محبت به همسر؛ حلقه مفقوده کلام پیامبر(ص) در میان زوجین گرفتار اختلاف

سیره اخلاقی پیامبر اکرم(ص) ابعاد مختلفی دارد و ایشان در هر جایگاهی الگویی کامل برای بشریت هستند. یکی از مهم ترین ابعاد این سیره، نحوه رفتار ایشان در محیط خانواده و به ویژه در برخورد با همسران است؛ از این رو خبرنگار ایکنا در گفت وگویی با حجت الاسلام والمسلمین حسن رحیمی مهران، روانشناس و مشاور خانواده در همدان، به بررسی سیره اخلاقی پیامبر اکرم(ص) در خانواده و راهکارهای برگرفته از این سیره برای حل اختلافات زوجین پرداخته است که مشروح آن را در ادامه می خوانید.

ایکنا ـ سیره اخلاقی پیامبر(ص) در خانواده و به ویژه در برخورد با همسران خود چگونه بوده است؟

حضرت محمد(ص) در ابعاد مختلف انسانی، الگویی کامل بودند؛ اما آنچه در این بحث مورد توجه قرار می گیرد، شیوه برخورد ایشان با همسران است. پیامبر اکرم(ص) همواره بر محبت به همسر تأکید ویژه داشتند و در سخنان ایشان نیز توصیه های متعددی در این زمینه نقل شده است.

در این باره احادیث مختلفی از ایشان نقل شده است؛ از جمله می فرمایند: «قَوْلُ الرَّجُلِ لِلْمَرْئَةِ انّی احِبُّک لا یذْهَبْ مِنْ قَلْبها ابَداً. سخن مرد که به همسرش می گوید دوستت دارم هرگز از قلب وی بیرون نمی رود.»

همچنین در حدیث دیگری از ایشان آمده است: «کلَّمَا ازْدادَ الْعَبْدُ ایماناً ازدادَ حُبَّاً لِلنِّساءِ. هر چه ایمان بنده افزایش یابد، عشق وی به زنش بیشتر می شود.»

ایشان در حدیث دیگری فرمودند: «خَیْرُکُمْ خَیْرُکُمْ لِنِسَائِهِ وَ أَنَا خَیْرُکُمْ لِنِسَائِی. بهترین شما، کسی است که نسبت به همسرانش نیکو رفتارتر باشد، من بهترین شما نسبت به زنان خویش هستم.»

بنابراین، بر اساس سیره پیامبر گرامی اسلام(ص)، محبت یکی از ارکان مهم در استحکام روابط خانوادگی است. غفلت از محبت، چه در قالب محبت ابزاری و چه محبت ابرازی، می تواند زمینه ساز ناراحتی و فاصله میان زوجین شود.

در بررسی خانواده هایی که با مشکل مواجه هستند نیز معمولاً شاهد همین مسئله هستیم. برای مثال، گاهی زن از این موضوع گلایه دارد که همسرش تمام توجه خود را به کار و مسائل بیرون از خانه معطوف کرده و به نیازهای عاطفی او توجه کافی ندارد. در برخی موارد نیز با واکاوی مشکلات خانوادگی مشخص می شود که کمبود محبت و توجه متقابل، عامل مهمی در شکل گیری نارضایتی میان زوجین بوده است.

متأسفانه در بسیاری از خانواده های امروز، نسبت به محبت گفتاری و عملی کوتاهی می شود. در حالی که محبت تنها یک احساس درونی نیست؛ بلکه باید در رفتار، گفتار، توجه، همراهی و ابراز عاطفه نیز نمود پیدا کند. زمانی که این نیاز عاطفی در خانواده نادیده گرفته شود، به تدریج فاصله میان زوجین افزایش پیدا می کند و زمینه برای شکل گیری کدورت و اختلاف فراهم می شود.

ایکنا ـ مشکل اصلی در کمبود محبت میان زوجین را در چه چیزی تعریف می کنید؟

مشکل اصلی در بسیاری از خانواده های کنونی، فاصله گرفتن از معارف اهل بیت(ع) و متأسفانه حرکت به سمت الگوهای زندگی غربی است؛ مسئله ای که می تواند به مرور زمان موجب سردی و ایجاد کدورت در روابط خانوادگی شود.

محبت به همسر تنها مورد تأکید پیامبر اکرم(ص) نیست؛ بلکه محبت میان اعضای خانواده، از والدین نسبت به یکدیگر گرفته تا محبت آنان به فرزندان، مورد توجه آموزه های دینی قرار گرفته است. زمانی که پدر و مادر نسبت به یکدیگر و فرزندان خود محبت داشته باشند، فضای خانواده از آرامش و صمیمیت بیشتری برخوردار خواهد شد و زمینه برای جاری شدن رحمت الهی در خانواده فراهم می شود.

در روایتی از پیامبر نقل شده که ایشان می فرمایند: «اگر مردی یک ساعت در کنار خانواده خود بنشیند ثواب آن از اعتکاف در مسجد الحرام نیز بیشتر است.»

همچنین بیدار ماندن در شب مکروه است، مگر اینکه انسان در کنار خانواده و یا مشغول عبادت باشد. اما متأسفانه امروز شاهد هستیم که سبک زندگی بسیاری از خانواده ها تغییر کرده و اعضای خانواده تا ساعات پایانی شب بیدار می مانند و بخش قابل توجهی از این زمان را به تماشای فیلم و سرگرمی های مختلف اختصاص می دهند؛ در نتیجه فرصت گفت وگو، همدلی و ارتباط عاطفی میان اعضای خانواده کاهش پیدا می کند.

همین بی محبتی ها و کم توجهی زوجین به یکدیگر، به مرور موجب سردی روابط و فاصله گرفتن آنان از یکدیگر می شود. بنابراین تکیه بر همین چند روایت از پیامبر اکرم(ص) و بازگشت به سیره ایشان می تواند راهی برای تقویت روابط عاطفی و ایجاد دلگرمی در زندگی مشترک باشد.

در واقع، بسیاری از مسائل خانوادگی را می توان با بازخوانی و عملیاتی کردن همین آموزه های ساده اما عمیق دینی مدیریت کرد. محبت زمانی تأثیرگذار خواهد بود که از سطح توصیه و سخن فراتر رود و در رفتار روزمره زوجین دیده شود.

ایکنا ـ چه راهکارهایی برای خانواده هایی که دچار مشکل شده اند، دارید؟

امام رضا(ع) در حدیثی می فرمایند: «اگر مردم محاسن کلام ما را بدانند قطعا از ما تبعیت خواهند کرد.»

وظیفه ما این است که کلام اهل بیت(ع) را به زبان ساده، قابل فهم و کاربردی در اختیار مردم قرار دهیم تا این معارف صرفاً در حد مطالب نظری باقی نماند، بلکه در زندگی روزمره خانواده ها مورد استفاده قرار گیرد.

ما مشاوران خانواده نیز باید تلاش کنیم استفاده از کلام اهل بیت(ع) را از حالت نظری خارج کرده و به شکل کاربردی درآوریم. یعنی به زوجین کمک کنیم تا آموزه های دینی را به رفتارهای مشخص و قابل اجرا در زندگی مشترک تبدیل کنند؛ برای نمونه، محبت کردن، گفت وگو با همسر، اختصاص دادن زمان به خانواده و توجه به نیازهای عاطفی یکدیگر، می تواند بخشی از همین آموزه های کاربردی باشد.

از سوی دیگر، زوجین نیز باید خود را در معرض فضاهای فرهنگی و معنوی قرار دهند و برای تقویت بنیان خانواده، آگاهانه از آموزه های دینی بهره بگیرند. اگر حتی یکی از روایت هایی را که بیان شد، در زندگی خود عملی کنند، قطعاً فضای میان آنها از محبت آکنده خواهد شد و زمینه برای بهبود روابط و آرامش بیشتر در زندگی مشترک فراهم می شود.

در نهایت، بازگشت به سیره پیامبر اکرم(ص) و اهل بیت(ع) صرفاً به معنای آشنایی با روایات نیست؛ بلکه مهم آن است که این آموزه ها در رفتار روزمره خانواده ها جاری شود. خانواده ای که محبت، گفت وگو، توجه و احترام را در روابط خود تقویت کند، می تواند بسیاری از اختلافات را پیش از آنکه به بحران تبدیل شوند، مدیریت کند.

انتهای پیام