تمرکز اصلی آنان بر ژن های مرتبط با پاسخ به هورمون استروژن بود. به زبان ساده، پژوهشگران بررسی کردند که وقتی دارو های مهارکننده CDK 4/6 پروتئین Rb را فعال می کنند، این پروتئین درون سلول چه تغییراتی ایجاد می کند و آیا فقط تقسیم سلول را متوقف می سازد یا بر فعالیت گروه های دیگری از ژن ها نیز اثر می گذارد. آنان همچنین وضعیت سلول های سرطانی مقاوم به درمان هورمونی را با سلول هایی که هنوز به درمان پاسخ می دهند مقایسه کردند.

یافته ها نشان دادند پروتئین Rb تنها با خاموش کردن ژن هایی که تقسیم سلولی را تحریک می کنند، عمل نمی کند. این پروتئین می تواند گروهی از ژن های پاسخ دهنده به استروژن را نیز فعال کند. برخی از این ژن ها به سلول های سرطانی کمک می کنند فشار ناشی از درمان را تحمل کنند و توانایی آغاز دوباره رشد را حفظ کنند. بنابراین، Rb از یک سو تقسیم سلول های سرطانی را کاهش می دهد، اما از سوی دیگر ممکن است برنامه های زیستی خاصی را فعال کند که بخشی از اثر محافظتی آن را خنثی می کنند.

پژوهشگران همچنین توضیحی برای اثرگذاری مناسب ترکیب دو نوع درمان ارائه کردند. مهارکننده های CDK 4/6 با فعال کردن Rb، تقسیم سلول های سرطانی را متوقف می کنند. درمان هورمونی نیز پیام های ناخواسته مرتبط با استروژن را مهار می کند؛ پیام هایی که Rb می تواند در برخی شرایط آنها را فعال سازد. به این ترتیب، این دو درمان مکمل یکدیگر هستند و کمک می کنند اثر ضدسرطانی Rb بر اثرات کمتر مفید آن غلبه کند.

با این حال، زمانی که سرطان به درمان هورمونی مقاوم می شود، این تعادل تغییر می کند. در چنین تومورهایی، برنامه ژنی مرتبط با استروژن با وجود ادامه درمان همچنان فعال باقی می ماند. در نتیجه، مهارکننده های CDK 4/6 اثر کمتری بر سلول های سرطانی خواهند داشت و سرطان می تواند دوباره رشد کند یا به روند رشد خود ادامه دهد. این یافته نشان می دهد مقاومت دارویی فقط به دلیل خاموش یا از کار افتادن یک مسیر ساده در سلول ایجاد نمی شود، بلکه سلول سرطانی می تواند از عملکرد های مختلف یک پروتئین برای سازگار شدن با درمان استفاده کند.

اهمیت این تحقیق در آن است که نگاه رایج به پروتئین های مهارکننده تومور را پیچیده تر می کند. پیش از این، پروتئین Rb عمدتاً به عنوان عاملی شناخته می شد که جلوی رشد بی رویه سلول ها را می گیرد. اما نتایج این مطالعه نشان می دهند حتی پروتئینی که نقش اصلی آن محافظت در برابر سرطان است، ممکن است در شرایط خاص برخی فعالیت های سلولی را تقویت کند که به زنده ماندن و سازگاری سلول های سرطانی کمک می کند. شناخت این عملکرد های دوگانه می تواند به طراحی درمان هایی منجر شود که اثر های سودمند Rb را حفظ کنند و هم زمان فعالیت های ناخواسته آن را کاهش دهند.

این نتایج که در نشریه Nature منتشر شده اند، همچنین می توانند مسیر پژوهش های آینده درباره درمان های ترکیبی را مشخص کند. اگر دانشمندان بتوانند برنامه ژنی مرتبط با استروژن را در تومور های مقاوم بهتر مهار کنند، شاید امکان حفظ اثرگذاری دارو های فعلی برای مدت طولانی تری فراهم شود.