انتشار جلد آخر تصحیح شاهنامه نسخه فلورانس پس از 12 سال

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از دانشگاه تهران، آخرین مجلد از شاهنامه دستنویس موزه فلورانس با تصحیح و شرح مرحوم دکتر عزیزاله جوینی، استاد درگذشته دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، بعد از 12 سال منتشر و در سی وششمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران عرضه شده است.

نخستین جلد شاهنامه فلورانس با گزارش ابیات در سال 1373 انتشار یافت و به تدریج تا سال 1391، هفت جلد این اثر با شرح و نظارت دکتر عزیزاله جوینی، استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران، در انتشارات دانشگاه تهران چاپ و منتشر شد.

پس از درگذشت دکتر جوینی در سال 1391، دکتر کیومرث جوینی، فرزند استاد، دستنوشته هایی از پدر را که شامل تصحیح و شرح ابیات بخش پایانی دستنویس مذکور بود، به انتشارات دانشگاه تحویل داد و مشخص گردید که دکتر جوینی قسمت پایانی کار را نیز تقریباً به اتمام رسانده بوده است. بر اساس همین دستنوشته ها، مجلد آخر این کتاب، با همکاری آقای علی عشایری و نظارت دقیق دکتر مصطفی موسوی، استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران، به تازگی از سوی انتشارات دانشگاه تهران منتشر شده است.

در همین رابطه، در بخشی از مقدمه جلد آخر شاهنامه فلورانس چنین آمده است: «درباره انتشار بخش پایانی از روی دستنوشته های دکتر عزیزاللّه جوینی، باید گفت روش کار کلی استاد در تصحیح و شرح ابیات دستنویس فلورانس، چنان بوده که ابتدا تمامی ابیات این دستنویس را روی کاغذ می آوردند و پس از آن، بخش بخش به گزارش و مقابله آنها با چاپ های موجود شاهنامه و دیگر دستنویس ها می پرداختند و درنهایت، نثر هر بخش را به ابتدای آن بخش می افزودند؛ متأسفانه پس از شرح بخش پایانی، فرصت نیافتند تا برگرداندن ابیات این بخش به نثر را تکمیل کنند و تنها حدود یک سوم ابیات بخش پایانی به نثر برگردانده شده است. این نثر ناتمام مانند مجلّدات دیگر، در این مجلّد نیز پیش از متن اصلی آمده است. باید گفت هنگام نمونه خوانی، در دستنوشته های استاد دخل و تصرف چشمگیر صورت نگرفته و رسم الخط ایشان نیز حفظ شده و تنها در اندک موارد ضروری، در حد اصلاح حروف ربط و برخی اشکالات جزئی، متن ایشان اصلاح شده است.»

گفتنی است، دکتر عزیزاله جوینی (1304-1391) استاد فقید زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، آثار متعددی از جمله خلاصه خمسه نظامی گنجوی (1367)، نبرد اندیشه ها در حماسه رستم و اسفندیار از دستنویس موزه لنینگراد (1374)، فرهنگ مصادر اللغة (1377)، نهج البلاغه البلاغه با ترجمه فارسی قرن پنجم و ششم (1377) و فرهنگ مجموعة الفرس (1378) در مجموعه انتشارات دانشگاه منتشر کردند. دستنویس شاهنامه فردوسی در کتابخانه موزه فلورانس (به شماره Ms. Cl. lll. 24) با تاریخ محرّم سال 614 هجری قمری، قدیمی ترین دستنویس شاهنامه است که در سال 1978 میلادی شناسایی شد و شامل تنها نیمی از متن اثر است.