پیشگیری و کاهش آسیب های اجتماعی با ارتقای سواد سلامت روان

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما استان خوزستان،دکتر مهرداد شریفی اظهار کرد: سلامت روان، رکن اصلی سرمایه انسانی و توسعه پایدار است؛ با این حال، فقدان دانش کافی درباره اختلالات روانی و شیوه های پیشگیری، بستر را برای گسترش آسیب های اجتماعی فراهم می سازد.

وی افزود: تبیین پیوند میان سواد سلامت روان و کاهش آسیب های اجتماعی، ضرورت مداخلات سیستماتیک در این حوزه را بیش از پیش آشکار می کند؛ سواد سلامت روان فراتر از آگاهی صرف درباره تشخیص های روان پزشکی است و توانمندی فرد در شناسایی، مدیریت، پیشگیری و درمان اختلالات روانی را نیز شامل می شود.

شریفی ادامه داد: جوامعی که سطح سواد سلامت روان در آنها پایین است، با «انگ» عمیقی مواجه هستند؛ انگ اجتماعی می تواند مانعی جدی برای مراجعه به موقع افراد به متخصصان باشد و فرد را به سمت مکانیسم های مقابله ای ناکارآمد سوق دهد.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با اشاره به اینکه یک چالش روان شناختی ساده ممکن است به یک آسیب اجتماعی ساختاری تبدیل شود اظهار کرد: آسیب های اجتماعی اغلب نتیجه مستقیم درمان نشدن یا نادیده گرفتن نیاز های روانی در مراحل اولیه هستند و شواهد تجربی نیز از وجود همبستگی معنادار میان سواد سلامت روان و کاهش آسیب ها حکایت دارند.

پیشگیری از رفتار های پرخطر و اعتیاد

وی با تاکید بر اینکه یکی از نکات مهم در این زمینه، پیشگیری از رفتار های پرخطر و اعتیاد است گفت: بسیاری از موارد سومصرف مواد در واقع نوعی «خوددرمانی» برای اختلالاتی مانند اضطراب، افسردگی یا تروما های حل نشده هستند؛ فردی که از سواد سلامت روان بالایی برخوردار است، به جای پناه بردن به مواد، برای دریافت حمایت حرفه ای و استفاده از روش های صحیح مقابله با مشکلات روانی اقدام می کند.

شریفی بیان کرد: کاهش خشونت و رفتار های تکانشی نیز با ارتقای سطح سواد سلامت روان ارتباط دارد. مدیریت هیجان و برخورداری از مهارت های مقابله ای از مولفه های مهم سواد سلامت روان هستند.

فقدان این مهارت ها در محیط های خانوادگی و اجتماعی، به ویژه هنگام بروز بحران، می تواند زمینه ساز خشونت های خانگی و نزاع های خیابانی شود.

رییس مرکز بهداشت خوزستان افزود: تقویت تاب آوری در بحران های اقتصادی موضوع مهم دیگری است که باید مورد توجه قرار گیرد، در جوامعی که با تلاطم های اقتصادی مواجه هستند، سطح سلامت روان جامعه به شدت در معرض خطر قرار می گیرد.

وی ادامه داد: آگاهی از تکنیک های ذهن آگاهی و در لحظه بودن و همچنین شناخت به موقع علائم فرسودگی می تواند مانع از فروپاشی نظام خانواده و افزایش نرخ طلاق شود.

آموزش سلامت روان در مدارس و دانشگاه ها

شریفی اظهار کرد: برای تبدیل سواد سلامت روان به ابزاری مؤثر در کاهش آسیب های اجتماعی، مداخلات باید از سطح فردی به سطح ساختاری منتقل شوند.

رییس مرکز بهداشت خوزستان گفت: در این زمینه، سواد سلامت روان باید به عنوان یک «مهارت زندگی» در نظام آموزشی ادغام شود. آموزش شناخت احساسات و نحوه درخواست کمک از دوران کودکی و نوجوانی می تواند نرخ آسیب های اجتماعی در بزرگسالی را به شدت کاهش دهد.

وی ادامه داد: استفاده از ظرفیت رسانه ها و الگو های اجتماعی نیز برای ارتقای سواد سلامت روان اهمیت دارد، شکستن انگ های فرهنگی با استفاده از شخصیت های تاثیرگذار و رسانه های جمعی و عادی سازی صحبت درباره سلامت روان، گامی اساسی در این مسیر است.

شریفی افزود: همچنین ایجاد شبکه های حمایتی در محلات و محیط های کاری، مانند برگزاری کارگاه های مدیریت فرسودگی شغلی، می تواند به شناسایی گروه های در معرض خطر پیش از وقوع بحران کمک کند.

رییس مرکز بهداشت خوزستان اظهار کرد: سواد سلامت روان نه یک ضرورت لوکس، بلکه یک ضرورت اجتماعی برای بقا و رشد است؛ زمانی که جامعه بیاموزد سلامت روان بخشی جدایی ناپذیر از سلامت عمومی است، «انگ» کاهش یافته و مسیر برای پیشگیری اولیه هموار می شود.

کاهش آسیب های اجتماعی تنها با ابزار های قانونی امکان پذیر نیست، بلکه از طریق توانمندسازی روانی تک تک شهروندان نیز میسر است، توسعه سیاست گذاری های کلان با تمرکز بر «آموزش سلامت روان» نیز سرمایه گذاری برای آینده ای امن تر و باثبات تر خواهد بود.