اینجا «فروش مرگ» آزاد است!

به گزارش ایرنا، بررسی تاریخی نشان می دهد که واردات قرص برنج به کشور از سال 1384 غیرقانونی شد و به گفته مسوولان وزارت جهاد کشاورزی و وزارت بهداشت، از آن پس تاکنون هیچ مجوزی برای واردات این قرص به کسی داده نشده است. از طرفی ایجاد محدودیت برای عرضه قرص برنج هم به سال 88 بر می گردد که بر اساس آن حق فروش این قرص از داروخانه ها و فروشگاههای عرضه سموم کشاورزی گرفته شد تا دسترسی به این ماده کشنده سخت تر شود.

اگرچه علت همه این اقدامات مصوبه ای و بخش نامه ای این بود تا از آمار افرادی که با خوردن قرص برنج خودکشی می کنند، کاسته شود ولی آمارهای رسمی نشان می دهد که این محدودیت ها کارساز نبوده است و این ماده مرگ آور همچنان به دست علاقه مندانش می رسد.

مبنای تصمیم گیری برای نوشتن و اجرای چنین مصوبات و بخش نامه هایی هم این تحلیل جامعه شناسانه بود که «خودکشی ها در ایران بیشتر جنبه تهدیدی دارند و به همین علت هم بیشتر افراد با خوردن قرص دست به خودکشی می زنند، ولی از آنجایی که قرص برنج زیادی کشنده است، این تهدید را برای بسیاری از افراد بی اطلاع تبدیل به مرگ حتمی می کند».

بررسی آماری از پزشکی قانونی مازندران نشان می دهد که از پنج سال گذشته روند مرگ ناشی از مسمومیت با قرص برنج در مازندران افزایشی است، طبق آمار 178 نفر در سال 1402 بر اثر مسمومیت با قرص برنج در استان مازندران جان خود را از دست دادند که 125 نفر مرد و بقیه زن بودند.

همچنین در سال 1401، 140 نفر بر اثر مسمومیت با قرص برنج در استان جان خود را از دست دادند که این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال 1400 که 127 نفرر بودند 10 درصد افزایش داشت. سال 1399 تعداد 75 نفر و سال 1398 تعداد 121 نفر بر اثر مصرف قرص برنج در استان جان باخته بودند.

بررسی ها از روند آمار فوتی ناشی از مسمومیت با قرص برنج در مازندران به عنوان مهمترین استان برنج خیز کشور نشان می دهد که محدودیت دسترسی مهم ترین عامل برای کاسته شدن خودکشی با این ماده سمی است.

به نظر می رسد اگر دلیل دسترسی آسان را عامل اصلی خودکشی با قرص برنج در مازندران نظر بگیریم، قابل توجیه است، چراکه طی سال گذشته عمده کشاورزان و البته تجار برای فروش محصول خود به قیمت بیشتر و دلخواه خود؛ برای نگهداری و ماندگاری در مدت زمان بیشتر برنج؛ از قرص برنج استفاده کردند.

از آن جایی که استفاده از قرص برنج که حاوی فسفید آلومینیوم است در کشاورزی بویژه در بین شالیکاران شمال به دلیل کارآیی بالای آن در از بین بردن آفات انباری برنج از چند دهه پیش مرسوم شد. سهولت استفاده و رسوب نکردن در محصول از جمله ویژگی هایی دیگری است که سبب شد تا استفاده از آن در داخل گونی های برنج داخل آشپزخانه ها در نقاط مختلف کشور هم سرایت کند.

نگهداری برنج، بدون استفاده از مواد آفت براندازی مانند قرص فسفید آلومینیوم، سبب می شود تا آفت «شپشک» که مازندرانی ها به آن «ایزی» می گویند، به خاطر شرایط رطوبتی هوا و زمین بسرعت فعال و تکثیر شود. مقابله با این آفت تنها پیش از فعال شدن امکان پذیر است و پس از فعال شدن تقریبا بی فایده یا بسیار پرزحمت است.

شپشک از هسته برنج تغذیه می کند و در مقدار زیاد تکثیر می شود و در صورتی بی توجهی می تواند با حرکت نامریی از انبار یا آشپزخانه به سایر نقاط منزل رسوخ پیدا کند.

برنجکاری یکی از مهم ترین فعالیت کشاورزی در مازندران و منبع مهم درآمد کشاورزان استان است و با تولید بیش از یک میلیون تن، 42 درصد برنج مورد نیاز کشور از این استان تامین می شود.

رزمایش پایش عدم عرضه قرص برنج در فروشگاه های سموم کشاورزی

اداره حفظ نباتات جهاد کشاورزی مازندران در یک اقدام جدی با مشارکت دادگستری، اماکن، مبارزه با قاچاق کالا نیروی انتظامی، بهداشت و کارشناسان مدیریت جهاد کشاورزی مانور پایش عدم عرضه قرص برنج را سطح داروخانه های گیاه پزشکی و عطاری های شهرستان جویبار اجرا کرد.

پایش عدم عرضه و توزیع قرص فسفید آلومینیوم یا قرص برنج با هدف آگاهی بخشی و جلوگیری از فروش این قرص ممنوعه برگزار شد.

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان جویبار هدف از این مانور را حفظ سلامت عمومی و پیشگیری از حوادث ناگوار ناشی از مصرف غیرمجاز قرص فسفید آلومینیوم عنوان کرد و گفت: در مانور مجوزهای فعالیت واحدهای صنفی مورد بررسی قرار گرفت و سموم موجود از نظر قاچاق و ممنوعه بودن، پایش شد.

عبدالله رحیمی همچنین گفت که به فروشندگان در خصوص عوارض و خطرات سوءاجتماعی ناشی از مصرف قرص فسفید آلومینیوم، آگاهی رسانی شد و بر ممنوعیت توزیع و تبعات ناشی از عرضه آن تاکید کرد.

یکی از کارشناسان گیاه پزشکی در این باره به خبرنگار ایرنا گفت: به علت اثرات بسیار مثبت قرص برنج در از بین بردن آفت انباری برنج، تمایل کشاورزان به استفاده از این قرص همواره وجود دارد.

مهندس یحیی ابطالی با بیان اینکه فرهنگ خرید برنج برای مصرف سالانه به صورت یکجا سبب شد است تا نگهداری این مواد غذایی مهم مورد توجه قرار بگیرد، افزود: با توجه به اینکه استان های شمالی به ویژه مازندران تا 80 درصد برنج مورد نیاز کشور را تامین می کنند، کاربرد این قرص بین کشاورزان و بازرگانان زیاد است.

وی توضیح داد: از آنجایی که شالیکاران شمال هر ساله علاوه بر انبار داری آذوقه سالانه، یک سوم از محصول قابل فروششان را هم برای عرضه شب عید در انبار نگهداری می کنند، مجبورند برای مبارزه با آفت شپشک مناسب ترین راهکار را انتخاب کنند.

ابطالی که بازنشسته معاونت کنترل و مبارزه با آفات سازمان حفظ نباتات کشور است، گفت: از یک دهه پیش مصرف و واردات قرص برنج ممنوع شده است، اما متاسفانه به هر دلیلی به راحتی قابل تهیه است و در دسترس کشاورزان قرار دارد.

وی توضیح داد: افزایش خودکشی ها با قرص برنج در فصل تابستان و همزمانی آن با آغاز انبار داری، گرما و شدت گرفتن فعالیت شپشک و همچنین باقی مانده برنج سال قبل که آفت در این نوع برنج بیشتر رشد می کند، می تواند عامل در دسترس آسان افراد به این قرص باشد.

این کارشناس گیاه پزشکی گفت: مشکل انبار داری غلات در کشورهای مختلف پیشرفته و حتی کشورهایی آسیایی همسایه ایران نیز با عملیات های مختلف فرآوری حل شده است و این کشورها نیاز به مصرف مواد شیمیایی در مقابله با آفات انباری برنج ندارند.

وی توضیح داد: اکنون برنج های وارداتی از جمله هندی و پاکستانی سه تا چهار سال قابلیت ماندگاری در انبارها را دارند و برای این که برنج شمال هم به چنین قابلیتی دست پیدا کند تنها لازم است فرایند تبدیل شالی به برنج سفید را تغییر داد.

این مقام مسوول، با توضیح این که انبارداری شلتوک برنج به دلیل برداشت مکانیزه که با رطوبت بالا همراه است، همواره از مشکلات جدی شالیکاران شمال است، گفت: برای رفع این مشکل در دنیا، شلتوک پس از برداشت در دیگ های بزرگ در دمای 80 درجه به مدت 6 تا هشت ساعت به صورت نیمه پخت شده و سپس با بخار خشک می شود که نتیجه آن ماندگاری بیشتر شلتوک و انبارداری راحت تر آن است.

ابطالی افزود: با این روش، آفت زدگی برنج تا سه سال به تاخیر می افتد و در چنین وضعیتی اصلا نیازی به مصرف سم شیمیایی نظیر قرص برنج نیست.

این کارشناس کشاورزی گفت: در زمان حاضر تمامی برنج های سفید وارداتی به همین روش تولید می شود و به همین خاطر هم خوش رنگ تر از برنج داخلی و عاری از آفت است.