افزایش خودآسیب رسانی در نوجوانان طی سال های اخیر

به گزارش ایسنا، دکتر حمید خانی پور در سلسله نشست های تخصصی با عنوان «خودکشی از ریشه تا درمان» که روز دوشنبه 22 اردیبهشت توسط جهاد دانشگاهی البرز برگزار شد، گفت: خود آسیب رسانی در نوجوانان در سال های اخیر به شدت افزایش یافته و حجم مطالعات این حوزه در 10 سال گذشته چهار برابر شده است. بنابراین لازم است که در جهت پیشگیری از آن اقدام جدی تری صورت گیرد.

وی افزود: خود آسیب رسانی در تمام تاریخ همراه انسان بوده و معانی و مصادیق آن بسیار و در برگیرنده علل مرضی تا رفتاری یا پاسخ به یک بحران است.

خانی پور ادامه داد: در ادبیات پژوهشی جدید از دو واژه خود جرحی و خود آسیب رسانی یاد می شود که پاسخی ناسازگارانه به شرایط بحرانی است و هر دو ریشه در فرایندهای مشترک و اختصاصی دارد.

وی درباره سبب شناسی خود آسیب رسانی افزود: براساس مدل شناختی اجتماعی عوامل خطر ژنتیک، محیط، بدرفتاری و آزار در دوران کودکی، کم توانی و کم تحملی در مدیریت استرس و آشفتگی و ضعف در حل مسئله در ایجاد خود آسیب رسانی نقش دارند.

عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات تربیتی، روانشناختی و اجتماعی دانشگاه خوارزمی درباره عوامل خطر اختصاصی گفت: بر اساس این مدل اولین عامل اختصاصی یادگیری اجتماعی است، این رفتار بسیار مسری است و بین سایرین گسترش پیدا می کند.

این پژوهشگر با اشاره به اینکه تحمل آشفتگی در بسیاری از اختلالات بسیار پایین است، مطرح کرد: یکی از عوامل موثر بر خود آسیب رسانی میل به تنبیه خود است. بر خلاف افراد عادی که راحت تر خودشان را می بخشند، فردی که به خود جرحی تمایل دارد، به دلیل تجارب بدی که داشته است آموخته که نسبت به خود رفتار انتقاد آمیز داشته باشد.

وی ادامه داد: عامل اختصاصی دیگر این است که خودزنی یک تاثیر فیزیولوژیک دارد و باعث آزاد شدن ضد دردهای طبیعی در بدن می شود و از آشفتگی و استرس فرد می کاهد. بنابراین با این شواهد می توان درک کرد که چرا خود جرحی در برخی از افراد تکرار شونده است.

خانی پور گفت: موضوع دیگر همانندسازی است. یعنی خود آسیب رساندن با بخشی از روحیات فرد گره خورده است. آزمایش ها نشان داده سطح برانگیختگی در این افراد بالا و تحمل آشفتگی پایین است.

وی به اثر گذاری اجتماعی به عنوان یک فاکتور مهم اشاره کرد و گفت: بر اساس یک پژوهش در مورد کودکان بزهکار و بدسرپرست، عامل اثرگذاری اجتماعی در خود جرحی بسیار پر رنگ است. این کودکان تمایل زیادی به انجام و تکرار خود جرحی داشتند، تا پیامی را منتقل کنند.

وی در ادامه افزود: این افراد خود آسیب رسانی را به عنوان یک رفتار پر هزینه انتخاب می کردند، تا این پیام را منتقل کنند که تحت فشار هستند. در واقع وقتی نمی توانند کلام را منتقل کنند، اعتراض خود را به این نحو بیان می کنند.

این استاد دانشگاه اظهار کرد: وقتی محیط فردی نسبت به فرد بی اعتبار و بی توجه باشد، تنها راه بیان آنچه شنیده نمی شود، توسل به رفتارهایی با هزینه شخصی بالاست و این رفتار در جامعه ما بین افراد آسیب دیده بسیار پررنگ بوده است.

وی گفت: انگیزه دیگر از خود جرحی تمایز خود از دیگران با ابراز خودمختاری یا متمایز کردن خویش از دیگران در گروه های خاص برای هویت طلبی و ابراز قدرت است.

این محقق خاطر نشان کرد: در حوزه پیشگیری مهم است که بدانیم شاخص هایی که احتمال خودکشی را در افراد افزایش می دهد، چه چیزهایی هستند. بر اساس مطالعات انجام شده داشتن افکار خودکشی، تکانشگری و خصومت و ارزیابی منفی و نا امیدی از خود از جمله این شاخص ها است.

وی گفت: مطالعات نشان داده در گروهی از نوجوانان که رفتار پرخطر و خودزنی دارند، احتمال خودکشی بیشتر است. اما در هر حالتی و در هر فردی خودکشی باید بسیار جدی گرفته شده و فرد باید بتواند در مورد آن صحبت کند.

خانی پور با اشاره به تاثیر عوامل شناختی برخودکشی عنوان کرد: احساس بی ارزشی و عدم توانایی در انجام امور زندگی و عدم تعلق به گروه های اجتماعی باعث می شود که افراد افکار خودکشی پیدا کنند.

وی افزود: در بسیاری از افراد با تکرار خود آسیب رسانی آمادگی خودکشی ایجاد می شود و به تدریج قابلیت ها و تفکراتی را کسب می کنند که راحت تر می توانند به خودشان آسیب برسانند.

انتهای پیام