تدبر و عمل به قرآن؛ بزرگ ترین هنر از نگاه کاتب کلام وحی

ابوالفضل خزاعی از کاتبان قرآن کریم در گفت وگو با ایکنا از قم در معرفی خود و سوابق شغلی اش اظهار کرد: بنده متولد مردادماه 1362 در شهر مقدس قم هستم و از سال 1380 فعالیت هنری خود را آغاز کردم و بعد از یک سال موفق به کسب مدرک ممتاز خوشنویسی از انجمن خوشنویسان ایران شدم.

وی گفت: سال 1385 در کلاس های استاد بنی رضی شرکت کردم و جوان نخبه و نمونه کشور در سال 1389 و 1390 شدم، همچنین نشان درجه یک هنری و استادی را در سال 1392 از محضر استاد بنی رضی دریافت کردم و به کتابت قرآن کریم از سال 1390 پرداختم و برگزیده بیست وششمین دوره خادمان قرآن کریم و حائز دریافت لوح تقدیر از ریاست جمهوری شدم. کتابت جزء 30 و رتبه اول و رونمایی آن توسط رهبر معظم انقلاب، برگزاری بیش از 100 جشنواره ملی و بین المللی برتر در انجمن خوشنویسان ایران و مرکز سفارش قرآن کریم دارالکتبه، داوری چندین جشنواره ملی و مرمت بیش از 100 مورد از قرآن های دوره تیموری و صفوی از جمله اقدامات انجام شده توسط بنده است.

بیشتر بخوانید:

چالش های نمود زیبایی های هنری در کتابت قرآن

این کاتب قرآن در پاسخ به اینکه کتابت قرآن را چگونه و از چه سالی آغاز کرده است، افزود: کتابت قرآن را از سال های 1390 و 1391 آغاز کردم که در آن زمان بیشتر وقت من برای جشنواره ها که بسیار هم رونق داشت، می گذشت، اما اشتیاق بسیاری برای کتابت قرآن داشتم، البته سوره هایی مثل سوره مبارک یاسین جزء 30 و سوره الرحمن را چندین بار کتابت کرده بودم ولی کتابت کل قرآن را هنوز موفق نشده بودم که به تازگی با لطف الهی سه بار کتابت کامل قرآن که دو مورد آن خط نسخ و یک مورد نیز خط محقق است، را انجام داده ام.

هنر قرآنی فاخرترین هنر در جهان اسلام است

وی در پاسخ به اینکه در بین هنرهای قرآنی چرا کتابت قرآن را انتخاب کردید، تصریح کرد: هنر قرآنی فاخرترین هنر در جهان اسلام است و بهتر و با ارزش تر از این کتاب آسمانی، کتابی وجود ندارد و زمانی که این هنر در خدمت قرآن باشد، ارزش مضاعف پیدا می کند. علاقه بنده به خوشنویسی و گرایش خط نسخ که بیشترین کتاب های دین ما از جمله قرآن، ادعیه و صحیفه سجادیه با این خط خوشنویسی کتابت شده اند، بسیار زیاد بود.

خزاعی در پاسخ به اینکه کدام کاتب قرآن الگوی شما بوده است، افزود: بنده در خط نسخ از تمامی قدما الگو گرفتم و از روی خطوط آن ها مشق کردم، به عنوان مثال از آثار مرحوم علاءالدین تبریزی در دوره تیموری و صفوی و همین طور محمد ابراهیم قمی و شاگرد ایشان احمد نی ریزی در اواخر دوره صفوی استفاده کردم، همچنین از وصال شیرازی، اشرف الکتاب و آقا غلامعلی اصفهانی نیز در خط نسخ و حتی خطوط دیگر در دوره قاجار بسیار بهره بردم و در خط محقق نیز روی خطوط یاقوت مستعصمی، احمد سهروردی و علیرضا عباسی در دوره صفویه متمرکز بودم.

برای سفارش یک اثر قرآنی باید کفش آهنی به پا کرد

وی در پاسخ به اینکه چالش ها و موانع پیش روی کتاب قرآن چیست، اظهار کرد: یکی از مهم ترین چالش های هنرمندان این است که در کشور ما متأسفانه اگر هنرمندی بخواهد کار کند و یا سفارشی داشته باشد باید کفش آهنی به پا کند و از این سازمان به آن سازمان و از این اتاق به آن اتاق برود، در حالی که باید برعکس آن باشد و مسئولان با اشتیاق خود پیش قدم شوند و از آثار هنرمندان حمایت کنند و در زمینه ای که هنرمند فعالیت دارد به او سفارش بدهند.

این استاد خوشنویس بیان کرد: یکی دیگر از چالش ها این است که برخی از هنرمندان به صورت حرفه ای هنر خود را ادامه می دهند و مشغول فعالیت دیگری نیستند که شرایط برای این هنرمندان از سایرین سخت تر است و آن ها نیاز به حمایت جدی تری دارند و اگر این حمایت ها نباشد، هنرمندان در این شرایط سخت اقتصادی ناچارند، هنر خود را رها می کنند.

هنری که حمایت مسئولان را می طلبد

وی در پاسخ به اینکه چه راهکارهایی برای حل مشکل بی توجهی مسئولان به هنرمندان کتابت قرآن پیشنهاد می دهید، افزود: این چالش به دلیل ناآشنا بودن مسئولان با هنرهای اصیل است که برای حل این چالش باید مسئولان به هنر آراسته باشند یا از مشاوران هنری خوبی استفاده کنند و در این زمینه ها که بسیار هم حساس و دقیق است، باید از مشاوران خود مشورت بگیرند.

خزاعی در پاسخ به اینکه ویژگی های فردی که خادم قرآن به او اطلاق می شود، چیست، افزود: یک خادم قرآن در ابتدا باید به درون خودش رجوع کند و با دلی پاک و آراسته به این هنر مشغول شود، سیر کردن در این مسیر معنوی و رویارویی با آیات نورانی قرآن، تأثیر زیادی بر روی خوشنویس می گذارد به همین علت رابطه با قرآن و معنویت در ذات و جوهره هنر خوشنویسی است که علاوه بر جنبه معنوی، معرفت و بینش خوشنویس را نیز می افزاید و یکی دیگر از مهم ترین ویژگی های فردی، حسن اخلاق خادم القرآن در جامعه و به ویژه در خانواده خودش است.

هنر قرآنی در موزه ها خاک می خورد

وی در پاسخ به اینکه به عنوان خادم قرآن چه دغدغه هایی دارید، تصریح کرد: با توجه به اینکه کشور ما اسلامی است، اما هنوز یک قرآن خوشنویسی شده رسمی نداریم و از خط عثمان طاها استفاده می کنیم و با وجود هنرمندان طراز اول در خوشنویسی، این کار هنوز انجام نشده و تا زمانی که از سوی مسئولان به این امر اهمیت داده نشود، هیچ اتفاقی نخواهد افتاد.

این کاتب قرآن گفت: یکی دیگر از دغدغه ها برای بنده، چاپ و نشر قرآن های خوشنویسی هنرمندان بزرگ ایرانی است که تنها در موزه ها قرار داده شده اند، مثل موزه ملک و موزه آستان قدس رضوی که در آن ها شاهکارهایی وجود دارد که هیچ گاه چاپ نمی شوند تا بسیاری از مردم با دیدن آن ها دریابند که هنرهای زیبای اسلامی تنها خوشنویسی نیست، بلکه هنرهایی مثل جلد سازی و هنر گل مرغ را نیز شامل می شود.

راز ماندگاری یک اثر هنری از نگاه کاتب قرآن کریم

وی در پاسخ به اینکه یک اثر چگونه ماندگار می شود، افزود: در تمام دوران تاریخ هنر از ابتدا تاکنون، آثار ارزشمند و ماندگاری وجود دارد که همچنان جذابیت خود را حفظ کرده اند و تأثیرگذار و احساس برانگیز هستند که این حس نیز نه صرفاً به دلیل قدیمی بودن آن است بلکه در وجودش به صورت ذاتی وجود دارد، یعنی بدون در نظر گرفتن تاریخ خلق آن اثر و بدون اطلاع از اینکه خوشنویس این اثر چه کسی بوده است، تأثیر گذاری عمیقی دارد.

خزاعی ادامه داد: یک اثر هنری زمانی می تواند ماندگار و موفق باشد که مخاطب را در جهان خود سهیم و شریک کند و ساختاری درست و خلاقانه داشته باشد، اما گاهی با وجود رعایت همه این موارد، باز هم ممکن است آن اثر ماندگار نشود و گاهی نیز با در نظر گرفتن هیچ کدام از این ساختارها کار ماندگار می شود.

وی در پاسخ به اینکه بزرگ ترین هنر قرآنی چیست، اظهار کرد: بزرگترین هنر قرآنی تدبر و عمل به آیات قرآن شریف است که باید در زندگی هر کسی ساری و جاری باشد تا با طی کردن راه و رسم زندگی درست به فلاح و رستگاری برسد.

گفت وگو از الهام حلاجیان

انتهای پیام