تأملی بر آموزه های جزء بیست ودوم قرآن

به گزارش ایکنا از همدان، اکرم افشین مهر، مدرس علوم قرآنی در سخنانی به بیان نکات اخلاقی جزء 22 قرآن کریم پرداخت که در ادامه باهم می خوانیم:

خداوند در آیه 30 و 31 سوره احزاب می فرماید: «یَانِسَاءَ النَّبیِ‏ِّ مَن یَأْتِ مِنکُنَّ بفَاحِشَةٍ مُّبَیِّنَةٍ یُضَاعَفْ لَهَا الْعَذَابُ ضِعْفَینْ‏ِ وَ کاَنَ ذَالِکَ عَلیَ اللَّهِ یَسِیرًا * ویَقْنُتْ مِنکُنَّ لِلَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ تَعْمَلْ صَلِحًا نُّؤْتِهَا أَجْرَهَا مَرَّتَینْ‏ِ وَ أَعْتَدْنَا لهََا رِزْقًا کَرِیمًا؛ ای همسران پیامبر، اگر یکی از شما مرتکب گناه آشکار می‏ شود، عذابش دو برابر است و این برای خدا آسان است و هر که از شما مطیع دستورات خدا و رسول او باشد و کار پسندیده کند، به او دو برابر پاداش عطا می‏ کنیم و روزی پرارزشی برایش آماده می ‏کنیم.»

این دو آیه درباره زنان پیامبر(ص) نازل شده؛ خداوند می فرماید اگر از خدا اطاعت کنند پاداش مضاعف دارند و اگر گناه آشکار هم انجام دهند مجازات مضاعف دارند، اما از آنجا که در این آیه ملاک داشتن مقام و موقعیت اجتماعی است، پس این حکم درباره افراد دیگری هم که در جامعه دارای موقعیت اجتماعی هستند، صدق می کند، چراکه کاری که این افراد انجام می دهند دارای دو جنبه فردی و اجتماعی است، با کار این افراد ممکن است فردی گمراه یا هدایت شود.

پس هر فردی که در جامعه اسلامی دارای موقعیتی باشد کار خوب و بدی که انجام می دهد موجب تقویت یا تضعیف اسلام می شود. بنابراین، هر فردی گناه و اطاعتش تأثیری در روی آوردن و برگشتن مردم به دین داشته باشد شامل این حکم خواهد شد و وی باید مراقب اعمال خود باشد.

یکی دیگر از نکات اخلاقی این جزء در آیه 32 سوره احزاب نهفته است، در این آیه خداوند می فرماید: «فَلَا تخَْضَعْنَ بالْقَوْلِ فَیَطْمَعَ الَّذی فیِ قَلْبهِ مَرَضٌ وَ قُلْنَ قَوْلًا مَّعْرُوفًا؛ هنگام سخن گفتن‏ صدای خود را نازک نکنید که بیماردلان در شما طمع خواهند کرد، بنابراین درست سخن بگویید.»

این آیه هم خطاب به همسران پیامبر(ص) است، اما اختصاصی به آن ها ندارد و شامل همه زنان در همه زمان ها می شود. این آیه به زنان دستور می دهد که در گفت وگوی با نامحرم یا جایی که نامحرم بیمار دل، صدای آن ها را می شنود به شکل جدی و معمولی سخن بگویند و از طنازی و نازک کردن صدا و اشوه و برخی حالات که باعث می شود شنونده ای که قلبش بیمار است، به فکر گناه بیفتد، پرهیز کنند.

کسی که در دل او بیماری است، کسی است که غریزه جنسی در حد تعادل و مشروع نیست و چنین فردی با صحبت زنانی که با ناز و عشوه باشد به گناه می افتد. پس در جامعه اسلامی برای پاک شدن محیط جامعه و برای درمان بیماری بیماردلان لازم است که زنان حدود عفاف و حجاب را بیشتر مراعات کنند.

همچنین در آیه 59 سوره احزاب آمده است: «یَا أَیُّهَا النَّبیُّ قُل لِّأَزْوَاجِکَ وَبَنَاتِکَ وَنِسَاءِ الْمُؤْمِنِینَ یُدْنِینَ عَلَیْهِنَّ مِن جَلَابیبهِنَّ ۚ ذَٰلِکَ أَدْنَیٰ أَن یُعْرَفْنَ فَلَا یُؤْذَیْنَ ۗ وَکَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِیمًا؛ ای پیامبر، به همسرانت و دخترانت و همسران کسانی که مؤمن هستند بگو: روسری ‏های بلند خود را بر خویش فرو افکنند تا بدن و آرایش و زیورهایشان در برابر دید نامحرمان قرار نگیرد. این پوشش‏ به اینکه به عفت و پاکدامنی‏ شناخته شوند نزدیک‏تر است، و در نتیجه از سوی اهل فسق و فجور مورد آزار قرار نخواهند گرفت و خدا همواره بسیار آمرزنده و مهربان است.»

رعایت حجاب موجب دفاع از کرامت و شخصیت زن است. کلمه (جلابیب) جمع جلباب است و آن پوششی است سرتاسری که تمامی بدن را می پوشاند و یا حداقل پوششی است بزرگتر از روسری و مقنعه که سر و سینه را کاملا در برگرفته و می پوشاند.

منظور از این جمله که فرمود «یُدْنِینَ عَلَیهِْنَّ مِن جَلَابیبهِنَّ» این است که آن را طوری بپوشند که زیر گلو و سینه‏ هایشان پیدا نباشد. بعد فرمود این پوشاندن تمام بدن در برابر نامحرم، معرف عفت و پاکدامنی آن هاست و همین امر باعث می شود تا اهل گناه و شهوت متعرض آن ها نشوند.

با توجه به این آیه دیگر جایی برای توجیه بعضی پوشش های امروزی باقی نمی ماند. آنچه که امروز بر سر و اندام برخی زنان مسلمان به چشم می خورد نه تنها آن پوشش کاملی که قرآن کریم می گوید ندارد بلکه بر خلاف فلسفه بازدارندگی حجاب که در آیه هم آمده است به شدت جلب توجه کرده و دل های مریض و چشمان هوس باز را به سوی خود جلب می کند.

خانم ها با رعایت حجاب و عفاف خودشان در جامعه امنیت بیشتری خواهند داشت علاوه بر اینکه محیط جامعه محیط پاکی خواهد شد.

خداوند در آیه 15 سوره فاطر می فرماید: «یَا أَیُّهَا النَّاسُ أَنتُمُ الْفُقَرَاءُ إِلَی اللَّهِ ۖ وَاللَّهُ هُوَ الْغَنِیُّ الْحَمِید؛ ای مردم، شما همگی نیازمند به خدایید. تنها خداوند است که بی نیاز و ستوده است.» در این آیه «یا أَیُّهَا النّاس ُ» خطاب به جمیع افراد بشر است از سلاطین و متمکنین و ثروتمندان تا گدایان کوچه و خیابان.

«أَنتُم ُ الفُقَراءُ إِلَی اللّه ِ» منظور جمیع احتیاجات بشر است. خداوند بی نیاز حقیقی و قائم بالذات در تمام عالم هستی است و همه انسان ها، بلکه همه موجودات سر تا پا نیازند و فقیر و وابسته به آن وجود مستقل هستند که اگر لحظه ای ارتباطشان قطع شود هیچ اند و پوچ می شوند.

همان طور که خداوند بی نیاز مطلق است، انسان ها فقر مطلقند، و همان گونه که او قائم به ذات است، مخلوقات همه قائم به او هستند، چراکه او وجودی بی نهایت از هر نظر، و واجب الوجود در ذات وصفات است.

ما از طریق عبادت و اطاعت او، راه تکامل را می پیماییم، و به آن مبدأ بی پایان فیض در پرتو عبودیتش لحظه به لحظه نزدیکتر می شویم، و از انوار ذات و صفاتش بهره می گیریم.

توجه به این آیه دو نکته و دو تأثیر در انسان های مؤمن دارد اول اینکه، آن ها را از مرکب غرور، خودخواهی و طغیان پیاده می کند و به آن ها هشدار می دهد که چیزی از خود ندارند که به آن ببالند، هر چه هست امانت های پروردگار نزد آن هاست. توجه به فقر و اینکه انسان به خدا نیاز دارد و هرگز مستغنی از خدا نیست انسان را از طغیان در برابر خدای متعال بازمی دارد.

دوم اینکه دست نیاز به درگاه غیر او دراز نکنند، و طوق عبودیت غیر خداوند را بر گردن خود نیندازند و اگر انسان به فقر خودش در برابر خدای مهربان آگاه باشد برای رشد به درگاه او بیشتر پناه می برد و توسل می جوید.

انتهای پیام