آفت کش وارداتی، قاتل زنبورستان های آذربایجان غربی

به گزارش ایرنا، کوهپایه ها و دشت های پر از گل و سرسبز آذربایجان غربی در بهار که مصادف با بازگشت زنبورداران از مناطق گرمسیری است، آغوش گرم خود را به روی چرای زنبورها در سبزه زارها باز می کند و این منظره زیبا در دشت های گسترده جنوبی و شمال آذربایجان غربی با صدای وز وز زنبورهای عسل در هم می آمیزد.

طبق گفته کارشناسان ارزش گرده افشانی زنبور عسل در بخش زراعت و منابع طبیعی بیش از صد برابر تولیدات زنبور مثل عسل، موم، بره موم، ژله رویال، زهر و سایر محصولات است بطوری که اگر گل ها بوسیله زنبور عسل گرده افشانی نشوند به مروز زمان و به موجب تقارب ژنتیکی که پیش می آید دانه ها کوچکتر، ضعیف تر و ناقص می شود و میوه ها با کیفیت کمتر تولید شده و اُفت تولید در باغات صورت می گیرد و باغداران را دچار زیان مالی و خسارت سنگین می کند.

براساس اظهارات کارشناسان زنبورداری آذربایجان غربی، بیش از 50 درصد از عسل تولیدی منطقه در نواحی شمالی این استان استحصال می شود، این منطقه دارای عسل مرغوب و معطری است که با خوردن اندکی از آن می توان پی به کیفیت مطلوب محصول برد.

در کنار فواید این حشره بر محیط زیست و کشاورزی نباید از فعالیت جوانان در این بخش که موجب خوداشتغالی بیش از 6 هزار نفر زنبوردار به صورت مستقیم و 18 هزار نفر به صورت غیرمستقیم شده، غافل شد چرا که تولید سالانه بیش از 22 هزار تُن عسل حاصل این کار و تلاش است تا این استان را به رتبه اول تولید این محصول در کشور ارتقاء دهد.

اما امسال پیش بینی ها حکایت از کاهش تولید عسل در این استان می دهد چرا که همزمان با موعد استقرار کندوهای زنبور عسل در طبیعت بهاری آذربایجان غربی، استفاده دوباره از یک نوع خاص سم برای سمپاشی مزارع خسارت سنگینی به کندوهای زنبور به خصوص شهرستان خوی و برخی شهرستان های دیگر وارد کرده است.

زنبورداران هم از این موضوع ابزار نگرانی می کنند چرا که کنترل و توقف مصرف این نوع سم به رغم تذکرات جهاد کشاورزی استان، همچنان توسط کشاورزان ادامه دارد و این موضوع در زمان چرای زنبورهای عسل در فصل گل دهی یونجه موجب تلفات 40 تا 70 درصدی در زنبورستان های جنوب و شمال استان بویژه شهرستان خوی شده است.

17 میلیاردریال خسارت به زنبورستان آیا قابل جبران است؟

یکی از زنبورداران شهرستان خوی با ابراز نگرانی در این زمینه معتقد است که استفاده از سم غیر استاندارد در سمپاشی یونجه در این منطقه موجب شده که بین 60 تا 70درصد جمعیت زنبور این زنبوردار تلف شود که در این راستا حدود 17 میلیاردریال خسارت فقط به زنبورستان وی وارد شده است

امیر محسن زاده با بیان اینکه این موضوع سال گذشته هم در زنبورستان هایی که نزدیک یونجه زارها بود، مشاهده شد، اضافه می کند: این سم که گفته می شود نوعی سم چینی با مجوز واردات است، تاثیر منفی بر زنبورهای عسل گذاشته و موجب فلج عصبی این حشرات می شود به گونه ای که زنبورهای عسل قدرت ورود به کندو و یا حتی بازگشت به زنبورستان را ندارند که در نتیجه باعث افزایش تلفات بسیار در بین آنها می گردد.

این زنبوردار با نشان دادن بخش وسیعی از تلفات موجود در کندو این نکته را یادآور می شود که در سال های قبل تر تلفات براثر سمپاشی های غیرمجاز شامل بیمه نمی شدند بنابراین زنبوداران با مشکلات زیادی در عرصه تولید مواجه بودند ولی از سال گذشته به ازای هر کندو با مبلغ 2 میلیون و 500 هزار ریال بیمه گذاری به ازای هر کندو انجام می شود.

وی اضافه می کند: ارزش هر کندوی زنبور عسل حدود 30 میلیون ریال است که در صورت آسیب، بیمه فقط 30 درصد از خسارتها را پرداخت می کند.

محسن زاده در ادامه با اشاره به اینکه پرداخت بسیار دیر هنگام خسارت های زنبورداران هم چالشی دیگر است که موجب دلسردی فعالان این بخش شده، می افزاید: زنبورداری برای کشاورزی سرشار از فایده است ولی نمی دانم چرا برخی ها به خاطر سود خودشان تیشه به ریشه این صنعت می زنند.

کوهپایه ها پناهگاه زنبور داران آذربایجان غربی

قربانی یکی دیگر از زنبورداران آذربایجان غربی در میاندوآب در این زمینه به خبرنگار ایرنا می گوید: تلفات بیش از 100 کندوی زنبور عسل ضرری بوده که در روزهای اخیر در اثر هجوم سم فیبرونیل برای زنبورستان وی رخ داده است و خسارت این سم کشنده بر زنبورستان واقعا قابل جبران و تصور نیست.

وی با اشاره به اینکه هزینه حمل و نقل و کوچ به مکان های کوهپایه ای بالاست، اظهار می کند: هنوز هوای مناطق مرتفع آذربایجان غربی به قدر کافی گرم نشده ولی برای فرار از این سم کشنده شبانه زنبورستان خود را را قبل از موعد به ارتفاعات منتقل کردم.

این زنبوردار با انتقاد از بی توجهی مسوولان به این مساله، می پرسد: چرا کسی برای ما کاری نمی کند؛ در سال رونق تولید و حمایت از تولید کننده علت اینکه به این مساله این همه بی توجهی می شود، چیست؟

قربانی در حالیکه حالت چهره اش بیانگر نا امیدی از حمایت مسوولان از این مساله است، می گوید: 20 زنبوردار هم اکنون درگیر این مساله هستند و امسال شاید به فصل برداشت عسل نرسیم و زنبورهایمان تلف شوند.

سم فیبرونیل باید از سبد مصرف کشاورزان حذف شود

مدیرعامل اتحادیه زنبور داران آذربایجان غربی در اینباره به خبرنگار ایرنا می گوید: سه سال است که پیگیر حذف این سم از سبد مصرف کشاورزان هستیم چرا که خسارت جبران ناپذیری به بخش زنبورداری وارد کرده است.

محمد فکری با بیان اینکه طبق مصوبه وزارت جهاد کشاورزی در سال جاری مصرف فیبرونیل 80 درصد ممنوع است، ادامه می دهد: هم اکنون شاهدیم که در بسته بندی جدید و ظروف دیگری این سم در دُزهای پنج درصد به کشور وارد و توزیع شده است.

این زنبوردار با اشاره به اینکه محل بسته بندی این سموم استان البرز است، اضافه می کند: در این دو هفته اخیر 200 زنبورستان آذربایجان غربی درگیر این مساله و دچار تلفات 80 تا 100 درصدی شدند.

وی با اشاره به اینکه تصمیم گرفته شده تا این مساله در محاکم قضایی مطرح و از این طریق پیگری شود، ادامه می دهد: در 20 روزی که این سموم توزیع شده سم فروشی های فعال در این زمینه به تعزیرات معرفی شدند و چندین پرونده تشکیل شده ولی این موضوع باعث حل چالش نمی شود.

مدیرعامل اتحادیه زنبور داران آذربایجان غربی معتقد است حاکمیت باید وظایق قانونی خود را درست انجام دهد ولی وزارت جهاد کشاورزی بدون هیچ اقدام عملی فقط تماشاگر در این زمینه است.

فیبرونیل تهدیدی برای امنیت غذایی کشور است

وی با اشاره به اینکه بعد از تلفات زنبورها زنبورداران مجبور هستند عسلهای کندو را جمع آوری و بعد از صاف کردن به بازار عرضه کنند، می گوید: احتمالا عسل های موجود هم حاوی این سموم هستند و این موضوع بر سلامت جامعه و امنیت غذایی سفره های شهروندان تاثیر منفی دارد.

فکری خاطرنشان می کند: این سم برای از بین بردن آفت های یونجه استفاده شده و به یقین در غذای دام هم وارد می شود.

به گفته وی علاوه براین موضوع هم اکنون برای از بین بردن آفت های افتابگردان های پا کوتاه وارداتی آلوده به کشور هم از این سم استفاده می شود که چالش ها را در این زمینه تقویت می کند.

زمان سمپاشی ها به زنبورداران اطلاع رسانی شود

یکی دیگر از زنبورداران که اهل شهر میاندوآب در جنوب استان آذربایجان غربی بوده و زنبورستان وی هم تلفات بسیاری داشته است، معتقد است که با توجه به همزمانی فعالیت زنبور در منطقه و حساسیت و آسیب پذیر بودن کلونی در مقابل سموم شیمیایی، لازم است کشاورزان از سموم کم خطر استفاده کنند.

به گفته رضا توکلی، بهتر است سمپاشی در خلال روز که زنبور عسل مشغول جمع آوری شهد و گرده گل ها و آشامیدن آب است انجام نشود چرا که زمان مناسب سمپاشی صبح زود، هنگام غروب آفتاب و یا شب است.

وی معتقد است که خسارت وارده به کلونی ها در سال جاری برای زنبورداران غیر قابل جبران است و باید مسوولان در این زمینه اقدامات حمایتی را افزایش و نسبت به عدم توزیع این نوع سم نیز کارهای جدی تری انجام دهند.

به گفته وی، اگر کشاورزان قبل از سم پاشی به زنبورداران مستقر در حاشیه مزارع خود اطلاع دهند، تا آنها کوچ کنند و یا در ساعات پایانی روز و پایان پرواز زنبورها سم پاشی کنند، این تلفات به حداقل خواهد رسید.

این زنبوردار با تاکید بر تاثیر همکاری دو طرفه کشاورزان و زنبورداران در افزایش تولید محصول گفت: برگزاری دوره های آموزشی استفاده از سموم کم خطر یا ارگانیک توسط سازمان جهاد کشاورزی نقش مهمی در کاهش تلفات زنبورداران دارد.

وی تاکید کرد: تغذیه نوزادان زنبور از گل و شهد کلزا هم در زمان سم پاشی باعث مرگ آنها و کاهش جمعیت کلونی ها می شود.

حدود 1700 کلنی زنبور عسل در اذربایجان غربی قربانی سم فیبرونیل

معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان غربی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا با اشاره به اینکه کشاورزان نباید از سموم غیرمجاز استفاده کنند می گوید: یک هزار و 700 کلونی زنبور عسل در ارومیه و میاندوآب درگیر سم فیبرونیل هستند و تلفات فراوانی در شهرستانهای نظیر خوی نیز گزارش شده است.

پرویز بستانچی با اشاره به اینکه هشدارهای لازم به کشاورزان داده شده و برخورد قاطع با عاملان تلفات زنبورهای عسل در دست انجام است، ادامه می دهد: این سم پارسال هم موجب خسارت هایی به بخش کشاورزی شد و با وجود ممنوعیت قانونی، گزارش هایی از مصرف غیرمجاز این سم در برخی مناطق استان طی سال جاری دریافت شده که این تخلف، موجب تلفات و آسیب دیدگی در تعدادی از زنبورستان ها شده است.

وی با تأکید بر اهمیت صنعت زنبورداری در اقتصاد کشاورزی استان براین باور است که بخش قابل توجهی از جمعیت زنبورستان های منطقه در حال تلف شدن هستند که این اتفاق نگران کننده و تأسف بار است.

بستانچی با بیان اینکه استفاده از سموم ممنوعه تهدیدی جدی برای سلامت زنبورها و تولیدات دامی است، تصریح می کند: سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان غربی با قاطعیت با افرادی که به صورت غیرقانونی از این گونه سموم استفاده می کنند، برخورد خواهد کرد.

معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان غربی با اشاره به اینکه به منظور بررسی دقیق علت تلفات، نمونه هایی از زنبورهای تلف شده به آزمایشگاه مرجع ارسال شده، می افزاید: پس از مشخص شدن نتایج، اقدامات قانونی لازم انجام خواهد گرفت.

وی همچنین بر لزوم آگاهی بخشی به جامعه کشاورزی تأکید کرده و می گوید: باید از طریق آموزش و اطلاع رسانی، کشاورزان را نسبت به خطرات استفاده از سموم غیرمجاز آگاه و از تکرار چنین حوادث ناگواری جلوگیری کنیم.

بستانچی ضمن اعلام حمایت از زنبورداران استان، از آن ها خواست در صورت مشاهده هرگونه استفاده مشکوک از سموم، مراتب را به سرعت به سازمان جهاد کشاورزی اطلاع دهند تا پیگیری های لازم صورت گیرد.

وی یاد آور شد که حفظ و توسعه صنعت زنبورداری از اولویت های اصلی این سازمان است و تمام توان خود را برای حمایت از آن به کار خواهیم گرفت.

به گزارش ایرنا آذربایجان غربی با تولید بیش از 22 هزاز تن از عسل کشور در رتبه اول قرار دارد. بیش از 6 هزار نفر در تولید و فراوری انواع محصولات تولیدی در زنبورستانها فعالیت دارند. در عین حال زنبورداران جزو قشر زحمت کش جامعه هستند که تولیدات خود را با زحمت فراوان تهیه می کنند.

به نظر می رسد توجه به رفع چالش چندین ساله فعالان این بخش در زمینه حذف و یا نحوه نظارت و مدیریت مصرف سم فیبرونیل توسط مسوولان جزء موارد ضروری است که همت آنان را می طلبد.