چگونه توان دیزل ژنراتور مناسب کارخانه یا ساختمان خود را محاسبه کنیم؟

به گزارش بازرگانی خبرگزاری مهر ، د ر سال های اخیر ناترازی انرژی و قطعی های مکرر برق، بسیاری از صنایع و مدیران ساختمان های تجاری و مسکونی را به فکر تهیه دیزل ژنراتور انداخته است. اما پیش از خرید، پرسشی که کمتر به آن پرداخته می شود این است: دستگاه با چه توانی واقعاً پاسخگوی نیاز ماست؟ انتخاب توان نادرست، چه کمتر از نیاز و چه بیشتر از آن، می تواند هزینه های سنگینی به همراه داشته باشد.

چرا محاسبه نادرست توان، پرهزینه ترین اشتباه در خرید دیزل ژنراتور است؟

بر اساس اعلام سخنگوی وزارت صنعت، معدن و تجارت، واحدهای مستقر در شهرک های صنعتی کشور در حال حاضر به طور متوسط هفته ای دو روز با قطعی برق روبه رو هستند و عدم النفع ناشی از این قطعی ها در صنایع، از حدود 300 همت تومان در سال 1403 به نزدیک 400 همت تومان در سال 1404 رسیده است. بخش قابل توجهی از این خسارت، نه فقط ناشی از نبود دیزل ژنراتور، بلکه ناشی از انتخاب اشتباه ظرفیت دستگاه های موجود است.

وقتی توان دستگاه کمتر از نیاز واقعی باشد، ژنراتور در لحظه راه اندازی تجهیزات پرمصرف (مانند موتورهای الکتریکی، کمپرسورها یا آسانسورها) دچار افت ولتاژ و فرکانس می شود؛ پیامدی که می تواند به قطع مجدد برق یا حتی آسیب به تجهیزات حساس منجر شود. در مقابل، انتخاب دستگاهی با ظرفیت بیش از حد نیاز، عملاً به معنای هزینه اولیه بالاتر، مصرف سوخت غیربهینه و استهلاک زودتر موتور در بارهای پایین است.

عوامل اصلی تعیین کننده توان موردنیاز

طبق استاندارد بین المللی ISO 8528 که مرجع اصلی طبقه بندی و محاسبه توان دیزل ژنراتورها در صنعت برق اضطراری است، چند عامل کلیدی در محاسبه دخیل هستند:

نخست، تفاوت میان بار پیوسته (Running Load) و بار راه اندازی (Starting Load) باید در نظر گرفته شود. تجهیزاتی مانند موتورهای الکتریکی یا کمپرسورها در لحظه روشن شدن، جریانی چند برابر جریان کارکرد عادی خود از ژنراتور می کشند؛ به همین دلیل محاسبه صرفاً بر مبنای مجموع توان اسمی تجهیزات، معمولاً کافی نیست.

دوم، ضریب همزمانی مصرف یا Diversity Factor اهمیت دارد؛ در ساختمان های چندواحدی یا خطوط تولید با تجهیزات متعدد، همه بارها به طور هم زمان به حداکثر ظرفیت خود نمی رسند و نادیده گرفتن این ضریب معمولاً به بزرگ تر شدن غیرضروری دستگاه انتخابی منجر می شود.

سوم، شرایط محیطی مانند ارتفاع از سطح دریا و دمای محیط بر راندمان دستگاه اثر می گذارد. طبق شرایط مرجع تعریف شده در ISO 8528-1 (ارتفاع 150 متر و دمای 25 درجه سانتی گراد)، در ارتفاع ها یا دماهای بالاتر، ظرفیت واقعی دستگاه نسبت به توان اسمی آن کاهش می یابد و باید در محاسبات لحاظ شود.

تفاوت محاسبه توان برای کارخانه در برابر ساختمان اداری یا مسکونی

در محیط های صنعتی، بار غالب معمولاً شامل موتورهای سه فاز، تجهیزات تولیدی پیوسته و بارهایی با جریان راه اندازی بالاست؛ به همین دلیل محاسبه توان در این محیط ها باید با تمرکز بیشتری بر بار راه اندازی بزرگ ترین موتور و پایداری بلندمدت دستگاه انجام شود. استاندارد آمریکایی NFPA 110، که به طور خاص برای سامانه های برق اضطراری تدوین شده، برای کاربردهای حیاتی مانند بیمارستان ها و صنایع حساس، الزامات مشخصی درباره زمان راه اندازی و پایداری بار تعریف می کند.

در مقابل، در ساختمان های اداری و مسکونی، بار اغلب متغیر و پراکنده تر است و اولویت معمولاً با روشنایی، آسانسور و تأسیسات ایمنی اضطراری قرار دارد. به همین دلیل، در این نوع پروژه ها معمولاً می توان با اعمال ضریب همزمانی واقعی تر، به انتخاب دستگاهی با ظرفیت متناسب تر و مقرون به صرفه تر رسید. برای بررسی گزینه های موجود متناسب با هر یک از این دو کاربرد، می توانید به صفحه خبرگزاری مهر در محتوای آن هیچ نظری ندارد .